Moties vreemd: Wetterwaarmte, EU subsidies en zienswijze POVI

golvend water

Trochsette mei wetterwaarmte

Met ambitieuze doelen uit de Friese Energievisie en de Missy Wetterwarmte ligt er een stevige basis om duizenden woningen en bedrijven te verduurzamen. Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat de stap van ambitie naar uitvoering niet vanzelf gaat. Gemeenten staan voor complexe financiële en organisatorische uitdagingen, terwijl juist nu daadkracht nodig is. Daarom dienen GrienLinks en PvdA samen een motie in.

WarmHeeg koperloper
Het project Warm Heeg laat zien wat de potentie is van Wetterwaarmte in Fryslân, met innovatieve oplossingen zoals aquathermie en sterke inzet op lokaal eigenaarschap. Om deze kansen te benutten en het vertrouwen van inwoners vast te houden, is het essentieel dat er snel duidelijkheid komt over de financiering en ondersteuning. Samenwerking tussen overheden onderling is daarin onmisbaar.

Energie fan underop!
Veel energie om op papier, maar nu moeten we onze ambities omzetten in de praktijk”, aldus Charda. Immer Terherne en Balk laat ook nog op zich wachten of gaat niet door.

Gedeputeerde Sijbe Knol is helder en wil enkel een toezegging doen voor wat betreft het eerste dictumpunt “Op korte termijn, voor 10 juni, samen met het FSFE en de gemeente Súdwest-Fryslân de businesscase van Warm Heeg inclusief risicobeheérsing te beoordelen”. Helaas gaf gedeputeerde Knol aan dat er onduidelijkheid bleek te zijn over de status van de brief van het college van Sudwest-Fryslan. Hierdoor ontstond er tot ons telleurstelling zoveel onduidelijkheid en rumoer in de staten, dat de fractie genoodzaakt was om deze mooie inhoudelijke motie in te trekken. Na enige tijd werd duidelijk dat de creëerde rumoer niet nodig was geweest.

Onze fractie zal de komende periode nog steeds inzetten op wetterwaarmte en mienskipsenergie, want dit is de transitie waarin wij geloven: fan underop!

Een close-up van de vlag van de EU

Fryslân krijgt een sterke stem in Europa

Provinciale Staten hebben op 15 april 2026 unaniem een motie aangenomen tegen de plannen van de Europese Commissie om de verdeling van Europese subsidies verder te centraliseren. GrienLinks steunt deze oproep van harte. Europese middelen moeten terechtkomen waar de kennis van de regionale opgaven aanwezig is: dicht bij inwoners, gemeenten en provincies.

Fryslân maakt op veel terreinen gebruik van Europese fondsen, bijvoorbeeld voor plattelandsontwikkeling, innovatie, duurzame landbouw en regionale economie. Wanneer de zeggenschap over deze middelen verder verschuift naar Den Haag, dreigt de afstand tussen beleid en praktijk groter te worden. Juist regio’s weten zelf het beste welke investeringen nodig zijn om lokale uitdagingen aan te pakken.

Tijdens het debat wezen verschillende partijen op het rapport Elke Regio Telt!, waarin wordt geconcludeerd dat regio’s vaak onvoldoende profiteren van landelijke investeringen. Verdere centralisatie van Europese subsidies zou dat probleem kunnen versterken. Daarom sprak Provinciale Staten uit dat lokale en regionale overheden een sterke rol moeten behouden bij de planning en uitvoering van Europese fondsen.

Ook het college onderschreef het belang van deze boodschap. Gedeputeerde Douwstra gaf aan dat het signaal vanuit Fryslân helpt in de gesprekken met Den Haag en Brussel. Daarnaast zegde hij toe Provinciale Staten een brief van het Comité van de Regio’s aan minister Heijnen toe te sturen over de toekomst van het Europese Meerjarig Financieel Kader.

Een foto van een uitgeknipte roze papieren gespreksballon

Gemeenten verdienen meer tijd voor hun zienswijze op de POVI

# GrienLinks: gemeenten verdienen meer tijd voor hun zienswijze op de POVI

De Provinciale Omgevingsvisie (POVI) bepaalt voor een belangrijk deel hoe Fryslân zich de komende decennia ontwikkelt. Juist daarom vond GrienLinks dat gemeenten voldoende tijd moesten krijgen om hun zienswijzen zorgvuldig voor te bereiden en vast te stellen.

Tijdens de Statenvergadering van 14 april 2026 lag een motie van JA21 voor om de termijn voor gemeentelijke zienswijzen op de POVI met vier weken te verlengen. GrienLinks steunde dit voorstel. Fractievertegenwoordiger Charda Kuipers wees erop dat er al sinds maart 2024 aan de POVI wordt gewerkt en dat de definitieve behandeling pas in het derde kwartaal van 2026 gepland staat. Tegen die achtergrond is het volgens GrienLinks onbegrijpelijk dat de inspraakperiode precies samenvalt met de periode na de gemeenteraadsverkiezingen.

“Wij krijgen vanuit verschillende gemeenten signalen dat de tijd simpelweg te krap is,” stelde Kuipers tijdens het debat. “Juist bij de start van dit traject was afgesproken dat er voldoende ruimte zou zijn voor participatie en zorgvuldige besluitvorming.”

Het college wees de motie af en stelde dat een verlenging juridisch niet mogelijk zou zijn. Ook D66 uitte zorgen over het participatieproces en merkte op dat veel van de inbreng uit de samenleving onvoldoende zichtbaar terugkomt in de stukken. Daarbij werd de vraag gesteld of de grote hoorzitting die in september gepland staat niet juist een gevolg is van het gevoel dat inwoners, organisaties en gemeenten onvoldoende zijn gehoord.

De motie werd uiteindelijk verworpen met 19 stemmen voor en 23 stemmen tegen. De volledige oppositie, waaronder GrienLinks, stemde vóór. De coalitiepartijen ChristenUnie, FNP, CDA en BBB stemden tegen.

Voor GrienLinks blijft zorgvuldige participatie een voorwaarde voor goed ruimtelijk beleid. Gemeenten moeten voldoende tijd en ruimte krijgen om mee te denken over de toekomst van Fryslân. Juist bij een document met zo’n grote impact als de Provinciale Omgevingsvisie mag democratische betrokkenheid nooit onder tijdsdruk komen te staan.

Laat provincies bepalen waar cohesiegeld naartoe gaat!

De Europese Commissie werkt momenteel aan nieuw beleid voor de zogenaamde cohesiefondsen als het ESF+ en EFRO. Dat zijn subsidies die bedoelt zijn voor het kleiner maken van de verschillen tussen regio’s. Vanaf 2028 lopen deze cohesiefondsen vanuit een efficiency-oogpunt mogelijk via Den Haag, in plaats van rechtstreeks naar onze regio. Dat betekent ook dat onze nationale regering straks mogelijk beslist welke projecten worden ingediend in Brussel. Dit bemoeilijkt de directe toegang van Fryslân en onze regionale economie, overheden en bedrijven tot Europese middelen.

De fracties PvdA, GrienLinks en het CDA vinden dit een ongewenste ontwikkeling en daarom stelt Jaap Stalenburg, ook namens Elsa van der Hoek, mondelinge vragen aan het college van gedeputeerde staten.

Het kost Noord-Nederland mogelijkheden’, reageerde gedeputeerde Douwstra op dit mogelijk nieuwe beleid tijdens de Fryslândei, omdat deze fondsen juist bedoeld zijn voor regio’s die in vergelijking met de rest van het land een economische achterstand hebben. De directe toegang van Fryslân tot Brussel zijn om deze reden essentieel. Ook in meerdere Europese beleidsstukken, waaronder een speech van burgemeester Sharon Dijksma van Utrecht namens de VNG, wordt erop gewezen dat steden en regio’s cruciaal zijn voor het behalen van EU-doelen op klimaat, innovatie en sociale inclusie en de risico’s van centralisatie voor regionale economieën en innovatie.

In de beantwoording van de vragen geeft het college aan dat zij bereid zijn zich meer actief in te zetten in Den Haag én Brussel tegen deze centralisatie en te pleiten voor behoud van decentrale bestedingen van EU-gelden. Via de P&C-cyclus, het IPO– en Europa-overleg zal het college de Provinciale Staten meer én beter op de hoogte houden van de verdere ontwikkelingen en vervolgstappen op dit dossier.

Wordt vervolgd!