Geplaatst op

Doorschuiven en geen visie: Kadernota 2026 en jaarstukken 2025

2025 stond in het teken van doorschuiven! – Jaarstukken

Echt, er zijn in 2025 veel goede stappen gezet voor wat betreft de Planning en Control-cyclus en de informatievoorziening, maar nog steeds ontbreekt er visie en samenhang voor de kernverantwoordelijkheden van onze mooie provincie Fryslan. “In 2025 was er weer beperkt ruimte voor extra investeringen, Gedeputeerde Staten hield nog angstvallig de hand op de knip en Provinciale Staten liet dat toe. Heel veel geld is blijven liggen, maar de opdrachten ook!”, aldus Charda namens onze fractie.

Doorschuiven maar!
Om het maar te hebben over de cijfertjes en de P&C-cyclus. Zo staat in het Accountantsverslag van 2025 dat de provincie Fryslân een analyse heeft uitgevoerd op de afwijkingen tussen de begroting en realisatie. Uit deze analyse blijkt dat in de bestuursrapportage 2025 voor de exploitatie een bedrag van € 86,3 miljoen is doorgeschoven naar 2026 en verder. In december 2025 is nog een bedrag van € 64,3 miljoen doorgeschoven naar 2026 en verder. En in de jaarrekening 2025 resteert er nog een bedrag van € 32 miljoen die wordt doorgeschoven naar 2026. Een bedrag van in totaal € 182,6 miljoen euro. In het verslag wordt nu dan ook gesproken over een structurele afwijking, welke met name komt doordat te weinig capaciteit beschikbaar is om de met deze middelen samenhangende activiteiten te realiseren. En dit baart niet alleen GrienLinks zorgen, maar ook de PvdA en het CDA uiten openlijk felle kritiek tijdens het debat.

SPUK en uitvoeringskracht
Eén van de zaken die onze extra aandacht verdient zijn de Specifieke Uitkeringen (SPUK), want tijdige en volledige uitnutting is de komende jaren een grote uitdaging voor de provincie, “mede gezien de huidige realisatie die achterloopt op de begroting en doorlooptijd van een aantal regelingen”. Niet alleen de belangrijke opgaven lopen achter, maar ook zullen de middelen die niet benut worden binnen de looptijd van de specifieke uitkering terugbetaald moeten worden aan het Rijk.

Dit vraagt blijvende aandacht van de provincie voor planning, voortgangsbewaking en inzichtelijk te hebben wat de uitvoeringscapaciteit van de provincie en de markt is, zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van de toegekende middelen. GrienLinks en PvdA dienen samen de motie van het CDA mee in.

Gedeputeerde Folkerts is niet enthousiast over de motie, want deze motie zorgt voor een extra administratieve last ‘en dit is wat we juist niet willen’. Ook kan de deadline, volgens de gedeputeerde, ook worden verschoven. De gedeputeerde verweet de Provinciale Staten met deze motie dat ze te veel bezighoudt met gedetailleerdheid en het hoe. En de PS zou zich veel meer bezig moeten houden met het wat. Deze motie moet juist als ‘pro-actief meedenken’ worden opgevat en we willen helemaal niet aan de bevoegdheid van het college komen, aldus de partijen van de motie. En met succes, de motie werd gesteund op twee partijen na.

Motie specifieke uitkeringen CDA, PvdA, GL: aangenomen met 24 stemmen voor (JA21, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, FNP, CDA) en 16 stemmen tegen (PVV, BBB).

Uitvoeringscapaciteit en uitvoerbaarheidstoets
In dezelfde strekking ligt de motie die GrienLinks en het PvdA ook mee indienen. Deze motie beoogd het advies van de accountant te vertalen. De accountant onderstreepte het belang van een realistische vertaling van ambities naar uitvoerbare plannen, waarbij beschikbare capaciteit en afhankelijkheden expliciet worden meegenomen in de begrotingscyclus.

Gedeputeerde Folkerts onderstreept het eerste dictumpunt en het college komt in maart met een voorstel over de uitvoeringscapaciteit. Er zijn in de toekomst fors minder ambtenaren en er zal nog meer met elkaar moeten worden samen gewerkt, vanuit provinciaal, gemeentelijk en Wetterskipsniveau. Het tweede dictumpunt levert meer discussie op. Folkerts geeft aan dat het een worsteling oplevert voor het college, want deze uitvoerbaarheidstoets zou zorgen voor dubbel werk. Als handreiking wordt vanuit de indiende partijen geopperde dat de auditcommissie hierin een rol kan spelen. De motie wordt met nipte meerderheid aangenomen.

Motie Uitvoeringscapaciteit en uitvoerbaarheidstoets CDA PvdA, GL: aangenomen met 21 stemmen voor (Ja21, PBF, SP, PVV, GL, PvdA, D66, VVD, CDA) en 19 stemmen tegen (CU, FNP, BBB).

Leveringszekerheid drinkwater
En na al het gepraat over de cijfertjes en proces-afspraken, gaat het wat betreft GrienLinks natuurlijk om de inhoud. En één van de meest belangrijke onderwerpen is schoon en voldoende drinkwater. In de jaarstukken wordt expliciet genoemd dat de leveringszekerheid van (schoon) drinkwater onder druk staat. En “tegelijkertijd zien we vertraging op plannen voor waterbesparing en wordt de noodzaak benoemd om op de korte termijn aanvullende bronnen te vinden en realiseren”, geeft Charda aan in haar betoog. “Op Schier is al 100% van de vergunde ruimte gebruikt in 2025, en die zoetwaterbel is niet onkwetsbaar. In Luxwoude zijn plannen in voorbereiding, maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Bovendien behoort onze drinkwatervoorziening tot een basisbehoefte, en is een gevoelig doelwit”. GrienLinks wil daarom tot een actieplan reservecapaciteit drinkwater komen en dient samen met de PvdA de motie Actieplan Reservecapaciteit drinkwater in.

Gedeputeerde Douwstra geeft aan dat de motie een zeer belangrijk onderwerp aanstipt, maar ontraadt de motie. De provincie is hier namelijk al mee bezig en “we liggen met de huidige en toekomstige grondwaterbeschermingsgebieden op koers: Noardburgum is operationeel in 2031, Schiermonnikoog operationeel in 2028, in Luxwoude is de vergunning verleend en is volgens de planning operationeel in 2034”. De aanvullende strategische voorraden (ASV), de reservegebieden voor mogelijke drinkwaterwinningen in de toekomst, zouden op papier klaar zijn in 2028. Charda benadrukt in het debat dat het college de PS moet blijven informeren, “want voldoende (schoon)drinkwater is onze eerste levensbehoefte en moet hoog op de agenda blijven staan”. Na beraad heeft de fractie de motie ingetrokken en we zullen vinger aan de pols houden!

Zonder visie geen verantwoord budget – Kadernota

En voortbouwend op onze inbreng over de Jaarstukken 2025, bevat de Kadernota 2027 grote en zelfs nieuwe financiële (!) voorstellen waarbij duidelijke doelen, onderbouwing of meetbare resultaten ontbreken. Zelfs bepaalde urgente wettelijke opgaven, zoals de NNN en KRW-opgaven, worden niet eens benoemd in de Kadernota. Er vallen harde woorden, maar dankzij onze sterke inhoudelijke inzet achter de schermen én in de Staten hebben wij samen met de PvdA belangrijke zaken binnen gehaald!

Harde opbouwende woorden
Charda geeft namens de fractie GrienLinks aan:

“Hoe worden wij geacht een integrale afweging te maken op het geheel als cruciale onderdelen – waaronder WETTELIJK VERPLICHTE OPGAVEN nota bene – zelfs ontbreken in het korte lijstje ‘donkere wolken’? Zijn we nu al vergeten dat er grote gaten vallen in de budgetten na 2027 en verder waar we op moeten anticiperen? Dat de coalitie PS jaren volledig op slot heeft gezet en er rucksichloos geschraapt en bezuinigd heeft zonder plan en zonder na te denken over de gevolgen?”.

Voor GrienLinks is verantwoord begroten meer dan geld verdelen. GrienLinks wil weten wat Fryslân met deze investeringen wil bereiken, welke keuzes zijn gemaakt en hoe Provinciale Staten kunnen controleren en of het geld daadwerkelijk bijdraagt aan een betere toekomst voor onze provincie. Zonder heldere doelen en uitgewerkt beleid is die afweging onmogelijk.

Charda in haar betoog, “daarom houden wij de eigen focus vast. GrienLinks streeft naar verantwoordelijk begroten, integraal afwegen en verantwoorden. Naar balans zoeken tussen belangen maar altijd met brede welvaart in een toekomstbestendige schone en gezonde leefomgeving als uitgangspunt”. Namens GrienLinks dient Charda verschillende voorstellen in die we één voor één bij langs lopen:

1.De wettelijke opgaven NNN en KRW
In 2027 vallen belangrijke deadlines voor de NNN en de KRW. Het gaat om twee gigantische projecten waar veel geld mee gemoeid is. Charda geeft aan dat de “bestuurlijke en financiële consequenties van het niet behalen van de doelstellingen nog onduidelijk zijn. Wel glashelder zijn de consequenties in de praktijk van zwaar achterblijvende resultaten: onze leefomgeving vervuilt verder, en voor wie dat niet motivatie genoeg is: we zitten nog altijd gevangen in een stikstofslot”. Dat op de beide wettelijke taken niet alleen voorstellen ontbreken, maar ze hebben zelfs geen plek kregen bij de donkere wolken. “En dit is stuitend!”, aldus Charda. Daarom dient Charda namens GrienLinks samen met PvdA de motie Het jaar van de NNN en KRW.

Gedeputeerde Douwstra ontraadt de motie, want de consequentie van het niet behalen van de NNN-doelstellingen, wat ze ook mogen zijn, kúnnen voor de provinciale overheid zijn. En voor wat betreft de KRW-doelen is dat niet anders. Maar daar ligt de provincie op de goede route. Voor wat betreft een ander gedeelte van de KRW-doelstellingen, daar ligt er een belangrijke verantwoordelijkheid bij het Rijk.

Motie Donkere wolken in 2027, KRW en NNN GrienLinks, PvdA, D66: verworpen met 10 stemmen voor (SP, GL, PvdA, D66) en 30 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, VVD, FNP, CDA, BBB).

2.Digitale strategie
Digitalisering heeft het wel gered om opgenomen te worden in het korte ‘donkere wolken’ lijstje. Toch ziet GrienLinks het als te beperkt en te vrijblijvend. “We vragen om een integrale digitale strategie die bestaand beleid en praktische implementatie knoopt aan een onderliggende visie op digitalisering, AI, toegankelijkheid en ethiek”, aldus Charda. De motie wordt door het college positief geapprecieerd en de motie wordt met grote meerderheid aangenomen.

Motie integrale digitale strategie GL, PvdA, JA21, D66: aangenomen met 38 voor (GrienLinks, PvdA, D66, SP, FNP, CDA, VVD, CU, Steatenlid Jonker, PBF, Van Dijk, BBB) en 2 tegen (PVV).

3.David tegen Goliath
Bewoners en kleinere bedrijven zoals agrariërs worden in de afweging of gas- en zoutwinning niet of nauwelijks gehoord. “Eindeloze procedures en een eenzijdige informatievoorziening maakt bewoners en ondernemers moedeloos, terwijl ze als inwoner van Friesland wel worden geconfronteerd met de eeuwigdurende gevolgen van bodemdaling, aardbevingen en hogere waterschapslasten”, geeft Charda aan. Onze vraag is waarom er over bewoners en boeren wordt gesproken en niet mét hen. Daarom vragen we in een motie mijnbouwtafel voor bewoners en kleinere bedrijven, David tegen Goliath voor het instellen van een mijnbouwtafels waarin bewoners en bedrijven plek kunnen nemen.“De werkelijkheid van David van Goliath frustreert bewoners. We hopen dat met een mijnbouwtafel juist de direct betrokken serieus genomen zullen worden”.

Namens het college ontraadt gedeputeerde Douwstra deze motie, want welke rol past ons als college nu eigenlijk? En als we dit nu oppakken voor mijnbouw, wat moeten we dan straks doen bij andere onderwerpen, bijvoorbeeld bij het onderwerp 380kv’s? En waar houdt het dan op? En hoe zit het met verwachtingsmanagement? Want primair ligt de volks vertegenwoordigende rol bij de Provinciale Staten.

Charda richt zich tot de Staten en benadrukt tijdens het debat dat een ongelijk speelveld wordt ervaren door onze bewoners. “En daar ligt een grote behoefte: het beter in positie brengen van onze inwoners en hoe kunnen wij dit doen als provinciale volksvertegenwoordiging”. Helaas heeft het geen resultaat gehad en is de motie verworpen.

Motie David tegen Goliath PvdA, D66, PvdD: verworpen met 10 stemmen voor (SP, GL, PvdA, D66) en 30 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, VVD, FNP, CDA, BBB).

4.Actieplan Zeer zorgwekkende stoffen
Charda geeft aan in haar betoog, “we zijn blij met de aangekondigde extra stipe voor de FUMO. Maar we hebben zelf ook een verantwoordelijkheid. Daarom dienen we een voorstel in om in beweging te komen op het beschermen van inwoners en omgeving”. GrienLinks wil een actieplan ZZS opstellen aanvullend op het Uitvoerings- en Handhavingsprogramma 2027, waar onder anderen de ZZS-uitstootbronnen in Fryslan worden geïnventariseerd en de Best Beschikbare Technieken in kaart worden gebracht die benut kunnen worden bij deze specifieke bronnen. Gedeputeerde Douwstra geeft aan dat deze motie eigenlijk overbodig is, want het college doet dit al. Na overleg heeft GrienLinks de motie ingetrokken.

5.Wereldkampioenschap korfbal
“Korfbal is een inclusieve sport die van oudsher veel beoefend wordt in Fryslân. Het brengt mensen bij elkaar. Het is een prachtige prestatie dat het is gelukt om het WK korfbal naar Fryslân te halen, en die inzet verdient steun”, aldus Charda. “Met onze motie Wereldkampioen korfbal laten we zien dat het niet altijd hoeft te gaan om het grote geld, of de intensieve inzet”.

Het college is niet enthousiast over deze motie en maakt zich vooral druk over de eventuele precedentwerking. En vanuit de organisatie is er geen behoefte, aldus gedeputeerde Kooistra. Ondanks de negatieve houding van het college, is de Provinciale Staten wél positief en de motie wordt met grote meerderheid aangenomen.

Motie Trots op het wereldkampioenschap korfbal in Fryslân GrienLinks, PvdA, BBB, CDA: Aangenomen met 37 stemmen voor (JA21, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, FNP, CDA, BBB) en 3 stemmen tegen (PBF, PVV).

6.Wildopvang
De motie Landelijke regie en structurele Financiering dient GrienLinks namens de PvdD in, omdat PvdD afwezig is. Het amendement-Kostió c.s. levert de rijksoverheid haar bijdrage, met een jaarlijkse
financiering van € 0,9 miljoen per jaar. Met deze motie vragen wij GS om de Friese behoeften en knelpunten voor wildopvang in beeld te brengen. Wildopvangcentra en dierenhulporganisaties spelen een cruciale rol in onze samenleving.

Zo maken ze mogelijk dat de wettelijke zorgplicht (artikel 2.1 lid 6 en 7 van de Wet
dieren) kan worden nageleefd door de nodige zorg te verlenen aan hulpbehoevende dieren. Ook spelen ze een onmisbare rol bij het beperken van de verspreiding van het vogelgriepvirus, het beschermen van de volksgezondheid en het behandelen van zieke, wilde vogels.

Motie Landelijke regie en structurele financiering wildopvang GrienLinks, PvdA en PvdD: verworpen met 15 stemmen voor (SP, GL, PvdA, CU, D66, FNP) en 25 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, BBB)

7.Basisvaardigheden
Tenslotte een intentievoorstel in een wat bijzondere vorm. GrienLinks heeft altijd het standpunt gehandhaafd dat de provincie met een open huishouding zelf kan kiezen welke verantwoordelijkheden er, naast de wettelijke taken, wel of niet wordt opgepakt. Charda verwoord dit mooi. “Laaggeletterheid is een groot probleem met een rechtstreekse gevolgen voor het welzijn en zelfs gezondheid van gezinnen. Hoewel in de basis een gemeentelijke taak, zien we veel meerwaarde in een provinciale betrokkenheid en kansen om bij te dragen aan ambities die we koesteren in dit huis”.

Met de motie beoogt GrienLinks een belangrijke bijdrage te leveren voor de brede welvaart in Fryslan. Door de Friese bibliotheken terecht geconstateerd dat verbetering van de basisvaardigheden een langjarige en stevige investering vraagt, en de provincie als middenbestuur een belangrijke rol kan pakken om de kansengelijkheid in heel Fryslân te vergroten. In de Kadernota 2027 is een uitgebreide toelichting op het voorstel van het college opgenomen, maar de Kadernota is niet het juiste instrument voor het vaststellen van inhoudelijke beleidskeuzes.

Charda geeft krachtig in haar betoog en het debat weer,

“kom met aanvullende informatie hoe de budgetten zijn opgebouwd! Wat gaan we doen met welke doelen, en hoe gaan we vinger aan de pols houden? Hoe gaan we de samenwerking opzetten met gemeenten en maatschappelijke organisaties? We hebben de brieven van FERS en gemeenten gezien en delen het enthousiasme, maar als PS hebben we meer nodig dan de tekst in de kadernota. We zien heel graag dat GS de opdracht oppakt en de verantwoordelijkheid voelt om tegemoet te komen aan onze behoefte. Zonder beleid geen geld. Met deze motie geven we GS respijt om dit recht te zetten voordat wij moeten ingrijpen”.

Daarom vragen GrienLinks en de PvdA, in samenwerking met de BBB en FNP, voor de vaststelling van de begroting 2027 een uitgewerkt voorstel naar de Staten te sturen voor de besteding van de middelen voor 2027 t/m 2028. En dit voorstel wordt door het college en de overgrote meerderheid van de Provinciale Staten gesteund.

Motie stevige basis onder basisvaardigheden GL, PvdA, BBB, FNP: aangenomen met 33 stemmen voor (SP, GL, PvdA, CU, D66, FNP, CDA, BBB) en 7 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD).

Verantwoord budget
Onze fractie blijft kiezen voor een provincie die haar kerntaken op orde heeft en investeert in natuur, biodiversiteit, schoon water en een gezonde leefomgeving. Een provincie die werkt aan brede welvaart, ruimte biedt aan cultuur en maatschappelijke organisaties, en open en eerlijk verantwoording aflegt over gemaakte keuzes. De Kadernota 2027 had een stevige basis kunnen leggen voor die toekomst. Helaas ontbreekt die fundering nog steeds. Daarom blijven wij aandringen op duidelijke keuzes, een heldere visie en een begroting die Fryslân echt toekomstbestendig maakt!

Belangrijke mee-ingediende amendementen en moties:
Motie Batterij voor mienskipsgebouwen PvdA, GL, FNP: aangenomen met 34 stemmen voor (PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, FNP, CDA, BBB) en 6 stemmen tegen (JA21, PVV, VVD)

Motie Subsidie sportverenigingen PvdA en GL: aangenomen met 34 stemmen voor (PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, FNP, CDA, BBB) en 6 stemmen tegen (JA21, PVV, VVD)

Motie Verder met gratis OV voor minima Pvda en GL: aangenomen met 34 stemmen voor (PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, FNP, CDA, BBB) en 6 stemmen tegen (Ja21, PVV, VVD)

Amendement geen spaarpot naast de VAR D66 en GL: aangenomen met 22 stemmen voor (Ja21, PBF, SP, PVV, GL, PvdA, CU, D66, VVD, FNP) en 18 stemmen tegen (CDA, BBB)

Motie Vervoersregeling cultuur D66, GrienLinks, PvdA, BBB, SP: aangenomen met 28 stemmen voor (SP, GL, PvdA verdeeld, CU, D66, FNP, BBB) 11 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA) en 1 onthouding (Oosterbaan, PvdA)

Geplaatst op

Fel debat en motie van treurnis tijdens jaarstukken en kadernota


Jaarstukken
De Provinciale Statenvergadering van woensdag 25 juni stond in het teken van de Provinciale doelen en financiën. Wat heeft het college de afgelopen jaar gedaan? Wat willen ze de komende jaren nog doen om hun doelen te behalen? De terugblik wordt gedaan tijdens het agendapunt ‘jaarstukken’, hier bespreken we de doelen van het college en in welke mate deze dit jaar zijn behaald. Wat vooral duidelijk werd is wat er allemaal niet is behaald in het afgelopen jaar. In haar bijdrage somde Charda Kuipers namens GrienLinks ruim 20 gebreken op, waaronder;

1. Het begon met een coalitieakkoord waarin 25+ miljoen zonder beleid en zonder plan werd weggegeven aan het college (waar was het principe: eerst beleid, dan geld?);
2. Begroting met motie van treurnis wegens het onmogelijk maken van de kaderstellende rol PS;
3. Op het matje roepen van ambtenaren wegens het tekenen van een brandbrief;
4. Schrappen budget regenboog van 50.000EUR;
5. Schrappen budget fairtrade van 15.000EUR;
6. Steeds maar uitstellen van het sturen van stukken naar de Provinciale Staten, met als gevolg lege agenda’s;
7. Provinciale Staten, als vertegenwoordigers van onze mienskip, worden consequent buiten spel gezet. Er is weinig inbreng mogelijk op de voorgeschotelde stukken;
8. Opstapelende signalen uit mienskip dat de provincie zich terugtrekt uit overleggen en diens samenwerking stroever en stroever gaat;
9. We verliezen procedure na procedure, en het behandelen van WOO verzoeken gaat de Provincie slecht af. Niet de wet maar wensdenken lijkt voorop te staan;
10. Ongekende onderbesteding over de hele linie van het provinciaal beleid;
11. Torenhoge ambities van het college maar consequente onderschatting op het budget en capaciteit waarna er te laat wordt bijgestuurd. Zo wordt er gestreefd naar 0 verkeersdoden, maar heeft het college er geen geld voor over;

We laten er geen gras over groeien, maar GrienLinks is ontevreden met een hoofdletter O. Deze ontevredenheid borrelde op tijdens de voorbereidende commissievergadering. Hieruit bleek dat er geen (financiële) ruimte was om voorstellen in te dienen. Het college heeft echter vastgelegd in het coalitieakkoord dat de financiële waarborging een voorwaarde is van de haalbaarheid van een voorstel. Dit wil zeggen dat alle voorstellen van de oppositie, waar wat geld bij komt kijken, het bij uitstek niet gaan halen tijdens deze vergadering. Één grote herhaling van de afgelopen twee jaar dus. Charda legde tijdens haar bijdrage de vinger op de zere plek;

‘We zijn gekozen volksvertegenwoordigers. Niet om dingetjes voor de eigen achterban binnen te halen, maar om de provincie te besturen. Om het verschil te maken voor álle friezen. Wij hebben de verantwoordelijkheid om ons te buigen over moeilijke vraagstukken; het rechtvaardig verdelen van de ruimte, en het beschermen en zorgen voor onze leefomgeving. We hebben een grote opdracht en daar is veel publiek geld voor toevertrouwd gekregen. Daar moeten wij zorgvuldig mee omgaan.’

GrienLinks wil constructief bijdragen en heeft dus, voor de verkeersveiligheid, gevraagd aan de gedeputeerde om voor het zomerreces de Provinciale Staten te voorzien van een overzicht van knelpunten in oversteekplekken en een kostenoverzicht voor het aanpakken hiervan. ‘Want elk ongeluk is een teveel, en we voelen een grote verantwoordelijkheid om alles te doen wat in onze macht ligt om dit leed te voorkomen’.

Ingediende moties
Stand van zaken energieprojecten (JA21) – een overzicht te geven aan de Staten van nieuwe en lopende initiatieven over nieuwe energievormen en te informeren wanneer/waarom een initiatief niet gerealiseerd kan worden.  aangenomen (voor 36 | tegen 6)

Mee ingediend door GrienLinks:
Fryslân bloeiend in beweging (PvdD) – een bedrag van 780.000EUR voor Fryslân Bloeit in 2026-2028, een organisatie die in samenwerking met dorpen bloeiweken organiseert ten behoeve van de Fryske gezondheid.  voorstel is ingetrokken

Cyberverantwoordelijkheid (VVD) – roept op om de afhankelijkheid van niet-Europese software en clouddiensten te verkleinen en te inventariseren welke maatregelen nodig zijn om de digitale infrastructuur van de provinciale organisatie te versterken.  aangenomen (voor 41 | tegen 1)

Toezegging gedeputeerde Matthijs de Vries
Na de zomer wordt een overzicht van de verkeersveiligheidsknelpunten opgeleverd. Deze knelpunten worden gekoppeld aan beschikbare financiële middelen en komen direct na het zomerreces beschikbaar voor de Staten. Daarmee kunnen ze betrokken worden bij de integrale afwegingen rondom de begroting.

Het initiatief Fryslân in Bloei kreeg een positieve waardering van de gedeputeerde, maar het voorstel wordt toch ontraden. Volgens hem zijn er andere organisaties die beter in staat zijn om de uitvoering en borging van dit initiatief op zich te nemen. Wel is toegezegd dat de provincie samen met GGD Fryslân om tafel gaat om te verkennen hoe een eventuele overbrugging gerealiseerd kan worden.

Ramtnota
Na een terugblik is het tijd om met goede moed en positiviteit vooruit te blikken naar de toekomst en de lijnen voor de komende periode uit te zetten. Dit gebeurt tijdens het agendapunt over de kadernota. Welke prioriteiten stelt Fryslân en hoeveel slagkracht hebben wij te verdelen? Alles kost tenslotte geld en mankracht – dus welke moeilijke keuzes liggen voor ons? Charda zette de visie van GrienLinks helder uiteen:

‘Als GrienLinks naar buiten kijkt zien we glashelder wat er nodig is; inwoners en medeoverheden zijn duidelijk over hun behoeften, en we beschikken over dikke rapporten welke problemen er allemaal spelen in de wereld en Fryslân in het bijzonder. De komende twee jaar zullen we bijvoorbeeld het been bij moeten trekken om de verplichtingen rond natuurherstel en waterkwaliteit zoveel mogelijk na te komen. Als bijkomend voordeel helpen die inspanningen ons ook bij de veenweideproblematiek en het stikstofdrama. De Waddenzee vraagt onze aandacht met een heel cluster van zorgelijke ontwikkelingen die allemaal grote impact hebben op hoe wij leven en omgaan met dat gebied. Brede welvaart is een ondergeschoven kindje deze periode maar kan volgens GrienLinks wel eens de sleutel zijn in de belangenafwegingen die de omgevingsvisie van ons vraagt.’

Het overzicht van de financiële bijsturingen, dat de naam ‘kadernota’ moet dragen, is eerder besproken in de commissie. Helaas is het de gedeputeerde daar niet gelukt enige helderheid te geven over hoe de vele losse eindjes en tegenstrijdigheden in de verzameling brieven bij dit stuk aan elkaar geknoopt kunnen worden – ondanks het spervuur aan vragen dat is gesteld.

Charda zette haar vragen aan de gedeputeerde nog eens op een rij:
1. Wanneer is er grip op de financiële huishouding, en wanneer worden Provinciale Staten in staat gesteld om kaders mee te geven?
2. Op welke wijze zal GS zorgdragen voor een integrale belangenafweging bij de begroting?
3. En als laatste poging: hoe worden we meegenomen in de effecten van de verdere uitwerking van het Strategisch Personeelsplan?

Tijdens de behandeling van de bestuursrapportage 2024 hebben de Provinciale Staten verzocht om een meerjarige strategie voor de personele capaciteit in de provinciale organisatie. De gedeputeerde heeft in de commissie meermaals bevestigd dat het traject, zoals toegelicht in de brief over het Strategisch Personeelsplan, géén gevolgen zal hebben voor het capaciteitsbudget en budgetneutraal wordt uitgevoerd. Maar de stukken lijken op iets anders te duiden.

GrienLinks vindt dat statenleden alleen zorgvuldige en goed geïnformeerde afwegingen kunnen maken wanneer zij tijdig over de juiste informatie beschikken. En juist daar gaat het telkens nét niet goed.

Na een onbevredigende commissievergadering – waarin werd uitgelegd dat er geen geld beschikbaar is voor voorstellen van de oppositie – bleek volgens de gedeputeerde, in een artikel in de Leeuwarder Courant, wél voldoende geld te zijn voor een ‘iconisch’ project. Meerdere partijen konden deze boodschap niet rijmen. Hoe kan er in de officiële stukken sprake zijn van een tekort aan middelen en bezuinigingen, terwijl er in de krant wordt gesproken over voldoende ruimte? Weer een voorbeeld van hoe de regie wordt weggenomen bij de volksvertegenwoordiging.

Na een fel debat en onvoldoende antwoorden van de gedeputeerde kon de oppositie maar één conclusie trekken: de gang van zaken wordt flink betreurd, en er wordt te weinig inzicht gegeven in de financiële stand van zaken. Dit kwam naar voren in de (uiteindelijk verworpen) motie van treurnis.

Ingediende voorstellen
Verankering generieke subsidietoetsing (PVV) – Vraagt om bij het verlenen van subsidies structureel te toetsen aan de volgende generieke criteria: wettelijke taak, effectiviteit doelmatigheid, transparantie, neutraliteit & onpartijdigheid, kosten-batenverhouding –> verworpen met 3 stemmen voor (PVV, Van Dijk) en 39 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Fries gas maximale baten (PVV) – Vraagt het college af te zien van het hanteren van een vooraf bepaalde verdeelsleutel zoals “één derde”, en als kerninzet in het lobbytraject richting het rijk te hanteren dat de financiële baten uit gaswinning in Fryslan in principe ten goede moten komen aan de Friese regio waar die winning plaatsvindt; –> Verworpen met 4 stemmen voor (PBF, PVV, Van Dijk) en 38 stemmen tegen (JA21, PvdD, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Subsidiedashboard (PVV) – Vraagt om een openbaar, goed vindbaar en toegankelijk digitaal subsidiedashboard te ontwikkelen dat op inteÍactieve wijze inzicht biedt in de verstrekte subsidies. –> Aangenomen met 30 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, CU, D66, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB) en 12 stemmen tegen (PvdD, SP, GL, PvdA, VVD)

Bouwe foar de Mienskip (BBB) – vraagt om samen met gemeente nog meer in te zetten op maatwerk oplossingen bij kleinschalige projecten vanuit de mienskip. –> aangenomen met 37 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, GL, PvdA, CU, VVD, FNP, CDA, BBB) en 5 stemmen tegen (PvdD, SP, D66, Jonker, Van Dijk)

Geen bestedingsdrang (PVV) – vraagt het college financiële meevallers voornamelijk te reserveren voor versterking van de Vrij Aanwendbare Reserve (VAR) en slechts geld te besteden waar een wettelijke taak ten grondslag ligt –> verworpen met 3 stemmen voor (PVV, Van Dijk) en 39 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Afstandsnormen windturbines (JA21) – voor windturbines op land zo snel mogelijk een afstandsnorm van tenminste vier maal de tiphoogte te implementeren binnen de daarvoor geëigende provinciale wet- en regelgeving, waaronder bv de omgevingsverordening en de provinciale omgevingsvisie. –> verworpen met 5 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, Van Dijk) en 37 stemmen tegen (PvdD, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

SMR locatie onderzoek deel vier (JA21) – Het eerder verzochte onderzoek naar locaties in Fryslàn voor SMR’s alsnog onverwijld uit te (laten) voeren en PS over de uitkomsten daarvan voor het einde van 2025 te informeren. –> verworpen met 8 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, VVD, Van Dijk) en 34 stemmen tegen (PvdD, SP, GL, PvdA CU, D66, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Herijking subsidiesystematiek koepelorganisatie FMF (JA21) – de begrote subsidie aan de Friese Milieu Federatie te herijken en – zo snel als redelijkerwijs mogelijk – voortaan in plaats van een boekjaarsubsidie, uitsluitend op basis van reguliere regelingen projectsubsidies te verstrekken. –> Verworpen met 18 stemmen voor (JA21, PVV, Van Dijk, BBB) en 24 stemmen tegen (PvdD, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA)

Mee ingediend door GrienLinks
Motie van treurnis (PvdA) – constateert dat de Provinciale Staten haar kader stellende rol onvoldoende kan uitoefenen door gebrek aan informatie over de financiële huishouding waardoor het de positie en functioneren van de volksvertegenwoordiging schaadt. –> verworpen met 17 stemmen voor (PvdD, PBF, SP, PVV, GL, PvdA, D66, VVD, Jonker) en 25 stemmen tegen (JA21, CU, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Verkeersveiligheid als structurele prioriteit (PVV) – GS wordt gevraagd om samen met betrokken partijen een concreet plan te maken om verkeersveiligheidsproblemen in Fryslân aan te pakken, daarvoor extra structureel geld vrij te maken, en met een passend financieringsplan te komen. –> verworpen met 13 stemmen voor (JA21, PvdD, SP, PVV, GL, PvdA, D66) en 29 stemmen tegen (PBF, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Breder financieel perspectief op de reserves (PvdA) – vraagt om de Provinciale Staten uiterlijk één jaar voor de volgende verkiezingen middels een analyse te informeren over de lange termijn strategie en inzetbaarheid van de verschillende provinciale reserves en een onafhankelijk deskundige te vragen een advies te geven –> Unaniem aangenomen

Financieel perspectief (CDA) – PS minimaal 1 jaar voor de volgende verkiezingen middels een analyse te informeren over de lange termijn strategie van de verschillende provinciale deelnemingen en andere verbonden partijen –> Unaniem aangenomen

Geplaatst op

Biodiversiteitsherstel: gewoon vanuit gezond verstand!

Ondanks dat er geen PS-voorstel ten grondslag ligt, grijpt onze fractie deze kans om de beginselen van een gezonde en rijke biodiversiteit weer op het PS-podium te laten stralen! “En dat heeft niets met ideologie te maken, zoals PVV weer stelt, maar gewoon vanuit gezond verstand!”, aldus Jochem.

Het jaarrapport 2024 en het jaarplan 2025 van het herstelprogramma Biodiversiteit is door Gedeputeerde Staten ter kennisname aan Provinciale Staten verstuurd. En 2025 geldt als belangrijk overgangsjaar, want het programma zal aan het einde van dit jaar worden afgerond. Maar dit wil niet zeggen dat biodiversiteit niet onze blijvende aandacht verdient. “Want op zich kan de natuur tegen een stootje, maar in een bouwwerk kan je niet onbeperkt blijven slopen. Op den duur kom je aan de constructie, vervallen de draagconstructies en verandert het bouwwerk in een kwetsbaar kaartenhuis. Daar maken we ons zorgen over en dat is de aanleiding geweest om een halt toe te roepen aan de afname van het aantal plant- en diersoorten in Fryslân. Het mooie van dat programma is dat we daarbij een beroep doen op alle partijen, bedrijven, alle bewoners en dat we dat samen willen doen“, aldus Jochem Knol.

Het herstelprogramma Biodiversiteit is in 2021 door Provinciale Staten vastgesteld. De beoogde looptijd van het herstelprogramma was vastgesteld tot en met 2023 met een budget van 3 miljoen euro. Begin 2024 en 2025 werd dit budget nog eens aangevuld voor de periode 2024-2027. Er is zo voortvarend gewerkt dat het herstelprogramma eind 2025 zal worden afgerond. De Stuurgroep heeft uitgesproken zich te blijven inzetten voor de biodiversiteit en vindt daarbij aansluiting bij de landelijke agenda Natuurinclusief 2.0. Het opzetten van een Netwerk Natuurinclusief Fryslan zou als Fryske vertaling worden beschouwd. Deze optie zal worden meegenomen met de nog op te stellen evaluatie van het Herstelprogramma Biodiversiteit.

Jochem geeft aan dat onze fractie zorgen heeft over de borging van dit mooie Herstelprogramma, “het zou zonde zijn als al dat werk teloor zou gaan”. En juist dit programma kenmerkt zich door een brede samenwerking. Jochem dient daarom samen met PvdA, SP, D66 en PvdD, de motie Borging biodiversiteitsbeleid in.

“Hoe je zo’n programma opzet is best een zoektocht en misschien is het nog niet 100% de oplossing. Misschien is het nog teveel intern gericht en kan het nog beter. Geen nieuwe regels, maar nadenken hoe we binnen bestaande projecten de schade aan de natuur kunnen verminderen. We doen het niet alleen, daarom vragen we in een motie GS om samen met alle partners te bezien hoe we het werk niet verloren laten gaan en ook in de toekomst aandacht blijven vragen voor het tegengaan van een verdere afname van het aantal planten en dieren”.

Tijdens de commissievergadering van 21 mei jongstleden zijn er door de gedeputeerde De Vries mooie toezeggingen gedaan. Toch hebben we deze motie Borging biodiversiteitsbeleid in samenspraak met de overige partijen ingediend. Temeer onder anderen JA21 in haar motie voorstelde om het resterend programmabudget ‘Herstelprogramma Biodiversiteit’ te laten vrijvallen ten gunste van het begrotingssaldo en op den duur voor het Netwerk Natuurinclusief Fryslân met een passend dekkingsvoorstel te komen.

Na een verhitte discussie is de motie van JA21 ingetrokken, om dezelfde motie straks opnieuw te kunnen indienen bij de komende kadernota 2026. Onze motie Borging biodiversiteitsbeleid hebben we, na wikken en wegen, ondanks de sympathieke beoordeling van het college van Gedeputeerde Staten, ook ingetrokken. Dit omdat het onzeker was óf de motie het überhaupt zou halen én de gedeputeerde De Vries nogmaals de gedane toezeggingen benadrukte in zijn bijdrage, namelijk:

– De evaluaasje fan it Werstelprogramma Biodiversiteit komt werom yn Provinsjale Steaten;
– De proposysje / it lobbydokumint wat nei alle leden fan de Twadde Keamer ferstjoerd is, wurdt ek oan de Steaten ferstjoerd;
– Om yn de brede sesjes mei de stjoergroep stil te stean by de boarging en om te kommen ta in ferfolch op it programma yn 2026 en dat ek oan Provinsjale Steaten ta te stjoeren.

Al met al is het belangrijk dat we met elkaar de nut en noodzaak van een gezonde en levende biodiversiteit blijven benadrukken. Ook vanuit de rol van het Wetterskip en gemeenten als volwaardig partner van het Herstelprogramma Biodiversiteit!

Geplaatst op

GrienLinks: te weinig visie in Kadernota 2025

“Voorzitter, met het goedkeuren van de kadernota geven wij akkoord op het wegzetten van geld. Zónder dat voldoende helder is welk beleid hiermee uitgevoerd gaat worden. Een deel van het beleid is zelfs nog niet geschreven of zal de Staten nooit bereiken. Toch vraagt GS een vrijbrief om de middelen in eigen beheer te houden. Daar kan GrienLinks niet zomaar mee instemmen”, zei fractievoorzitter Charda Kuipers tijdens het debat over de Kadernota 2025 op 29 mei 2024. Haar motie voor het doorgaan met de uitvoering van het initiatiefvoorstel voor de afbouw van het gebruik van pesticiden (door provincie, inwoners, bedrijven en landbouw) werd aangenomen.Verder lezen

Geplaatst op

Algemene beschouwingen Kadernota GrienLinks: meer aandacht voor mienskip, water, veenweide en klimaat

Op 29 juni 2022 bespraken de Staten de Kadernota . De bedoeling is dat de Staten hiermee politieke keuzes maken voor hoe het Friese geld volgend jaar wordt besteed. Dat wordt dan uitgewerkt vastgesteld in november bij de begroting. Twee zaken vielen de fractie van GrienLinks op: het politieke debat over de bezuinigingen op o.a. Doarpswurk, de Milieufederatie, IVN en It Fryske Gea en de cultuursector werd níet gevoerd en bij de urgente opgaven ontbraken de watercrisis, de veenweideproblematiek en de klimaatverandering. Voor beide kwesties diende Charda Kuipers een motie in met een voorstel en beide moties werden aangenomen. Verder lezen

Geplaatst op

De wereld verandert, maar het gaat niet vanzelf – Algemene Beschouwingen GrienLinks

Charda Kuipers begon haar Algemene Beschouwingen op 30 juni 2021 bij de Kadernota_2022 met deze woorden: “Voorzitter, Eigenlijk zijn we wel positief over de toekomst. Omdat het tij aan het keren is. Omdat we om ons heen zien dat klimaatverandering serieus genomen wordt. En de bereidheid hier wat aan te doen toeneemt. We merken dat de Europese afspraken over waterkwaliteit, natuurontwikkeling en stikstofbelasting steeds minder gezien worden als hinderlijk bemoeizuchtige ‘moetjes’: maar juist als belangrijke stappen om onze omgeving leefbaar te houden. Alleen, met dit besef zijn we er nog niet. Met de bereidheid om een energietransitie in te stappen, met de wens voor een circulaire economie zijn we er nog niet. Het gaat immers niet vanzélf.”Verder lezen