Vragen over zoutwinning in Harlingen: Fryslân
Nieuwe signalen over verdere uitbreiding van zoutwinning onder de Waddenzee baren ons grote zorgen. Terwijl de Tweede Kamer het onderwerp controversieel heeft verklaard, lijken de voorbereidingen op Rijksniveau door te gaan. Dat is onbegrijpelijk en onacceptabel.
Zoutwinning heeft nu al zichtbare gevolgen: bodemdaling, schade aan woningen, risico’s voor dijken en natuurwaarden. Organisaties als de Waddenvereniging, Vogelbescherming en Natuurmonumenten trekken terecht aan de bel. De Waddenzee is UNESCO Werelderfgoed – en dat brengt internationale verantwoordelijkheid met zich mee.
GrienLinks, samen met PvdA, PvdD, SP en D66, stelt daarom schriftelijke vragen aan Gedeputeerde Staten. Wij willen weten:
1. Welke mogelijkheden de provincie heeft om verdere zoutwinning tegen te houden.
2. Of uitbreiding wel strookt met de Natuurherstelwet.
3. Welke cumulatieve bedreigingen de Waddenzee momenteel treffen.
4. Wat het verlies van de UNESCO-status zou betekenen voor toerisme en leefbaarheid.
5. Of lozingen van PFAS in of nabij de Waddenzee plaatsvinden en hoe dit wordt gehandhaafd.
6. Waarom inwoners met bestaande schade nog steeds wachten op compensatie.
Voor GrienLinks staat één ding vast: de Waddenzee is geen wingewest. De toekomst van het gebied, de veiligheid van inwoners en het behoud van onze unieke natuurwaarden moeten zwaarder wegen dan de belangen van bedrijven die blijven winnen zonder de volle kosten te dragen.
Zijn recreatievaarders nog voldoende veilig?
Het afgelopen jaar kregen we in Fryslân te maken met meerdere ernstige ongelukken op het water – met zelfs dodelijke slachtoffers. Van Earnewâld tot het Prinses Margrietkanaal en Heerenveen: steeds opnieuw blijkt dat recreatievaart, roeiers en grote binnenvaartschepen elkaar op gevaarlijke punten ontmoeten.
GrienLinks maakt zich al langer zorgen over de veiligheid op onze vaarwegen. We horen van roeiverenigingen, beroepsvaart én recreanten dat er te hard wordt gevaren, dat regels worden genegeerd en dat sommige vaarwegen simpelweg niet zijn ingericht op grote schepen die er nu mét ontheffing mogen varen.
Daarom heeft GrienLinks, samen met PvdA, SP en D66, schriftelijke vragen gesteld aan Gedeputeerde Staten. We willen onder meer weten:
• of de provincie eindelijk onderzoek gaat doen naar de oorzaken van de toename van ongevallen;
• of er maatregelen komen, zoals stoplichten, handhaving en betere waarschuwingen;
• waarom er nog steeds geen actie is ondernomen ondanks eerdere signalen;
• of de ontheffingsstatus voor grote Va-schepen opnieuw wordt beoordeeld.
Onze boodschap is helder: veiligheid op het water mag nooit afhankelijk zijn van toeval. Fryslân heeft een unieke watercultuur – maar die vraagt om beleid dat meegroeit met het gebruik van onze vaarwegen.
GrienLinks, BBB en FNP eisen duidelijkheid over trage afhandeling ‘code rood’-gevallen
In de Groote Veenpolder wachten bewoners al jaren op compensatie voor schade door peilverlagingen. Ondanks eerdere beloftes zijn nog niet alle dossiers afgehandeld. GrienLinks, BBB en FNP willen weten waarom het zo lang duurt.
Al vijf jaar wachten op duidelijkheid
De provincie beloofde de dertien zogenoemde code-rood-gevallen te compenseren met leningen en subsidies. Toch is het proces nog steeds niet afgerond. Sommige bewoners hebben wél een overeenkomst, anderen wachten nog altijd.
GrienLinks-statenlid Jochem Knol noemt de gang van zaken zorgelijk:
“De provincie beloofde dat mensen volledig ontzorgd zouden worden. In de praktijk moeten ze opnieuw allerlei formulieren invullen. Dat is onacceptabel na vijf jaar onzekerheid.”
Vragen over afspraken en communicatie
De drie partijen vragen Gedeputeerde Staten waarom de afhandeling zo traag verloopt en waarom gemaakte afspraken niet altijd goed op papier staan. Ook willen ze weten welke rol de intermediair had die namens de provincie sprak, en waarom nieuwe voorwaarden en voorbehouden aan de overeenkomsten zijn toegevoegd.
Tijd voor zorgvuldigheid én tempo
Knol: “De provincie moet haar afspraken nakomen en de laatste dossiers snel afronden. De mensen in de Groote Veenpolder verdienen eindelijk duidelijkheid en herstel van vertrouwen.
Lees de volledige schriftelijke vragen van GrienLinks, BBB en FNP over de code-roodgevallen [hier]P. Lees [hier] de antwoorden van de Gedeputeerde.
Duidelijkheid over ecologische risico’s bij ‘Handreiking Kleine Initiatieven’
De provincie wil kleine bouwprojecten makkelijker maken met de nieuwe Handreiking Kleine Initiatieven. Maar GrienLinks vreest dat hierdoor natuur in het gedrang komt en stelt vragen aan het provinciebestuur.
Grenzen van de handreiking worden opgerekt
De handreiking is bedoeld om huiseigenaren en kleine ondernemers – bijvoorbeeld bij energiebesparende renovaties – minder onderzoeks- en procedurekosten te laten maken. Fractievoorzitter Charda Kuipers hoort echter dat de grenzen van de regeling steeds verder worden opgerekt:
“De handreiking is bedoeld voor kleine initiatieven, niet voor grote verbouwingen of sloopprojecten. We krijgen signalen dat regels ruim worden uitgelegd, waardoor beschermde planten en dieren in de knel kunnen komen.”
Vragen over juridische borging en duidelijke grenzen
GrienLinks wil weten hoe de juridische toetsing van de handreiking heeft plaatsgevonden en welke adviezen daarbij zijn ingewonnen. Ook vraagt de fractie hoeveel projecten er al gebruik van hebben gemaakt en of dat alleen particulieren betreft of ook bedrijven.
Daarnaast roept de vage formulering van begrippen als ‘regulier woonhuis’ en ‘met of zonder bijgebouwen’ vragen op. Kuipers:
“We willen voorkomen dat een regeling voor één woonhuis wordt misbruikt om meerdere gebouwen te slopen. Ecologische waarden moeten voorop blijven staan.”
Natuur mag niet de dupe worden
GrienLinks vraagt Gedeputeerde Staten om de grenzen van de handreiking strikt te handhaven en duidelijkheid te geven over de toepassing ervan. Lees de volledige schriftelijke vragen van GrienLinks over de Handreiking Kleine Initiatieven 2025-08-15_GL_Handreiking Kleine Initiatieven.
De Gedeputeerde Staten hebben op 9 september Antwoordbrief GrienLinks over de Handreiking Kleine Initiatieven HKI (geanonimiseerd).
Drinkwater is geen vanzelfsprekendheid
Op 3 juli 2025 hebben GrienLinks en de PvdA schriftelijke vragen ingediend bij het college van Gedeputeerde Staten (GS) over de toekomst van de Friese drinkwatervoorziening. De aanleiding hiervoor is een recent journalistiek onderzoek waaruit blijkt dat Fryslân nog geen aanvullende strategische drinkwaterreserves heeft aangewezen – in tegenstelling tot andere provincies. Met het oog op de verwachte groei van de waterbehoefte en toenemende risico’s op verontreiniging, vinden beide partijen dat het tijd is voor actie.
Dreigend tekort aan drinkwater
Volgens het onderzoek, uitgevoerd door onder andere Investico, Trouw en De Groene Amsterdammer, stijgt de waterbehoefte in Nederland naar verwachting met 40 procent in 2040. Tegelijk staat de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen onder druk door vervuiling vanuit landbouw en industrie. In diverse regio’s ontstaan inmiddels problemen met de aansluiting van woningen en bedrijven op het drinkwaternet.
GrienLinks en de PvdA maken zich zorgen over de vraag of Fryslân voldoende voorbereid is op deze ontwikkelingen. Zij vragen zich af waarom er nog geen strategische drinkwaterreserves zijn veiliggesteld in onze provincie, en welke obstakels de provincie daarbij tegenkomt.
In de vragen stellen de partijen onder meer:
• Is het college op de hoogte van het onderzoek en onderschrijft het de conclusies?
• Waarom zijn er in Fryslân nog geen strategische drinkwatervoorraden aangewezen, en wanneer gaat dat alsnog gebeuren?
• Worden er maatregelen genomen om bestaande en toekomstige drinkwaterbronnen te beschermen tegen vervuiling?
• Wat doet de provincie om problemen met drinkwateraansluitingen vóór 2030 en richting 2040 te voorkomen?
• In hoeverre vormen mijnbouwactiviteiten – zoals gas- en zoutwinning – een risico voor de drinkwatervoorziening?
• En: wordt er naast voorraadbeheer ook serieus werk gemaakt van waterbesparing?
Daarnaast wordt gevraagd om een overzicht van de grootste drinkwatergebruikers in Fryslân en welke concrete maatregelen per sector genomen worden of gaan worden.
Lees de antwoorden van het college op onze vragen hier.