Op 4 juni 2025 werd bekend dat de Provincie Fryslân uit de noordelijke lobby van het SNN (Samenwerkingsverband Noord Nederland) stapt. Hierom heeft het college van Gedeputeerde Staten op de daaropvolgende 1 juli een rapport aangeboden aan de Provinciale Staten genaamd ‘‘Publike saken foar Fryslân’. Hierin staat op welke manier Fryslân de eigen lobby in gaat richten.
Commissievergadering
Op de voorbereidende commissievergadering van 10 september stond het rapport en begeleidende brief ter discussie. Hierbij stond de Commissaris van de Koning de commissieleden te woord. De vragen bestonden vooral uit het besluit om uit de SNN te vertrekken, het proces rondom het vertrek en hoe de lobby er in de toekomst uit gaat zien.
De Commissaris reageerde dat de discussie over het vertrek ambtelijk al enkele jaren leefde. De doorslaggevende factor was toen duidelijk werd dat Groningen en Drenthe een eigen lobbystrategie hebben en er tijdens de voorjaarsnota behandeling geld was verschoven voor de realisatie van de Nedersaksenlijn ten koste van de Lelylijn. Hij stelde verder dat Fryslân in een gezamenlijke Europese lobby zit van 59 minderheidstalen. Tot slot stelde hij dat er geen nieuw geld wordt gereserveerd voor de Fryske lobby. Het geld dat er is gestopt in de SNN wordt overgeheveld naar Fryslân. Hiervan (8 fte) wordt de Fryske lobby gefinancierd.
Uit de vergadering bleek dat de Provinciale Staten dit onderwerp graag wilde agenderen.
Provinciale Statenvergadering
D66 heeft het onderwerp afgetrapt met het indienen van een motie voor meer zeggenschap van Provinciale Staten bij dit onderwerp. Vanuit GL zien we dat het huidige college veel onderwerpen naar zich toe heeft getrokken en de regie van PS kleiner wordt. Hierom kunnen wij alleen wij er alleen voor kiezen ons achter de motie te scharen. De VVD stelde dat het belangrijk is dat er geen sprake is van micromanaging, maar dat dit wordt voorkomen met de manier waarop de motie nu is opgesteld.
De Commissaris stelde in reactie dat het college het mandaat heeft om op onderwerpen met politieke overeenstemming een mandaat heeft zelfstandig te opereren. Verder vertelde hij dat de lobby een proces is dat op vlakken al goed gaat en op sommige vlakken verbetering behoeft, er wordt op ‘verschillende borden geschaakt’. Tot slot wordt er benadrukt dat Fryslân wel blijft samenwerken met Groningen en Drenthe via de SNN op landelijke lobby onderwerpen maar eerst haar eigen verhaal op orde moet hebben.
Motie ‘voor de publieke zaak’ – D66 PvdA CDA
Verworpen met 20 stemmen voor (PvdD, SP, GL, PvdA, D66, VVD, Jonker, CDA en Van Dijk) en 23 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, FNP, BBB)