Leeuwarden bereikbaar voor iedereen.

door Oene Hofman

1 De discussie over de bereikbaarheid van onze hoofdstad begint al op gang te komen. Het gemeentebestuur van Leeuwarden zal een verkeersdebat organiseren. Wethouder P.den Oudsten van deze gemeente zegt dat de verkeersproblemen ons door het economisch succes, mede ondanks/dankzij de auto, boven het hoofd zijn gegroeid en die zullen in de toekomst met de groeiende automobiliteit alleen nog maar toenemen.
Volgens mij is het nu dan ook tijd dat Leeuwarden een echte keuze gaat maken en niet zoals de afgelopen jaren waarin een beleid gevoerd is van: als het verkeer vastloopt stappen de automobilisten vanzelf wel over op de trein, bus of op de fiets. Het bestuur durfde ook geen keus te maken en spaarde de kool en de geit.
Minister Netelenbos van Verkeer deed er nog een schepje bovenop en zegt in haar Nationaal Verkeer en Vervoers Plan: Autorijden Mag, Autorijden is Fun. Autootje pesten heeft geen zin.
De auto wordt als het ware verheven tot het symbool van de vrijheid.
Terwijl in de praktijk blijkt dat diezelfde auto aan zijn eigen succes ten onder gaat omdat ze elkaar in de weg zitten.

Alhoewel de meeste automobilisten er helemaal geen hekel aan hebben om in de file te staan: radiootje aan, kacheltje aan, mooi naar buiten kijken, een rustgevend momentje, een praatje met de passagiers. Eigenlijk is de auto een tweede huisje op wielen met bijna net zoveel comfort als thuis. Het engelse spreekwoord: 'My house is my castle' geldt eigenlijk ook voor de auto.
Het is een privé-domein, een gevoel van onaantastbaarheid, niemand maakt mij wat, ook het ik wordt in een auto weerspiegeld. Het is daarom ook heel moeilijk om de 'castle'-bestuurders daaruit te krijgen.

Om dit wel te bewerkstelligen zijn rigoureuze maatregelen nodig om de hoofdstad voor IEDEREEN bereikbaar te houden. Nieuw en meer asfalt lost de problemen niet op, bovendien er is ook haast geen ruimte meer voor nieuw asfalt.
Leeuwarden begint overigens aarzelend om het openbaar vervoer te faciliteren. Ook de provincie doet daaraan mee. Er worden vrije busbanen aangelegd op de aanvoerwegen. Er worden carpoolplaatsen gerealiseerd, maar dat is het dan ook.

In de stad moet de bus zich nog door het verkeer wurmen ondanks het prioriteringssysteem voor de bussen.
Leeuwarden is begonnen met het autoluw en leefbaarder maken van het centrum, terwijl er niet minder klanten naar de binnenstad kwamen. Maar dit autoluw maken van nog meer delen van het centrum zal nog geen draagvlak kunnen krijgen als er niet eerst een echte keuze voor het openbaar vervoer en de fiets gemaakt wordt.

2

Met een keuze voor het openbaar vervoer bedoel ik de keuze voor een concurrerend-met-de-auto-openbaar vervoer.
Het verkeersbureau DHV heeft in 1998 een aardige aanzet en inzicht gegeven in de effecten van vrije busbanen en het aanleggen van lightrail/bus/transveriums aan de rand van Leeuwarden. Hun bevindingen waren ook redelijk positief.
(Parkeerterreinen buiten de stad, parkeren in de stad duurder, vrije busbanen tot aan het centrum. Waarom wordt daar niets mee gedaan?

Voor een concurrerend-met-de-auto/openbaar vervoer is er volgens mij meer nodig. Ook zal de prijs van het buskaartje omlaag moeten om autobestuurders te bewegen in de bus te stappen.
Ik noem hier het model wat in de Belgische stad Hasselt is ontwikkeld en sinds kort ook in Apeldoorn werkt. Voor één gulden met de bus naar de binnenstad in de spits, op koopavonden en zaterdags.
U zult zeggen, wie betaalt dat.
EVEN APELDOORN BELLEN!

Ik noem enkele mogelijkheden:
a. de opbrengst van (hogere) parkeertarieven;
b. rijksgeld ter stimulering openbaar vervoer;
c. geld dat anders aan aanleg van parkeergarages of parkeerplaatsen wordt uitgegeven;
d. geld dat wordt bestemd voor nieuw asfalt om de auto nog meer te faciliteren.

Ook zullen de FIETSMOGELIJKHEDEN aanzienlijk moeten worden verbeterd in Leeuwarden. Overigens moet ik zeggen dat Leeuwarden het programma Duurzaam Veilig behoorlijk aanpakt.
De E.N.F.B ( Eerste Nederlandse Fietsers Bond) heeft echter nog een groot aantal knelpunten gesignaleerd voor de fietser.
Eigenlijk zouden er vanuit de west- noord- oost- en zuidkant directe, vrije en veilige fietsroutes naar het centrum en de scholen moeten worden aangelegd die op kruisingen met auto's voorrang hebben op het autoverkeer. Overigens de maatregel: fietsers van rechts hebben voorrang op gelijkwaardige kruisingen wordt in 2001 van kracht! Voorbeelden van deze vrije, snelle fietsroutes heb ik gezien in Tilburg en in Houten. Ze werken uit de kunst!
De z.g. korte ritten van 7.5 km kunnen dan beter op de fiets gemaakt worden. Dit is ook rijks en provinciaal beleid.

3

Natuurlijk zijn er nog andere ALTERNATIEVEN denkbaar en realiseerbaar.
Carpoolen, autodelen, autohuren op afroep, telewerken bevorderen, Vervoersmanagement van grote bedrijven, pendeldiensten voor grote instellingen, bevoorrading op z.g. 'stille tijden' enz.
Mensen met een handicap moet natuurlijk niets in de weg worden gelegd en ook taxi's moeten gebruik kunnen maken van de busbanen want dat is ook een vorm van openbaar vervoer.
Afsluitend: Om Leeuwarden voor IEDEREEN bereikbaar te maken en te houden de komende jaren moeten we, ook ik, door de zure appel heen bijten en draconische maatregelen treffen: eerst kiezen voor een concurrerend openbaar vervoer, genoemde fietsmaatregelen en alternatieven en daarna de binnenstad verder autoluw en dus leefbaarder maken.
Leeuwarden durf te kiezen.

Oene Hofman
Statenlid Grienlinks.

TERUG