Motie bereikbaarheid haven Terschelling verworpen – GroenLinks-PvdA blijft aandringen op oplossing

Provinciale Staten spraken over de financiële problemen rond de haven van Terschelling. De motie van PvdA en GrienLinks om als provincie medeverantwoordelijkheid te nemen voor de bereikbaarheid van het eiland werd uiteindelijk verworpen (30 tegen, 9 voor, 1 onthouding).

Een afbeelding met een overzicht van de stemverhouding over deze motie.

De aanleiding is serieus. Voor een gemiddeld gezin op Terschelling kunnen de kosten voor het opknappen van de haven oplopen tot €12.000. Dat is voor veel inwoners simpelweg niet op te brengen. Bovendien zijn eilanderhavens uitgesloten van het landelijke IKW-instrumentarium. De gemeente staat er dus grotendeels alleen voor.

Tijdens het debat werd onder meer gewezen op mogelijke precedentwerking en de vraag waarom Terschelling een uitzonderingspositie zou krijgen. Ook werd gevraagd om duidelijkheid over de omvang van een eventuele provinciale bijdrage. Elsa van der Hoek benadrukte namens GrienLinks dat dit geen ‘hip’ onderwerp is, maar een dossier waar al jaren aandacht voor wordt gevraagd. Het gaat hier om basisbereikbaarheid en leefbaarheid van een eilandgemeente.

De gedeputeerde gaf aan dat het college samen met andere overheden naar oplossingen wil zoeken en later dit kwartaal met opties komt. Tevens heeft dit onderwerp de Tweede Kamer bereikt. Meerdere fracties, met Habtamu de Hoop namens GroenLinks-PvdA, pleiten voor een oplossing voor de Terschellingerhaven. Tot slot heeft het eiland een toezegging van (oud)minister Tieman (I&W) gekregen dat “het uiteindelijk goedkomt met de renovatie van hun in verval geraakte haven en kaden.”

Aandacht voor krappe en veilige vaarwegen bij de havenvisie

In een aangenomen motie tijdens een vergadering (21 september 2022) over de vaarweg naar Drachten is er aan het college opgelegd om een integrale havenvisie op te stellen. De startnotitie havenvisie streeft naar een ‘modal shift’ in Fryslân en wil de havens daar op voorbereiden. Dit betekent dat een deel van de vracht op de weg zoveel mogelijk via het water moet gaan verlopen om te zorgen voor een stikstof reductie. Tijdens de vergadering van 28 mei 2025 konden de Provinciale Staten verder invulling geven aan deze visie.

GrienLinks vindt het inzetten op een stikstof reductie door meer te vervoeren op het water een nobel streven. Maar we vragen ons wel af, zitten de vaarwegen in Fryslân daar wel op de wachten en zijn deze voor de aankomende drukte bestemd? Statenlid Elsa van der hoek:

De meeste de vaarwegen in Friesland zijn (nog) niet geschikt voor klasse IV of Va schepen, maar veelal geschikt voor een klasse III. Dit betekent forse aanpassingen op een aantal vaarwegen. Als GrienLinks hebben wij bijvoorbeeld vaak aandacht gevraagd voor de Vaarweg Heerenveen, een klasse III/ krappe klasse IV vaarweg, waar met ontheffing ook met klasse Va schepen mag worden gevaren. Het aantal vaarbewegingen van de klasse Va is op dit moment nog niet erg intensief (5 schepen met ontheffing, die hier 1-4 van gebruik maken), maar de overlast bij het passeren van deze schepen is enorm!

Hierom hebben we twee voorstellen ingediend:

Motie – passend van A naar B varen
Er wordt in een havenvisie te weinig gesproken over de vaarwegen tussen de havens. Dit voorstel roept het College op om de vaarwegen, bij meer beroepsvaart, aan te passen. Wat ons betreft; geen krappe bochten of water dat over de oevers klotst.

Amendement – veilig varen voor iedereen
De veiligheid van de recreatievaart staat onvoldoende gewaarborgd in de havenvisie. Dit voorstel vraagt om van veiligheid een belangrijk onderwerp van gesprek te maken bij de uitwerking van de havenvisie.

Reactie college
Het college wilde geen discussie voeren over de vaarwegen, gezien er al besluiten zijn genomen over vaarwegen (bij Heerenveen en Drachten) in deze bestuursperiode. De Gedeputeerde vond een herhaling van deze discussie (en onze motie) dus niet op zijn plaats, dit past beter bij de behandeling van de POVI of het RMP. Voor ons amendement wilde de Gedeputeerde een uitzondering maken. Hij vond het sympathiek en beschouwd veiligheid als een basisprincipe.

Stemming
Motie – passend van A naar B varen
Verworpen met 10 stemmen voor (PvdD, GL, PvdA, D66) en 32 stemmen tegen (PBF, JA21, PVV, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Amendement – veilig varen voor iedereen
Aangenomen met 26 stemmen voor (JA21, PvdD, SP, PVV, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA) en 16 stemmen tegen (PBF, Van Dijk, BBB)

We zijn blij dat de veiligheid van de recreatievaart goed wordt meegenomen in de ontwikkeling van de integrale havenvisie. Jammer vinden we het dat er niet integraal wordt gekeken naar het vaarwegennetwerk bij de havenvisie. Bij de eerstvolgende mogelijkheid blijven wij aandacht vragen voor de krappe vaarwegen!