Geplaatst op

Een kleine meerderheid voor de Provinciale Omgevingsvisie

Op 30 september 2026 lag de definitieve Provinciale Omgevingsvisie (POVI) ter besluitvorming in de Provinciale Staten. Hier ging heel wat aan vooraf, want de omgevingsvisie is niet zomaar iets. In deze visie staat alles wat we wel en niet willen in Fryslân en bepaald dus de toekomst van ons landschap. Met veel grote uitdagingen als woningtekort, netcongestie en stikstof staat onze provincie veel keuzes te wachten die uiteindelijk worden gemaakt in de POVI.

Zo hebben we voorafgaand aan de besluitvorming een reactienota ontvangen met daarin 115 zienswijzen (!) op de POVI. Daarnaast konden belangenbehartigers inspreken tijdens een hoorzitting op 9 september, hier sloten 32 sprekers aan en konden Staten- en Commissieleden (omwille van de tijd..) geen vragen stellen. De weken daarop konden alle partijen hun technische vragen stellen tijdens drie commissie vergaderingen. Hier bekroop meerderen het gevoel dat er nog steeds heel veel technische vragen waren en dat de POVI in de huidige vorm nog niet breed gedragen is.

D-Day breekt aan: de Statenvergadering waarin we een besluit nemen over de inmiddels omstreden POVI. Onze fractievoorzitter, Charda Kuipers, stelt namens GrienLinks; ‘Voor ons ligt een omgevingsvisie die dankzij een gigantische eindsprint toch nog pal voor het einde van deze bestuursperiode ter besluitvorming wordt aangeboden.’ Er zijn in totaal 85 voorstellen (een record in het Fries parlement) ingediend door zowel coalitie- als oppositiepartijen en de Commissaris van de Koning spreekt van een groeiende ‘motiecultuur’. Hierbij vragen wij ons af: is dit niet een signaal richting het College over de draagvlak van het voorliggende stuk?

Hieronder zijn de voorstellen die GrienLinks samen met PvdA heeft ingediend:

Energie
‘Doe recht aan wat er elders in de visie staat en luister naar de mienskip die oorverdovend roept om ruimte.’

Amendement ruimte voor solitaire dorpsmolens – PvdA, GL, Statenlid Kosse en SP: Verworpen met 16 stemmen voor (Kosse, PBF, SP, GL, PvdA, D66, VVD, Jonker) en 26 stemmen tegen (JA21, PVV, CU, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Landbouw
‘Alles bij elkaar opgeteld hoort het algemeen belang voorop te staan. Door er ééntje erbovenuit te willen tillen snijdt je een heleboel denkrichtingen de pas af.’

Motie Ruimte voor extensief werkende agrarische bedrijven – GL, PvdA, Statenlid Kosse: verworpen met 17 stemmen voor (Kosse, SP, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP) en 25 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Van Dijk, BBB)

Motie Alle sectoren gelijkwaardig benaderen – GL, PvdA, SP, Statenlid Kosse: Aangenomen met 38 stemmen voor (JA21, Kosse, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB) en 4 stemmen tegen (PBF, PVV, Van Dijk)

Motie Geen uitbreiding van bollenteelt – GL, PvdA, SP, Statenlid Kosse: Verworpen met 17 stemmen voor (Kosse, SP, GL, PvdA, D66, Jonker, FNP, Van Dijk) en 25 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, VVD, CDA, BBB)

Natuur
‘Hoewel de (wettelijke) opgaven netjes worden omschreven en opgenomen zijn in de POVI, zien we dat het naar de achtergrond verdwijnt zodra het gaat over de sturingsfilosofie. De provincie wil elke mogelijke rol pakken behalve regie lijkt het.’

Motie Zuinig op de waarden van het Friese landschap – GL, PvdA, FNP: Aangenomen met 38 stemmen voor (Kosse, PBF, SP, PVV, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB) en 4 stemmen tegen (JA21, VVD) –> beoordeling college: positief, toezegging overname

Motie Voorzichtig met scheuren van grasland – GL, PvdA: Verworpen met 17 stemmen voor (Kosse, SP, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP) en 25 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Van Dijk, BBB)

Motie 3 30 300 vuistregel draagt bij aan leefbaarheid van dorpen en steden – GL, PvdA, SP, Statenlid Kosse: verworpen met 20 stemmen voor (Kosse, SP, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP, CDA) en 22 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, Van Dijk, BBB)

Motie Waterhoofdstructuur – GL, PvdA, SP: verworpen met 14 stemmen voor (Kosse, SP, GL, PvdA, D66, VVD) en 28 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, Jonker, FNP, Van Dijk, BBB)

Kwaliteit openbaar bestuur
‘… brengt opnieuw een traan teweeg, deze keer niet van ontroering over het Fryslân van de toekomst. Maar één van verdriet hoe groot het contrast nog is met het Fryslân van vandaag.. Waar de bodem water en lucht nog elke dag verder vervuilen, en natuur verschraalt onder ons toezicht.’

Motie De voorspelbare en betrouwbare overheid – GrienLinks, PvdA en SP: verworpen met 16 stemmen voor (Kosse, SP, GL, PvdA, D66, Jonker, FNP) en 26 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, VVD, CDA, Van Dijk, BBB)

De POVI is met een kleine meerderheid aangenomen.

Lees de volledige bijdrage van Charda Kuipers >>hier<<

Geplaatst op

Statenleden willen duidelijkheid over inzet college bij stikstofoverleg met minister

een weiland met een sloot in het midden

Leeuwarden, 28 augustus 2026 – Statenleden Jochem Knol (GrienLinks) en Klaas Zwart (PvdA) hebben schriftelijke vragen gesteld aan het College van Gedeputeerde Staten over het geplande overleg met de minister van LVVN over de landelijke stikstofaanpak. De partijen willen dat Provinciale Staten zo snel mogelijk worden geïnformeerd over de uitkomsten van het gesprek dat volgens het ministerie op maandag plaatsvindt.

Landbouwgedeputeerde Kooistra heeft de landbouwmaatregelen uit de voorgestelde stikstofaanpak in de pers als ‘onuitvoerbaar’ omschreven. Knol en Zwart willen weten of de uitspraken van Kooistra het standpunt van het volledige college vertegenwoordigen en welke gevolgen het college verbindt aan een situatie waarin de landelijke stikstofaanpak na parlementaire goedkeuring nog steeds als onuitvoerbaar wordt beschouwd.

Ze benadrukken dat de stikstofaanpak niet alleen gevolgen heeft voor de landbouw, maar ook voor andere maatschappelijke en economische sectoren in Fryslân. Daarom vragen zij het college hoe in de gesprekken met het ministerie de belangen van de bouwsector, energiesector, gemeenten en natuurorganisaties worden vertegenwoordigd. ‘Alle Friese belangen moeten een volwaardige plek krijgen in overleggen van de provincie met het Rijk’, reageren ze.

Geplaatst op

Qbuzz kan reizigers Ameland niet laten staan

Leeuwarden, 11 september 2026 – Miriam Stoffer-Gossen (PRO Fryslân, fractie PvdA) en Elsa van der Hoek (PRO Fryslân, fractie GrienLinks) hebben schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten over de aanhoudende problemen met busaansluitingen voor reizigers van en naar Ameland. De Leeuwarder Courant berichtte deze week dat bussen van Qbuzz nog altijd regelmatig vertrekken, terwijl de veerboot al is aangekomen of passagiers onderweg zijn naar de halte.

De problemen spelen al ruim anderhalf jaar. Ondanks de toezegging van Qbuzz eerder deze zomer dat verbetering zou volgen, merken de inwoners van het eiland daar nog weinig van. ”Voor inwoners van Ameland is een betrouwbare aansluiting van de bus op de veerdienst essentieel,” zegt Miriam Stoffer-Gossen. “Het kan niet zo zijn dat mensen voor hun neus de bus zien vertrekken en daardoor te laat op school of werk komen.”

Stoffer-Gossen en Van der Hoek willen van de provincie weten welke afspraken met Qbuzz zijn gemaakt, wanneer reizigers verbetering kunnen verwachten en welke maatregelen volgen als de vervoerder zich niet aan die afspraken houdt. Ook vragen zij hoe de provincie toezicht gaat houden op de situatie.

“Een goede verbinding tussen boot en bus is cruciaal voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van de Waddeneilanden,” aldus Elsa van der Hoek.

Geplaatst op

Een sterke FUMO is onmisbaar voor een gezonde leefomgeving

GrienLinks is voorzichtig positief over de ontwerpbegroting van de FUMO voor 2027. Waar we vorig jaar nog grote zorgen hadden over de toekomst van de omgevingsdienst en het gebrek aan gezamenlijke verantwoordelijkheid van de deelnemende overheden, zien we nu dat er een andere koers is ingezet. Die koers moet leiden tot een professionele, robuuste en toekomstbestendige FUMO, met voldoende capaciteit en deskundigheid om haar taken goed uit te voeren.

Tijdens de Statenvergadering sprak GrienLinks waardering uit voor deze ontwikkeling. “Een sterke omgevingsdienst is essentieel om de gezondheid van onze inwoners, onze natuur én een eerlijk speelveld voor ondernemers te beschermen,” benadrukte fractievoorzitter Charda Kuipers.

Positieve stap bij Zeer Zorgwekkende Stoffen
GrienLinks is daarnaast opgelucht dat het college inmiddels de noodzaak erkent om extra werk te maken van de aanpak van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Vorig jaar ontbrak hiervoor nog voldoende onderbouwing, maar inmiddels ligt er een beter uitgewerkt programma waar wij ons wél in kunnen vinden. Tegelijkertijd blijft het zorgelijk dat de opgelopen achterstand nu deels ten koste gaat van reguliere werkzaamheden.

Vragen over de REC
Tijdens het debat vroeg GrienLinks ook nadrukkelijk aandacht voor de aanhoudende overtredingen bij de REC in Harlingen. Jaar na jaar wordt geconstateerd dat de afvalverbrander meer rookgassen uitstoot dan is toegestaan, waarna handhaving volgt maar structurele verbetering uitblijft.
GrienLinks reageerde verbaasd op de uitspraken van het college dat deze overschrijdingen geen schadelijke gevolgen voor het milieu zouden hebben. De partij vroeg waarop deze conclusie is gebaseerd en wanneer het college bereid is te spreken van een milieudelict.

Daarnaast deed GrienLinks drie concrete verzoeken aan het college:
1. opnieuw metingen uitvoeren naar dioxines en – waar mogelijk – ook PFAS rond de REC;
2. de FUMO de mogelijkheid geven om onaangekondigde controles uit te voeren;
3. zorgen dat de FUMO toegang krijgt tot alle relevante bedrijfsgegevens, zoals temperatuurmetingen, en toe te werken naar maximale transparantie.

Vinger aan de pols
GrienLinks steunt de ontwikkeling naar een sterkere FUMO, maar benadrukt dat goede handhaving meer vraagt dan alleen een sluitende begroting. Ook daadkracht, transparantie en onafhankelijk toezicht zijn noodzakelijk. Wij blijven de ontwikkelingen daarom kritisch volgen. Want een gezonde en schone leefomgeving vraagt niet alleen om mooie ambities, maar vooral om een overheid die regels ook daadwerkelijk handhaaft.

Lees de volledige bijdrage van Charda Kuipers >>>hier<<<.

Geplaatst op

Stikstofdebat: durf kaders te stellen om ruimte te creëren!

Een weiland met koeien

Na jaren van uitstel presenteerde het college de contouren van de Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel. Volgens de fractie GrienLinks is het positief dat er eindelijk weer een plan ligt, maar of dit plan de stikstofcrisis daadwerkelijk oplost?

“De contouren die het college schetst zijn redelijk helder, maar de maatregelen om het stikstofmonster aan te pakken zijn boterzacht”, aldus Jochem, hierdoor blijven boeren, woningzoekenden, ondernemers én de natuur nog jarenlang in onzekerheid.

Tijdens het debat maakte statenlid Jochem Knol duidelijk waarom GrienLinks vindt dat dit plan nog steeds onvoldoende is;

“Het voorstel van het college doet namelijk denken aan Op hoop van zegen van Herman Heijermans: een schip dat uitvaart, terwijl iedereen weet dat de kans groot is dat het de eindbestemming niet haalt. Dit college kiest voor een (te!) voorzichtige koers, vertrouwt sterk op vrijwilligheid en technische innovaties en durft onvoldoende harde keuzes te maken”.

Volwaardige samenwerking
Onze GrienLinks-fractie heeft niet aan de zijlijn gestaan en heeft geprobeerd het voorstel te verbeteren met een aantal concrete en belangrijke moties. Zo dienden we samen met de PvdA en de SP een motie in om gemeenten en het Wetterskip vanaf het begin volwaardig te betrekken bij de verdere uitwerking van de Friese aanpak. Stikstof houdt immers niet op bij de provinciegrens en raakt ook woningbouw, waterbeheer en de leefbaarheid van dorpen.

Gedeputeerde Kooistra gaf namens het college aan dat deze motie sympathiek (oordeel staten) was. De motie kreeg gelukkig een ruime meerderheid in Provinciale Staten.

Motie Andere overheden betrekken bij de uitwerking van de Friese stikstofreductie en natuurherstel (GrienLinks, PvdA en SP): aangenomen met 32 stemmen voor (PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 6 stemmen tegen (JA21,PVV, VVD en Steatelid Van Dijk).

Een probleem los je samen op!
Ook dienden GrienLinks samen met PvdA en SP een motie in om iedere sector verantwoordelijkheid te laten nemen voor het oplossen van de stikstofcrisis. En dat bij de verdere uitwerking van de stikstofplannen en maatregelen per sector wordt bekeken, welke maatregelen genomen of gestimuleerd kunnen worden om tot stikstofreductie en natuurherstel te komen. Immers niet alleen de landbouw, maar ook verkeer, industrie en andere uitstoters zullen moeten bijdragen. Een eerlijk verdeelde opgave zorgt voor meer draagvlak én meer perspectief voor boeren. Of zoals Jochem het aangaf “een probleem los je samen op!”.

Gedeputeerde Kooistra gaf deze motie het oordeel staten. Over deze motie ontstond een stakende stemming. Dat onderstreept hoe verdeeld Provinciale Staten zijn over een eerlijke verdeling van de opgave. Tijdens de vergadering van 6 mei waren er evenveel stemmen voor als tegen: een stakende stemming.

In de Provinciale Statenvergadering van 27 mei 2026 werd opnieuw gestemd en met succes! En met succes, de motie heeft het gehaald.

Motie Iedereen draagt bij aan het oplossen van het stikstofslot GrienLinks, PvdA en SP: aangenomen met 24 stemmen voor (GrienLinks, PvdA, SP, PvdD, D66, CU, VVD, Steatenlid Jonker, FNP en CDA) en 18 tegen (BBB, PVV, PBF en Steatenlid Van Dijk).

Scherpere tussentijdse doelen en vrijwilligheid?
Daarnaast pleitte Jochem namens GrienLinks in een motie om nu al bezig te gaan met scherpere tussentijdse doelen, mocht in 2028 blijken dat de tussentijdse doelstellingen niet worden behaald en de vergunningverlening niet op gang komen. Immers “wachten tot 2035 om te constateren dat doelen niet zijn gehaald, vinden wij onverantwoord. Juist door tussentijds te evalueren en waar nodig extra maatregelen te nemen, voorkom je dat Fryslân opnieuw vastloopt”, aldus Jochem.

Belangrijk, én politiek zeer gevoelig in deze motie, is dat dan ook de vrijwilligheid moet worden heroverwogen. En het voorliggend stikstofplan is juist gebaseerd op deze vrijwilligheid. Dit is een politieke keuze, gebaseerd op de politieke context van slechts dit moment, maar wel één waarmee een naar alle zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de wettelijke doelen niet gehaald gaan worden. Voorbeelden zijn de Kader Richtlijn Water en de realiseren van het Natuurnetwerk. Jochem geeft in zijn betoog aan “Mooie beloftes, maar de consequenties aanvaarden als het niet werkt blijven achterwege. Met die voorbeelden in het achterhoofd heeft GrienLinks nu geen vertrouwen in het voorstel voor het aanpakken van de stikstofproblematiek. De kans dat het misgaat neemt het college voor lief”.

Gedeputeerde Kooistra ontraadde de motie en in de Provinciale Staten was er duidelijk geen meerderheid.

Motie Tussentijdse doelen aanscherpen (GrienLinks) verworpen met 28 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Steatelid Van Dijk en BBB) en 10 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA en D66).

Geen nieuwe milieuproblemen a.u.b.
Last but not least de motie die we samen met de SP indienden ging over de mono-mestvergisting. Het college verwacht heel veel van mestvergisting. Hoewel mestvergisters geen bijdrage leveren aan stikstofreductie kan door een industriële en kostenverhogende bewerking stikstof worden ‘gestript’. Bij mestvergisting bestaat het gevaar dat andere afvalstoffen worden toegevoegd. Er is dan sprake van co-vergisting. Ervaringen elders in den lande leren ons dat we dat niet moeten willen.

“Immers we willen bij nieuwe technieken geen nieuwe milieuproblemen!”. Daarom willen we in ieder geval co-vergisting uit sluiten en alleen in zetten op mono-mestvergisters, waarbij dagverse mest wordt toegepast, om zo transport én milieuschade zoveel mogelijk te beperken.

College: wij willen niet alle ontwikkelsporen al limiteren, daarom groen-gas mogelijkheid niet beperken, waar volgens de BBB-fractie soms een bijmeng-verplichting is – 2e dictumpunt eruit? Dan transport op de weg zoveel mogelijk beperken, is niet uitvoerbaar denkt het college. Daarom ontraden.

Motie Mono-mestvergisting (GrienLinks en SP): verworpen met 29 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, PVV, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Steatelid Van Dijk en BBB) en 9 stemmen voor (SP, GrienLinks, PvdA en D66).

Gebiedsproces in Zuidoost-Fryslân
Samen met de PvdA en de SP dienden we ook de motie in voor gebiedsprocessen in Zuidoost-Fryslân. “Want voordat begonnen wordt met het herstel van de natuur moet voorkomen worden dat natuurgebieden opnieuw belast wordt met een teveel aan stikstof”, aldus Jochem. “Dat is de eerste opgave. Pas dan is natuurherstel zinvol en voorkomen we dat we dweilen met de kraan open”.

GrienLinks zegt al tientallen jaren dat naast het verminderen van de stikstofemissie een integrale aanpak noodzakelijk is. “Hydrologische maatregelen en terugdringen van het gebruik van pesticiden zijn net zo belangrijk”. Want het is echt een gemiste kans dat die processen drie jaar geleden vrijwel stil zijn gezet door de besluiten van de BBB. Dat heeft wat gedaan met het vertrouwen bij de overheden en organisaties die enorm veel tijd en moeite in gebiedsprocessen hebben geïnvesteerd.

Gedeputeerde Kooistra bevestigde dat in de Steatekommisje het gebiedsproces Zuidoost-Fryslan uitvoerig aan de orde is geweest. Het college ziet dan ook de urgentie om dit participatie- en gebiedsproces integraal op te pakken samen met alle partners en mede-overheden, ieder vanuit zijn eigen rol en positie.

De motie werd met een ruime meerderheid aangenomen. Dat is belangrijk, want juist in deze regio komen landbouw, natuur, water en leefbaarheid samen. Gebiedsgericht samenwerken met boeren, inwoners, natuurorganisaties en overheden biedt de grootste kans op duurzame oplossingen.

Tweesporenbeleid
Minder succesvol was de gezamenlijke motie voor een tweesporenbeleid. PvdA, GrienLinks, SP en PvdD wilden dat de provincie niet alleen inzet op vrijwillige maatregelen en innovatie, maar zich tegelijkertijd voorbereidt op aanvullende instrumenten als blijkt dat de doelen niet worden gehaald.

Gedeputeerde Kooistra was, net zoals bij onze motie Tussentijdse doelen aanscherpen, minder enthousiast en benadrukt dat het college tot in ieder geval het peiljaar 2030 maximaal inzet op het vrijwillige spoor én pas daarna wil evalueren. Kooistra gaf de volgende toezegging: “It kolleezje fiert it petear by de partisipaasjemominten mei de gebieten en sektoaren oer it normearjend belied”. Met andere woorden tijdens de participatiemomenten zal ook aandacht worden geven aan ‘het-wat-als-het-niet-lukt-met-alleen-maar-vrijwilligheid’.

Deze belangrijke motie werd helaas ook verworpen. Juist dat tweesporenbeleid had volgens onze fracties meer zekerheid kunnen bieden aan boeren én aan iedereen die wacht op natuurherstel of een woning.

Tweesporenbeleid aanpak stikstofreductie (PvdA, GrienLinks, PvdD en SP): verworpen met (JA21, PBF, PVV, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Steatelid Van Dijk en BBB) en 10 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA en D66).

Tegenstem
Tijdens zijn stemverklaring maakte Jochem duidelijk waarom GrienLinks uiteindelijk niet kon instemmen met het voorstel van het college.“Onze fractie vindt het jammer dat de aanscherping van het beleid te lang gaat duren en vindt dat er eerder ingegrepen moet worden. De fractie had dit goed verwoord in een motie Tussentijdse doelen aanscherpen en wanneer deze motie het niet haalt, stemt de fractie tegen het finale besluit”.

En zo geschiede. Immers zolang tussentijds bijsturen onvoldoende wordt geborgd, bestaat het risico dat opnieuw kostbare jaren verloren gaan. Ook de PvdA gaf aan dat het ontbreken van een breed tweesporenbeleid voor haar een breekpunt was en stemde tegen het finale besluit.

Het debat maakte één ding duidelijk: de stikstofcrisis los je niet op met uitstel of wensdenken. Boeren verdienen duidelijkheid over hun toekomst. Jongeren verdienen een woning. Ondernemers hebben behoefte aan vergunningen die weer verleend kunnen worden. En onze natuur verdient herstel.

GrienLinks blijft zich daarom inzetten voor een aanpak die eerlijk is, gebaseerd is op ecologische kennis en waarbij alle sectoren hun verantwoordelijkheid nemen. Alleen met duidelijke keuzes creëren we weer ruimte voor Fryslân.

Het finale besluit Ontwerp Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel wordt met 26 stemmen aangenomen (JA21, PBF, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en met 12 stemmen tegen gestemd (PvdD, SP, PVV, GrienLinks, PvdA en Steatelid Van Dijk).

Mee ingediende moties
Motie verantwoord investeren met risico’s in beeld wordt aangenomen met 35 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen tegen (PVV en Steatelid Van Dijk).

Motie Wy geane foar wissichheid wordt aangenomen met 34 stimmen voor (JA21, PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 4 stemmen tegen (PBF, PVV en Steatelid Van Dijk).

Motie Grootste uitstoters wordt verworpen met 27 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, FNP, CDA, Steatelid Van Dijk en BBB) en 11 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie en D66).

Geplaatst op

Meer varen, wat betekent dat voor de Friese wateren? – Friese Havenvisie

Een foto van boten in Harlingen

De Friese havens zijn van grote waarde voor onze economie, bereikbaarheid en leefomgeving. In mei 2025 hebben de Provinciale Staten hierom de startnotitie voor een Friese Havenvisie vastgesteld. Op 17 juni 2026 stond de definitieve havenvisie ter bespreking. GrienLinks is positief over de richting die in de visie wordt gekozen, maar benadrukte tijdens het debat dat mooie ambities nu ook moeten worden omgezet in concrete acties. Statenlid Elsa van der Hoek sprak haar waardering uit voor de uitgebreide en heldere visie.

“Het is een compleet document dat een goed beeld geeft van de opgaven voor de komende jaren. Nu is het zaak om deze ambities ook daadwerkelijk waar te maken.”

Veiligheid kan niet wachten
We zijn blij dat een eerder aangenomen amendement over de veiligheid op het water is verwerkt in de havenvisie. De combinatie van steeds drukker wordende recreatievaart en beroepsvaart vraagt volgens de partij om extra aandacht.
Het aantal incidenten op het water neemt toe. Hierom hebben we in het afgelopen jaar gevraagd welke concrete maatregelen het college de komende tijd al neemt om de vaarveiligheid te verbeteren, zonder te wachten op de verdere uitwerking van de visie.

Meer vervoer over water en spoor
Een belangrijk onderdeel van de havenvisie is de ambitie om meer goederen via water en spoor te vervoeren. De zogenaamde ‘modal shift’. Het is wat ons betreft mooi dat we minder over de weg en meer over het water willen vervoeren, zolang onze vaarwegen maar bestemd zijn voor het type en de grootte van de schepen. De flora en fauna van de bodem en oevers mogen niet lijden onder de intensivering op het water.

Wel waren wij benieuwd hoe het college bedrijven en vervoerders daadwerkelijk willen stimuleren om voor deze duurzamere vervoerswijzen te kiezen. Alleen een ambitie uitspreken is niet voldoende; er zijn ook concrete prikkels en ondersteuning nodig om de gewenste modal shift werkelijkheid te maken.
Hierom dienen we de motie van de PvdA ‘van asfalt naar water’ mee in. Dit voorstel is met 38 stemmen voor (JA21, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB) en twee stemmen tegen (PVV) aangenomen.

Boontjes
Ook vroegen we aandacht voor de vaargeul Boontjes. De partij zet zich al langer in om de ecologische schade van baggerwerkzaamheden te beperken. Sinds 2025 loopt een proef waarbij minder diep wordt gebaggerd. De eerste resultaten zijn positief: er hoeft minder vaak te worden gebaggerd, terwijl de vaargeul bruikbaar blijft. Dat betekent minder verstoring van het bodemleven en minder vertroebeling van het water.

GrienLinks vroeg de gedeputeerde daarom om deze nieuwe inzichten nadrukkelijk mee te nemen bij de verdere uitwerking van de havenvisie en het toekomstige beleid voor Boontjes. Dit voorstel is verworpen met 13 stemmen voor (SP, GL, CU, Jonker, FNP, CDA) en 28 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, PvdA, D66, VVD, Van Dijk, BBB).

Ook aandacht voor veiligheid en ondermijning
Tijdens het debat vroegen meerdere partijen aandacht voor de veiligheid in en rond de Friese havens. Zo wees de PvdA op de risico’s van ondermijnende criminaliteit en het belang van een weerbare haveninfrastructuur. Commissaris van de Koning Arno Brok gaf aan dat de provincie hierin nauw samenwerkt met onder andere de Douane en de politie en dat de aanpak van ondermijning hoog op de agenda staat.

Voor GrienLinks is de havenvisie een goede basis. Nu komt het aan op de uitvoering: investeren in veilige vaarwegen, duurzaam transport én het beschermen van de unieke natuur die onze Friese wateren zo bijzonder maakt.

Het stuk is met een meerderheid (38 stemmen voor, 3 stemmen tegen) aangenomen.