Teleurstellend debat: meerderheid stemt tegen uitvoering regenboogbeleid

Wat waren we blij toen Fryslân in 2020 regenboogprovincie werd! We zouden de regenboogvlag hijsen én actief beleid voeren. En we waren opnieuw blij toen in 2022 daar een ton voor werd vrijgemaakt. Maar helaas. Na een beleidsbrief opgesteld te hebben, vond het college het wel genoeg. Het advies: niks mee doen en het geld terug in de pot. En ondanks talloze ervaringen, gesprekken, acties en pogingen tot overleg, is een meerderheid daar na een roerige Statenvergadering op 28 februari 2024 mee akkoord gegaan.

Eerder twee moties aangenomen voor actief regenboogbeleid
Vier jaar lang hadden we ervoor gestreden om regenboogprovincie te worden. Eerst samen met D66 en PvdA, en later ook SP en PvdD en 50PLUS. Presentator en mediamaker Sipke Jan Bousema schoot vanaf 2019 te hulp. En dankzij gezamenlijke inzet, veel goede wil en de steun van FNP, VVD, ChristenUnie en een deel van het CDA lukte het! Een brede meerderheid stemde op 27 mei 2020 voor de motie voor het zijn van regenboogprovincie, het hijsen van de regenboogvlag én voor regenboogbeleid. Lees hier meer: Fryslân eindelijk ook regenboogprovincie! – Grienlinks statenfractie Fryslân

In 2022 is er daarop aanvullend via een motie (D66, PvdA, FNP en SP) 100.000 euro vrijgemaakt om dat regenboogbeleid en een visie op te stellen, samen met deskundige organisaties.

College wil regenboogbeleid uit de beleidsbrief niet uitvoeren
In januari 2024 kregen we de beleidsbrief, met mooie plannen voor een provinciale netwerkstructuur met de deskundige organisaties, voorlichting, een regenboogconvenant tussen gemeenten, en nog meer. Maar tot onze verbazing gaf het college het advies om het beleid niet uit te voeren en het geld terug te laten gaan naar de begroting. Het hijsen van de regenboogvlag en intern inclusiebeleid vindt het college genoeg:
Het is op grond van de motie, het Bestuursakkoord en het geformuleerde beleid niet nodig om verder actief uitvoering aan dit beleid te geven. Een gelijkwaardige behandeling van iedereen is al integraal onderdeel van ons beleid. Hierbij zijn geen zelfstandige acties nodig om er voor te zorgen dat iedereen zich thuis voelt in onze provincie (Bestuursakkoord, blz. 26). De uitvoering is met name een taak van gemeenten. Daarmee is het geen kerntaak van de provincie en zijn er op dit moment ook geen middelen voor nieuw beleid. (bron PS Stik Beliedsfyzje reinbôgebelied provinsje Fryslân)

Van de 100.000 euro die hiervoor uitgetrokken was, is 43.000 euro aan de overleggen en het opstellen van de brief besteed. En nu was het voorstel het daarbij te laten.

Voor GrienLinks Statenlid Elsa van der Hoek was het duidelijk: “Afspraak is afspraak. Er waren twee moties aangenomen voor actief regenboogbeleid vanuit de provincie, dan moeten die ook uitgevoerd worden.”

Amendement vóór regenboogbeleid
Daarom stelden D66 en wij een amendement op om het beleid wél uit te voeren, mee ingediend door PvdA, SP, PvdD, FNP en VVD. Zeven partijen die vorige keren ook voor het beleid stemden. Ook ChristenUnie en CDA stemden toen voor. Met elkaar zouden we opnieuw een meerderheid hebben. Maar helaas kregen we geen groen licht vanuit hen, er was twijfel. En BBB stond achter het college.

Reacties mienskip
Sipke Jan Bousema en Tûmba kwamen in actie. Pers en mienskip reageerden. Tijdens een commissieavond kwamen er maar liefst 9 insprekers en een optocht van 100 mensen in het publiek. Twee insprekers gaven aan dat het beleid voor hen niet hoefde, omdat ze vonden dat je er juist niet één groep uit moet lichten. Zeven insprekers vertelden over waarom het wél nodig is. Bijvoorbeeld Wietse Hoekstra, beter bekend als dragqueen Curvalicious Diamond, die vertelde over angst en depressieve gevoelens, pesten, van de fiets afgeduwd en geslagen worden. En Cody van 18, die vertelde over nageroepen worden en vrienden die thuis niet meer welkom zijn om wie ze zijn. “Er is al veel veranderd, maar we zijn er nog niet.” Ook Hanneke Goede, de fractievoorzitter van de SP, vertelde over haar eigen nare ervaringen.

Twee amendementen een een motie
Achter de schermen spraken D66 en wij uitgebreid met andere fracties om te proberen om met elkaar overeenstemming te bereiken. We deden daarvoor diverse aanpassingen in de tekst, waardoor twee benodigde partijen de dag voor de Statenvergadering hun steun toezegden en we even een meerderheid hadden. Maar die steun werd plotseling weer ingetrokken en ChristenUnie kwam dinsdagavond met een eigen amendement.

Ons amendement kwam overeen met de eerder aangenomen moties: we wilden actief beleid om inclusiviteit van lhbtiq+ te bevorderen en discriminatie tegen te gaan. Die hadden de Staten aangenomen met de intentie het beleid ook uit te voeren (en niet in een la te leggen). De plannen lagen klaar, aan de slag!

ChristenUnie maakte een amendement waarbij de provincie zelf geen actief regenboogbeleid zou voeren, maar “een verbindende rol zou spelen richting gemeenten die bevoegd zijn het sociaal beleid uit te voeren”, waarbij de middelen “breder ingezet worden voor de emancipatie van minderheden”. Dat vonden GrienLinks, D66, PvdA, VVD, SP, FNP en PvdD niet genoeg. Ten eerste: het geld was bestemd voor regenboogbeleid en er was al veel minder van over dan nodig was om het beleid uit de brief uit te voeren. Als je dat voor nog veel meer groepen inzet, zou dat veel te weinig zijn. Natuurlijk zijn wij voor inclusie voor iedereen, maar dan moet er een nieuw voorstel komen met meer geld. Ten tweede lag er geen beleidsbrief voor brede inclusie. Dus wat ga je dan de gemeenten adviseren? Moest er dan nog meer van het geld besteed worden aan het weer opstellen van nieuw beleid? Hoeveel blijft er dan nog over om echt iets voor de doelgroep te doen? Of geven we 57.000 euro aan 18 gemeenten voor 2 jaar? Dat is maar iets meer dan 1500 euro per jaar per gemeente. Wat kan een gemeente daarvoor doen? Gaat dat niet op aan ambtenaren van de gemeente om dat uit te zoeken? Kortom, wij zagen niet dat het geld dan zo besteed zou worden dat de doelgroep waar het om ging er echt iets aan zou hebben.

PVV maakte een derde voorstel (een motie) waarbij we ook geen regenboogprovincie meer zouden zijn en geen vlag meer zouden hijsen.

Debat
Statenlid Elsa van der Hoek in het debat: “We hebben de diverse insprekers kunnen horen tijdens de commissievergadering. Gelukkig zijn er ook mensen die geen problemen ervaren. Maar een te groot deel van de LHBTIQ+ doelgroep ervaart dit helaas nog wel. De sociale media heeft hier ook een nare rol in. Pesterijen, uitschelden en het niet respecteren wie je bent, helaas is dit nog dagelijkse praktijk. (…) We kunnen mensen aanspreken op discriminerende uitspraken, maar acceptatie kun je niet afdwingen. Daarom is het van belang om naast de zichtbaarheid door middel van een regenboogvlag met elkaar beleid te maken en uit te dragen dat iedereen zich veilig moet kunnen voelen in Fryslan en zich zelf mag zijn. Dat niemand wordt uitgesloten. Wij willen dan ook dat het beleid volgens afspraak wordt uitgevoerd. Aangenomen beleid, door een meerderheid van de Staten!”

D66-Statenlid Danny van der Weijde: “Wat we vandaag besluiten raakt mensen en doet ertoe. (…) Jaren gesprekken hebben geleid tot brief die voor ons ligt. De uitvoering van de breed aangenomen motie uit 2022. Toen zeiden we a, we kunnen ook b zeggen. Beleid vaststellen en GS het vertrouwen geven dat voortvarend op te pakken. Optrekken voor de emancipatie en veiligheid van de lhtbti-gemeenschap. Iedereen doet ertoe.”

“Na de commissie hebben we vanuit D66 en GrienLinks steeds met elkaar actief het gesprek gevoerd om te komen tot één gedragen voorstel en iedereen, zoals de ChristenUnie, ligt nog steeds met elkaar in lijn. En als ik u hoor willen we hetzelfde: actief de maatschappij in en actief beleid en niet alleen symboliek, maar actief met elkaar oparbeidzjen. Ik ben zoekende waar als CDA uw worsteling zit om aansluiting bij ons te zoeken, voor één amendement.”

CDA-Statenlid Aebe Aalberts: “Wat ik miste is de rol van de gemeenten. Maar u heeft vanmorgen gezegd dat dat verwerkt is in het amendement. En ik wil voorkomen dat we opnieuw discussie voeren en zoals ik het amendement lees komt die discussie er weer. Ik zou het mooi vinden als we het aan de gemeenten overdragen en daar een coördinerende rol in pakken en dat dat het dan ook is.”

BBB-statenlid Debora Helfferig in het debat: “BBB steunt het standpunt van het college. De verantwoordelijkheid ligt al 10 jaar bij gemeenten. Het is geen provinciale taak. Inspanningen van de provincie moeten uit de reserves betaald worden en die zijn niet voldoende. Ook zijn er helaas meer minderheidsgroepen die met discriminatie te maken hebben, we willen er niet één groep uit lichten. Met dit bedrag valt bijna geen beleid te maken, maar het wekt wel verwachtingen die we niet waar kunnen maken. Nee zeggen is niet leuk, maar wel eerlijk. Discriminatie en vooroordelen moeten in samenleving zelf opgelost worden, eventueel met steun vanuit de provincie.”

Schorsing
De indieners van de motie vroegen om een schorsing om te proberen er met elkaar uit te komen. Tijdens die langdurige schorsing is er uitgebreid met veel partijen onderling gesproken.

Wij (GrienLinks, D66, PvdA, VVD, SP, FNP en PvdD) bleven aangeven dat we wilden dat de afspraken en dus het opgestelde regenboogbeleid zou worden uitgevoerd. Dat we wilden doen wat provinciaal de meeste meerwaarde heeft en waar de doelgroep het meest aan heeft. BBB, ChristenUnie en CDA bleven aangeven dat het niet de taak van de provincie is en dat de gemeenten het moeten uitvoeren. En dat het wat hen betreft niet alleen om regenboogbeleid moest gaan, maar om brede inclusie.

GrienLinks Statenlid Elsa van der Hoek: “We willen het heel graag over inclusie hebben, maar dan moeten we daar een initiatiefvoorstel over maken. Maar we hebben het nu over regenboogbeleid.”

Helaas kwamen we niet tot elkaar. De tweede termijn was daarom kort.

Stemming:
Het amendement van GrienLinks, D66, PvdA, VVD, SP, FNP en PvdD om actief regenboogbeleid uit te voeren zoals voorgesteld in de beleidsbrief, met prioriteit voor keuzes waar de doelgroep het meest aan heeft en voor de bovenlokale rol van de provincie, haalde het niet. 19 stemden voor (GrienLinks, D66, PvdA, VVD, SP, FNP en PvdD en PBF) en 23 stemden tegen (BBB, CDA, CU, PVV, Ja21, FvD).

Het amendement van CU, BBB, CDA en JA21 om het geld en beleid aan de gemeenten over te laten, haalde het ook niet. 20 stemden voor (BBB, CDA, CU, JA21), 22 tegen (GrienLinks, D66, PvdA, VVD, SP, FNP, PvdD, PBF, PVV en FvD).

Het amendement van PVV voor afschaffing regenboogprovincie haalde het ook niet. Alleen PVV en FvD stemden voor.

Het voorstel (finale beslút) van het college om het regenboogbeleid uit de beleidsbrief niet uit te voeren en het geld terug te laten vloeien in de begroting haalde het wél. 23 stemden voor (BBB, CDA, CU, JA21, PVV, FvD) en 19 tegen (GrienLinks, D66, PvdA, VVD, SP, FNP en PvdD en PBF).

Achtergrondinformatie
Nog altijd worden mensen lastig gevallen omdat ze bijvoorbeeld biseksueel, homoseksueel, transgender of queer zijn. Ze worden gemiddeld veel vaker gepest en krijgen veel vaker met geweld te maken. Transgender personen bijvoorbeeld worden zeven keer zo vaak mishandeld of daarmee bedreigd, en zijn tien keer zo vaak slachtoffer van cyberpesten dan cisgender personen. (bron: handreiking-feiten-en-cijfers-lhbtiqa+-op-een-rij.pdf (movisie.nl))

Voor 2016 steunde de provincie een aantal maatschappelijke organisaties. Ook Tûmba en COC Friesland om discriminatie tegen te gaan en acceptatie te bevorderen. Maar daar besloot de provincie in 2016 mee te stoppen. Staten willen niet meer praten over COC, FSU, Tumba – Grienlinks statenfractie Fryslân

Het sociale beleid was immers overgegaan van de provincie naar de gemeenten, dus de gemeenten moesten het verder oppakken. Helaas is dat niet overal gebeurd. Een aantal gemeenten zijn regenbooggemeente geworden, maar de meeste gemeenten nog niet. Er is daarom een gat ontstaan op dit gebied. Het maakt uit waar je in Fryslân woont of er iets voor jou wordt gedaan. Dat vinden wij niet kunnen. Wij willen daarom dat de provincie een bovenlokale rol oppakt en het goede voorbeeld geeft. En een duidelijk signaal geeft dat iedereen in Fryslân mag zijn wie die is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *