Gun de Waddenzee goede vergunningen
De Waddenacademie heeft vorig jaar een verontrustend rapport geschreven over de kwaliteit van de natuur in de Waddenzee.

Achterstand bij Rijkswaterstaat
Lozingen op de Waddenzee zijn een enorme bedreiging. Sommige verbetermaatregelen kosten heel veel tijd en inspanningen. Anderen zijn relatief eenvoudig. Een daarvan is bestaande lozingsvergunningen actueel te houden en handhaving goed te regelen. Daar is geen regelgeving voor nodig, maar is simpelweg zorgvuldige uitvoering noodzakelijk.

Het is dan ook verontrustend te lezen dat Rijkswaterstaat, die voor een aantal vergunningen aan de lat is, haar werk niet op orde heeft. De Waddenzee is een Unesco werelderfgoed en een van de weinige natuurgebieden binnen Nederland die nog min of meer zonder menselijk ingrijpen kan voortbestaan. Maar dat kan niet zonder verdere aantasting. Aantasting is slecht voor de staat van de natuur en willen we in het kader van het oplossen van de stuikstofproblematiek niet juist de staat van de natuur verbeteren?

De boel op orde
Het Wetterskip en gemeenten doen van alles om lozingen te reguleren en te voorkomen. Rijkswaterstaat heeft een enorme achterstand bij het actualiseren van lozingsvergunningen. GrienLinks vraagt met deze motie om bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat erop aan te dringen de vergunningen voor de bedrijven die lozen op Waddenzee zo spoedig mogelijk te actualiseren en te controleren. Alsmede bij hetzelfde ministerie erop aan te dringen om handhaving op het noodzakelijk niveau te brengen.

Strikte benadering
Gedeputeerde Douwstra geeft aan dat we wel oog moeten hebben voor de rol- en taakverdeling. Wij gaan samen met de FUMO over de indirecte lozingen, Wetterskip over de indirecte lozingen en Rijkswaterstaat gaat over hun eigen lozingen. Daarom kan GS de motie niet appreciëren, het tweede puntje over de handhaving gaat Rijkswaterstaat zelf over, aldus Douwstra. En daarop grijpt Jochem in, want dit is wel een hele strikte benadering van het dictum. Natuurlijk vindt GrienLinks ook dat we ons moeten houden aan de taakverdeling en dient het tweede dictumpunt ook zo gelezen te worden. Echter, deze verduidelijking blijkt niet voldoende te zijn en is er geen meerderheid voor deze mooie motie vreemd.

Stemming
Motie is verworpen met 16 stemmen voor (PvdD, SP, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP) en 26 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Van Dijk, BBB)

Fryslân eist plek aan tafel bij economische koers Den Haag
Provinciale Staten hebben op 25 maart de motie “Fryslân in positie bij uitwerking rapport-Wennink” aangenomen. De motie, ingediend door de PvdA en medeondertekend door JA21, VVD, D66 en CDA, kreeg brede steun met 36 stemmen voor en 3 tegen (PvdD en PVV).

Aanleiding is het zogeheten rapport-Wennink over de toekomst van de Nederlandse economie. Dat rapport is richtinggevend voor het rijksbeleid, maar zet sterk in op concentratie van economische activiteiten in de Randstad en Brabant. Fryslân komt er nauwelijks in voor, terwijl onze provincie juist veel bijdraagt op het gebied van watertechnologie, circulaire economie, energie en landbouwinnovatie.

De motie spreekt daarom uit dat Fryslân geen sluitpost mag zijn bij toekomstige investeringen en een volwaardige rol moet spelen in de nationale economische strategie. Het college wordt gevraagd om een strategische analyse te maken van de gevolgen van het rapport voor Fryslân, inclusief kansen en risico’s, en om een gerichte lobbystrategie op te zetten richting Den Haag. Provinciale Staten moeten hierover vóór 1 september 2026 worden geïnformeerd.

GrienLinks was kritisch op de inhoud van het rapport, dat volgens de fractie te eenzijdig focust op economische groei en te weinig oog heeft voor brede welvaart, natuur en regionale kracht. Tegelijkertijd ziet GrienLinks het belang om Fryslân stevig te positioneren als dit rapport leidend wordt in Den Haag. Op aandringen van onder andere de Partij voor de Dieren is natuurherstel als randvoorwaarde nadrukkelijk onderdeel geworden van de inzet.

Gedeputeerde en Commissaris van de Koning gaven aan dat er al gewerkt wordt aan versterking van de lobby, zowel in Den Haag als in Brussel. Met deze motie wordt die inzet verder aangescherpt.
Voor GrienLinks is de toekomst helder: geen eenzijdige focus op groei, maar investeren in een toekomstbestendige economie waarin brede welvaart, natuur en regionale kracht centraal staan. Met die voorwaarde stemmen wij voor deze motie en een toekomst waarin Fryslân volwaardig meetelt.

Fryslân stuurt Den Haag de rekening voor bodemdaling
Provinciale Staten hebben op 25 maart 2026 met brede steun de motie ‘Fryslân stuurt Den Haag de rekening’ aangenomen. De motie, ingediend door BBB en medeondertekend door onder andere PvdA, GrienLinks, CDA, SP, FNP en VVD, kreeg maar liefst 41 stemmen voor en slechts 1 (JA21)stem tegen.

Aanleiding voor de motie is de toenemende bodemdaling in Fryslân, onder meer als gevolg van gaswinning. Deze bodemdaling zorgt voor grote en structurele kosten voor het waterbeheer. Het Wetterskip Fryslân ziet zich daardoor genoodzaakt de lasten voor inwoners, boeren en bedrijven steeds verder te verhogen. Tegelijkertijd blijft de compensatie vanuit het Rijk ver achter, onder andere door het recente sectorakkoord waarin regio’s slechts 5% van de winst ontvangen.
De indieners vinden dat onacceptabel. Volgens hen moet het principe ‘de vervuiler betaalt’ ook hier gelden: niet de Friese samenleving, maar het Rijk en de gasindustrie moeten opdraaien voor de kosten en schade.

Met de motie spreken Provinciale Staten uit dat deze kosten volledig gecompenseerd moeten worden. Het college wordt opgeroepen om samen met het waterschap een duidelijke financiële doorrekening te maken van de extra lasten door bodemdaling. Die moet vervolgens als een concrete “rekening” bij het Rijk worden neergelegd. Ook wordt ingezet op een stevige lobby voor volledige compensatie én het afbouwen van gaswinning om verdere schade te voorkomen.

Gedeputeerde Friso Douwstra gaf aan dat het college de motie ziet als een krachtig en breed gedragen signaal. Hoewel er volgens hem nog uitdagingen zitten in de uitvoering, onderstreepte hij dat dit precies het soort politieke en bestuurlijke druk is dat nodig is richting Den Haag.

Voor GrienLinks is dit een belangrijk resultaat. Dit is niet de eerste en helaas zeker niet de laatste keer dat wij ons inzetten tegen de voortdurende mijnbouw in Fryslân. Wij blijven vasthouden: rekening voor de gevolgen van gaswinning hoort niet bij de Friezen terecht te komen, maar bij degenen die de schade veroorzaken.

Meer aandacht voor verkeersveiligheid rond zomertijd
Tijdens de Statenvergadering van 25 maart dienden de Partij voor de Dieren, D66, SP en GrienLinks de motie “De klok gaat vooruit; nu het beleid nog” in. Aanleiding is de jaarlijkse toename van wildaanrijdingen rond de overgang naar de zomertijd. Doordat dieren zich juist in de schemering verplaatsen, vallen deze momenten tijdelijk samen met de ochtend- en avondspits – met extra risico’s op provinciale wegen.

De motie riep het college op om met gerichte maatregelen te komen, zoals een communicatiecampagne voor weggebruikers, tijdelijke waarschuwingen via (dynamische) verkeersborden op bekende ‘hotspots’ en mogelijk aanvullende stappen zoals snelheidsbeperkingen. Ook werd gevraagd om deze aanpak jaarlijks te herhalen en Provinciale Staten hierover te informeren.

Gedeputeerde De Vries gaf aan de motie inhoudelijk te steunen en sprak van een “positieve motie”. Wel wees hij op de financiële consequenties: het voorgestelde onderzoek en de maatregelen kosten naar schatting zo’n €100.000. Daarom stelde het college voor om het voorstel opnieuw in te dienen bij de behandeling van de ramtnota, zodat er een goede financiële afweging kan worden gemaakt.

Op basis van deze toezegging is de motie door de indieners ingetrokken.

Rustplekken buschaffeurs
Tijdens de Statenvergadering lag de motie over ’tijdelijke stallingen OV’ voor, ingediend door de SP en medeondertekend door onder andere PvdA, D66 en Partij voor de Dieren. De motie vroeg aandacht voor de omstandigheden waarin buschauffeurs momenteel werken, met name bij tijdelijke stallingen en eindpuntvoorzieningen.

Uit signalen van chauffeurs blijkt dat deze voorzieningen vaak tekortschieten: van gebrekkige sanitaire voorzieningen tot het ontbreken van fatsoenlijke pauzeruimtes en veilige fietsenstallingen. Andere partijen waaronder de VVD en het PBF vonden dat de inhoud van de motie lijkt op een motie van treurnis gezien de claims zijn gebaseerd op ‘hearsay’ vanuit vertegenwoordigers van de buschauffeurs. Zij vragen PS om pas een conclusies te verbinden aan het werkgeverschap van het college en QBuzz na een rapportage.

Het college gaf aan dat de huidige voorzieningen volgens de wet voldoen, maar erkende ook dat de situatie niet ideaal is. Tegelijkertijd loopt er al een traject waarin de concessiehouder rapporteert over arbeidsomstandigheden en verbeteringen. De uitkomsten daarvan worden in het derde kwartaal van 2026 met de Provinciale Staten gedeeld.

Omdat het college aangaf al in gesprek te zijn en stappen te zetten, en omdat een deel van de gevraagde acties al wordt uitgevoerd, is de motie uiteindelijk ingetrokken.

Voor GrienLinks blijft overeind: chauffeurs zijn de draaiende motor van het busvervoer en verdienen fatsoenlijke en schone rustplekken. We kijken dan ook uit naar de rapportage in kwartaal drie 2026