(aanvullende) Schriftelijke vragen Pesticidenbeleid

Op 1 november 2024 stelden de fracties van FNP en GrienLinks aanvullende vragen over het pesticidenbeleid na de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland, waarin de provincie werd gecorrigeerd in een zaak over de teelt van lelies vlakbij het Natura 2000-gebied Drents-Friese Wold. De rechter oordeelde in deze uitspraak dat de provincie niet voldoende onderbouwd had waarom er geen vergunningplicht was voor de teelt, die gepaard gaat met het gebruik van grote hoeveelheden pesticiden.

De schriftelijke vragen van Jochem richten zich op de wettelijke tekortkomingen in het toelaten van pesticiden, het ontbreken van een goed onderzoek naar cumulatieve effecten en de onvoldoende controle door de NVWA op overtredingen in Fryslân. Daarnaast wordt gevraagd naar de stand van het onderzoek naar pesticiden in Natura 2000-gebieden en welke concrete stappen de provincie gaat nemen om het toezicht te verbeteren en het gebruik van pesticiden verder te beperken.

Er wordt ook ingegaan op de gevolgen van de uitspraak voor het vergunningenbeleid en de verantwoordelijkheid van de provincie voor het afgeven van vergunningen voor pesticidengebruik in de buurt van natuurgebieden. GrienLinks en de FNP betwijfelen of de provincie de juiste juridische onderbouwing kan leveren voor toekomstige vergunningen, vooral gezien de omgekeerde bewijslast voor vergunninghouders. Ten slotte wil Jochem met deze schriftelijke vragen onze zorg benadrukken over de gezondheids- en milieueffecten van pesticidengebruik, zowel voor de natuur als voor de inwoners van Fryslân.

(aanvullende) Schriftelijke vragen Wabo vergunning biovergister Sonac 31 oktober 2024

Op 3 april 2024 hebben de fracties van GrienLinks, PvdA, PvdD, D66, FNP, VVD en SP schriftelijke vragen gesteld over de Omgevingsvergunning ten behoeve van de biovergister op het terrein van Sonac te Burgum. De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel heeft in december 2023 besloten geen Verklaring Van Geen Bedenkingen voor de bouw van de biovergister af te geven, waardoor de provincie volgens de regels de omgevingsvergunning niet kan verstrekken. Desondanks heeft de provincie de aanvraag aangehouden, omdat Sonac heeft aangegeven de plannen te wijzigen. De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel moet nu beslissen of er alsnog een VVGB wordt afgegeven, maar de termijn voor deze beslissing is onduidelijk.

Dit alles roept bij GrienLinks weer nieuwe vragen op, vooral omdat het aanhouden van de aanvraag een uitzonderlijke situatie lijkt te zijn. Jochem vraagt, samen met VVD, FNP, PvdD, PvdA, SP en D66, zich af waarom de aanvraag niet direct werd afgewezen, aangezien dit normaal gesproken zou gebeuren zonder VVGB. Er wordt ook gevraagd of Sonac met een nieuw plan alsnog een nieuwe aanvraag kan indienen, en of de afwijkende procedure extra kans op zienswijzen of beroepen creëert. De betrokkenen in Burgum hebben veel vragen over deze unieke situatie. GrienLinks wil dan ook samen met de andere fracties weten of in de toekomst vergelijkbare aanvragen zullen worden aanhouden bij het ontbreken van een VVGB.

Vragen over mestvergister in Wijnjewoude


Op 17 juli 2024 heeft GrienLinks samen met D66 schriftelijke vragen gesteld over de mogelijke mestvergister in Wijnjewoude. De antwoorden van Gedeputeerde Staten (GS) op 14 augustus jl. gaven inzicht in de verantwoordelijkheid voor de exploitatie, maar er blijven belangrijke vragen bestaan. GrienLinks blijft grote zorgen over de financiële, milieu- en sociale gevolgen van het project. Jochem beoogt met deze schriftelijke vragen de provincie verder aan te sporen om meer duidelijkheid te verschaffen over al deze aspecten.

Er is namelijk nog steeds onduidelijk over wie de formele aanvrager is van de vergunning, de risico’s van een faillissement van de exploitant en de verplichtingen van de boeren die mest gaan leveren. En dat onze zorgen reëel zijn, blijkt wel uit dat onlangs een mestvergister in Oost-Brabant failliet is verklaard. Verder wordt gevraagd naar de maatregelen die de provincie kan nemen om milieurisico’s te beperken als er te weinig mest wordt aangeleverd.

Daarnaast roept de situatie vragen op over de participatie van omwonenden en de onafhankelijkheid van de bureaus die de onderzoeken hebben uitgevoerd. Er wordt gepleit voor een second opinion door een onafhankelijke partij, zoals aanbevolen door de Noordelijke Rekenkamer, om de realisatie en exploitatie van de mestvergister grondig te toetsen. Ten slotte wordt gevraagd naar de resultaten van de Renure-pilot in Friesland en de manier waarop deze gedeeld zullen worden met betrokkenen, zoals omwonenden en andere belanghebbenden.

Weer financiële tegenvallers sluisverbreding Kornwerderzand

Al jaren worden er grootschalige plannen uitgewerkt voor de verbreding van de Sluis Kornwerderzand. Bekend zijn de vraagstukken over verzilting, de financiële bijdrage van de betrokken overheden en ondernemers, de relatie met de baggerwerkzaamheden Boontjes. Op 4 oktober jl. stond het artikel Minister Barry Madlener (PVV) wil veel, maar brengt weinig goed nieuws voor Ameland en Kornwerderzand in de Leeuwarder Courant. Hieruit bleek dat de verwachte kosten voor de sluisverbreding mogelijk niet 200 miljoen, maar 381 tot 461 miljoen euro zullen bedragen. Deze stijging heeft grote gevolgen voor de financiële bijdrage vanuit de regio, die momenteel 70 miljoen bedraagt, waarvan de Provincie Fryslân 19,5 miljoen bijdraagt en 26,5 miljoen voorfinanciert voor het bedrijfsleven.

Naar aanleiding van deze berichtgeving heeft Elsa namens GrienLinks opheldering gevraagd middels het stellen van schriftelijke vragen aan de Gedeputeerde Staten. GrienLinks vraagt onder andere om uitleg over de forse toename in de kostenraming en waarom eerder uitgegaan werd van lagere bedragen. Daarnaast wordt gevraagd naar de gevolgen van deze tegenvallers voor de provinciale bijdragen en of de extra kosten mogelijk door de regio en ondernemers gedragen moeten worden. Verder wil GrienLinks inzicht in de reeds gemaakte provinciale kosten en welke vervolgstappen de provincie overweegt in het licht van deze financiële tegenvallers.

Update: lees het antwoord van het College hier.

Vragen over onherstelbare schade door gaswinning

Namens GrienLinks vraagt Jochem voortdurend aandacht voor de onherstelbare schade die gaswinning veroorzaakt. Samen met de fracties van de PvdA, SP en PvdD stelde hij tijdens de Provinciale Statenvergadering mondelinge vragen over de schadelijke effecten van gaswinning onder de Waddenzee. De minister neemt dit jaar een besluit over gaswinning bij Ternaard. Uit nieuwe onderzoeken blijkt dat de gevolgen steeds groter zijn dan eerder gedacht. “Fryslân en het Wad zullen nog jarenlang te maken hebben met deze negatieve gevolgen,” aldus Jochem.

Zorgen over behoud van de UNESCO-status van de Waddenzee
Gedeputeerde Douwstra erkende dat gaswinning een steeds actueler probleem wordt. Ook het College van Gedeputeerde Staten deelt de zorgen over mogelijke schade aan de Waddenzee en het risico dat dit Werelderfgoed zijn UNESCO-status verliest. Het College werkt nauw samen met andere partijen, zoals het Waddenfonds, Wetterskip en diverse gemeenten. “Toch heeft elke partij een eigen rol en juridisch kader, wat onze mogelijkheden beperkt,” gaf gedeputeerde Douwstra aan. Hij zegde wel toe om het nieuwe onderzoek van de James Cook Universiteit met spoed te bespreken met de minister en zijn wettelijke adviseurs, zoals TNO, SodM en de Mijnraad.

Beperkte juridische ruimte voor aanvullende onderzoeken
Douwstra benadrukte dat de juridische ruimte om aanvullende onderzoeken mee te nemen in de vergunningverlening beperkt is. Welke onderzoeken in dat proces worden meegenomen, blijft namelijk vaak vertrouwelijk. Ondanks deze beperkingen ziet Douwstra het als een gedeeld punt van zorg en belooft hij dit onderwerp aan te kaarten in gesprekken met Tweede Kamerleden.

Structurele compensatie voor schade aan de regio
Jochem vraagt ook aandacht voor de regionale schade. “Gaswinning levert de NAM eenmalig veel geld op, terwijl de regio mogelijk slechts een eenmalige bijdrage ontvangt. De schade aan het ecosysteem van het Wad, zoals verzilting, zal echter structureel zijn,” zegt hij. Jochem vraagt zich af hoe groot de compensatie zal zijn en hoe is gewaarborgd dat deze structureel blijft, ook na de wettelijke periode van 30 jaar.

Beperkte compensatie voor sociaal-economische impact
Op dit moment is een compensatie van 60 miljoen euro gereserveerd, bedoeld voor de sociaal-economische impact in Ternaard en omgeving. Dit bedrag is niet bedoeld voor de ecologische schade in het gebied. Volgens de huidige wet- en regelgeving, waaronder het Burgerlijk Wetboek en de Mijnbouwwet, blijft de operator (de NAM) ook na 30 jaar aansprakelijk voor ecologische schade. Douwstra bevestigt dit, maar benadrukt de complexiteit van de situatie.

GrienLinks blijft ontwikkelingen op de voet volgen
Jochem blijft de ontwikkelingen in de mijnbouwsector nauwgezet volgen, inclusief nieuwe gaswinning nabij Sint Nyk en vragen over zoutwinning. Lees hier verder over de mondelinge vragen over gaswinning.

Het pachtbeleid gaat terug in de tijd

Tijdens de Statenvergadering van 25 september werd het vernieuwde pachtbeleid besproken. GrienLinks uitte scherpe kritiek op dit beleid, omdat het vooral lijkt te voldoen aan de wensen van de agrarische sector, terwijl belangrijke belangen zoals het beschermen van bodem, water en natuur hiermee worden verwaarloosd. Ons vorige pachtbeleid, vastgesteld in 2021, was juist een voorbeeld van hoe rekening kan worden gehouden met álle belangen.

Kritische vragen
Onze Statenlid Jochem stelde kritische vragen over het besluitvormingsproces. Zo vroeg hij waarom belangrijke adviesorganen, zoals het PCLG (Provinciale Commissie Landelijk Gebied), niet vooraf zijn geraadpleegd. Bovendien werd het advies van deze partijen pas op het laatste moment ontvangen, wat wij onzorgvuldig vinden. Ook vroeg Jochem zich af waarom er haast gemaakt werd met dit nieuwe beleid, aangezien het vorige beleid breed gedragen werd en slechts twee jaar geleden is vastgesteld. Het antwoord van gedeputeerde Folkerts was dat het beleid vóór oktober moest worden vastgesteld vanwege de uitgifte van pachtgronden, maar dat de Staten konden besluiten tot uitstel.

Verbieden van gewasbeschermingsmiddelen
GrienLinks heeft een amendement ingediend om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen (pesticiden) op Provinciale pachtgronden te verbieden. Dit gebruik is in strijd met de doelen die de provincie heeft gesteld voor het beschermen van onze natuur, bodem en waterkwaliteit. Gedeputeerde Eke gaf toe dat niet met alle belanghebbenden was gesproken en erkende dat dit in de toekomst beter kan. Helaas werd ons amendement weggestemd, met 15 stemmen voor en 26 stemmen tegen.

Wij blijven ons inzetten voor een eerlijk en duurzaam pachtbeleid dat rekening houdt met álle belangen en dat onze bodem, water en natuur beschermt.