Op de bres voor een schoon en gezond Fryslân

Het is gelukt! Het initiatiefvoorstel en de nota “Naar een schone en gezonde leefomgeving” om het gebruik van pesticiden in Fryslân terug te dringen, dat we gezamenlijk indienen met de Friese Statenfracties PvdA, FNP, PvdD, SP, D66 en 50PLUS, heeft het gehaald!

“Als provincie willen en kunnen we niks dwingen. Wat we wel willen is samen met de boeren, maar zeker ook met andere bedrijven en met particulieren, de problemen in beeld brengen en samen zoeken naar oplossingen. Een actieve rol van onze provincie helpt het vergroten van biodiversiteit en onze omgeving gezonder te maken. Samen werken aan een schone en gezonde leefomgeving”, zei GrienLinks Statenlid Jochem Knol in het debat op 27 oktober 2021.

Bijdrage van Jochem Knol in het debat:

“Ruim twee jaar geleden werd ik lid van deze Staten. Voor mij is een van de redenen om me hier in te zetten de zorg voor een schone en gezonde leefomgeving. We leven met veel mensen op aarde en om al die mensen te kunnen voeden doen we een groot beroep op alles wat groeit en bloeit. Juist in de coronatijd hebben we gemerkt hoe belangrijk een gezonde leefomgeving en mooie natuur voor ons is. We komen tot rust in onze natuurgebieden, genieten van de frisse lucht. De natuur is overweldigend en verdient respect. Bij de voorbereiding van dit initiatiefvoorstel bleek dat vrijwel iedereen dat onderkent en ik ben heel opgetogen dat we als zeven partijen samen tot dit voorstel zijn gekomen. Het is een steun in de rug van de vele initiatieven die er zijn om het gebruik van pesticiden terug te dringen. Ook bij partijen die niet meegeschreven hebben merkten we die steun.

Bij de verschillende thema’s, zoals biodiversiteit, de Kader Richtlijn Water en de Omgevingsvisie komt het terugdringen van pesticiden in deze Staten aan de orde. Met dit initiatiefvoorstel geeft de Staten het overkoepelende of integrale beleidskader voor dit gevoelige onderwerp aan.

Daarbij hebben de initiatiefnemers vanuit GrienLinks, FNP, PvdA, D66, SP PvdD en 50plus gekozen voor een evenwichtig beleid, waarbij niet alle aandacht op één sector ligt. Verder hanteren we een oud principe: begin bij jezelf. Zorg dat je als provincie het goede voorbeeld geeft en stimuleer partijen waarmee je samenwerkt. Dat kan door een zorgvuldig inkoopbeleid, maar ook door goed na te denken waar stoffen worden gebruikt die niet goed zijn voor onze leefomgeving. Ook particulieren en bedrijven willen we bewust maken van de gevolgen van het gebruiken van pesticiden en wat de maatschappelijke kosten zijn van het schoonhouden en – maken van ons drinkwater en wat de gevolgen zijn van een kaal gespoten oprit bij je huis. Wild groen tussen de tegels vinden we rommelig, maar het is wel een lustoord voor insecten.

Tijdens de voorbereiding van dit initiatiefvoorstel reageerden vooral de boeren in onze provincie. Dat is verheugend, heel veel boeren beseffen dat het goed is voor de bodem en natuur om het gebruik van pesticiden verder terug te dringen. Daarbij lopen ze tegen problemen op. Als provincie willen en kunnen we niks dwingen. Wat we wel willen is samen met de boeren, maar zeker ook met andere bedrijven en met particulieren, de problemen in beeld brengen en samen zoeken naar oplossingen. Een actieve rol van onze provincie helpt het vergroten van biodiversiteit en onze omgeving gezonder te maken. Samen werken aan een schone en gezonde leefomgeving.”

Discussie
In de beeldvormende commissievergadering op 13 oktober werd gevraagd om een duidelijke toelichting op de mate van dwang en drang van het voorstel en de doelstelling. Naar aanleiding daarvan stuurden we een memorie van toelichting rond. Daarin noemden we duidelijk het doel van het voorstel:
Het doel van het initiatiefvoorstel is om het gebruik van pesticiden in Fryslân in 2030 zo ver mogelijk te hebben afgebouwd, waar mogelijk naar nul.

In het debat in de Provinciale Statenvergadering op 27 oktober ontstond opnieuw discussie. Anne Schelhaas gaf namens het CDA aan na de memorie van toelichting positief te staan in het voorstel, maar wilde graag de positie van de landbouw in het voorstel verduidelijken. Met een amendement wilde het CDA zorgen dat de het doel voor de landbouw aansluit bij de landelijke doelstelling van het LNV. Hierop reageerde Jochem Knol namens de initiatiefnemers positief.

De ChristenUnie en VVD grepen dit echter aan om te vragen wat er dan nog over bleef van het voorstel en of een voorlichtingscampagne richting particulieren en bedrijven dan niet genoeg was. Jochem Knol legde uit dat het voorstel wel degelijk een meerwaarde heeft. Het pachtbeleid en inkoopbeleid worden aangepast, het is de bedoeling dat kennis wordt gedeeld, bewustwording wordt gecreëerd, dat er met verkooppunten van pesticiden aan consumenten en bedrijven wordt gesproken en dat via een bestrijdingsmiddelentafel gezamenlijk naar oplossingen wordt gezocht, dat alternatieven worden gestimuleerd, enzovoorts.

Uitslag stemming
Het voorstel werd aangenomen. GrienLinks, FNP, PvdA, D66, SP PvdD, 50plus en het CDA stemden voor.
ChristenUnie, VVD, PVV, FvD, Van Swol en Goudzwaard stemden tegen. Het amendement van het CDA om de doelstelling voor de landbouw aan te passen werd ook aangenomen.