Herindeling gemeenten

De Nederlandse overheid wil graag bepaalde taken en bevoegdheden aan de gemeenten overdragen. Deze decentralisatie, die is ingezet door Lubbers I, moet gemeenten meer armslag en verantwoordelijkheden geven. Omdat men denkt dat veel kleine gemeenten deze verantwoordelijkheden niet of niet voldoende aankunnen, worden deze heringedeeld tot grotere gemeenten. Verwacht wordt dat grotere gemeenten een professioneler en zakelijker bestuur opleveren. Een ander motief tot gemeentelijke herindeling kan zijn dat een grote plaats meer ruimte nodig heeft, bijvoorbeeld voor woningbouw, en daarom grond krijgt van of samengevoegd wordt met kleinere gemeenten in de buurt.

De effecten van herindelingen zijn tot nu toe omstreden.(Bron: Wikipedia.nl)

Hoewel er al vanaf de negentiende eeuw, aanvankelijk zeer weinig en op zeer kleine schaal, herindelingen plaatsvinden, is vooral vanaf de jaren zeventig van de twintigste eeuw het aantal en de schaal van de herindelingen geleidelijk toegenomen. Dit hangt samen met de toename van het aantal bevoegdheden dat werd overgedragen en het veranderde ideaalbeeld dat de overheid had van de gemeente. Was begin jaren tachtig een inwoneraantal van minstens 5000 nog de richtlijn bij herindelingen, Paars II streefde eind jaren negentig naar gemeenten met 25.000 inwoners of meer.

Inmiddels hebben in heel Nederland al herindelingen plaatsgevonden. Sommige plaatsen hebben zelfs al meerdere herindelingen meegemaakt, andere wisten de dans te ontspringen. Bij het trekken van de nieuwe grenzen hangt veel af van politieke keuzes op nationaal of regionaal niveau. Het verzet vanuit de bevolking tegen herindelingen is altijd vrij groot geweest, vooral als kleine gemeenten bij grote gemeenten gevoegd werden. De mening van de bevolking werd in het verleden echter vaak genegeerd, zelfs bij referenda. Een goed voorbeeld is de herindeling van Vleuten-De Meern bij Utrecht. In 1996 werd daar een volksraadpleging gehouden, waarin bij een opkomst van 83% maar liefst 98% van de bevolking zich tegen herindeling uitsprak. Toch vond per 1 januari 2001 de herindeling plaats.

Pim Fortuyn maakte in 2002 van het afschaffen van gemeentelijke herindelingen een verkiezingsthema. Onder invloed van de LPF besloot het kabinet-Balkenende I om herindelingen niet meer van bovenaf op te leggen. Geplande herindelingen rond Eindhoven en in het noorden van Noord-Holland werden afgelast. Alleen de herindeling in de Achterhoek mocht nog wel doorgaan, welke op 1 januari 2005 plaatsvond.

Hoewel het huidige beleid erop gericht is dat herindelingen alleen plaatsvinden met goedkeuring van de gemeenten zelf, kan het toch nog voorkomen dat een gemeente tegen zijn zin wordt heringedeeld, bijv. als de zogenoemde 'bestuurskracht' van een kleine gemeente onvoldoende blijkt te zijn. Ook gaan er nog geregeld stemmen op voorstedelijke gemeenten in met name de Randstad (bijvoorbeeld Diemen, Rijswijk of Schiedam) desnoods gedwongen in te lijven bij grote steden.(Bron: Wikipedia.nl)

Wie bepaalt of er gefuseerd gaat worden bij gemeenten?

Op de website van het ministerie van BZK staat : "Het initiatief voor de herindeling ligt doorgaans bij de provincie. Zowel een gemeente als de minister van BZK kan een provincie verzoeken een herindelingsvoorstel voor te bereiden. De wetgever (regering en parlement) is uiteindelijk verantwoordelijk voor de bestuurlijke indeling van het land. Daarom vindt gemeentelijke herindeling altijd plaats bij wet. Kleinere wijzigingen van gemeentegrenzen, grenscorrecties genaamd, hoeven niet bij wet te worden aangebracht. Provincies kunnen dat zelf doen. Het kabinetsbeleid op het gebied van gemeentelijke herindeling is vastgelegd in de Beleidsnotitie gemeentelijke herindeling." LINK naar minBZK

GrienLinks vindt dat gemeentelijke herindelingen alleen plaats kunnen vinden ná instemming door de bevolking. Tenslotte heeft een fusie van gemeenten ook gevolgen voor de herkenbaarheid van het bestuur en bereikbaarheid van de gemeentelijke diensten voor de bevolking. Daarom heeft GrienLinks de enquête ondersteund die de SP onder de bevolking in Fryslân heeft gehouden over herindeling van gemeenten.
LINK naar enquête
Tussenstand enquête
"De rol van de provincie is aanvullend", zegt Irona Groeneveld van GrienLinks, "gemeenten moeten zelf uitzoeken hoe en met wie ze willen en kunnen fuseren of verregaand samenwerken. We zijn voor organische grenzen. Dus niet kunstmatig opgelegd, maar uitgaan van al bestaande logische economische verbanden of verbindingen op zorggebied, bijvoorbeeld met een ziekenhuis. En dus graag in overleg met de bewoners!.Alles is mogelijk. Wel kan de provincie zich wat actiever opstellen in dit proces, tenslotte heeft de provincie wel officieel de regie."

Wat vinden andere statenfracties?

Wat vindt GS?

Wat vindt de VNG?

Terug naar GrienLinks.nl