Vanaf december 2024 rijden er in Fryslân geen blauwe bussen meer. De overgang van vervoerder (Arriva > QBuzz) ging niet zonder slag of stoot. Afgelopen jaar heeft GrienLinks hier twee moties over mede ingediend. In januari heeft de aangenomen motie van het CDA het college opgedragen strenger op QBuzz te controleren en indien nodig te beboeten. In maart diende de PvdA een motie in om te laten onderzoeken of de Provincie het OV zelf kan regelen. Deze is destijds ingetrokken met de verwachting deze discussie bij de volgende concessie (2035) te voeren.
Na herhaaldelijk niet nakomen van de afspraak heeft provincie afgelopen zomer een boete opgelegd aan Qbuzz van 1 miljoen euro. Uit de cijfers van antwoorden op vragen van de SP in september blijkt dat er nog steeds sprake is van rituitval. Reden genoeg om het College van Gedeputeerde te verzoeken om meer maatregelen. Zo luidt de motie vreemd (een urgent en actueel voorstel dat buiten de agendapunten valt) die op 24 september 2025 is ingediend door de PvdA. Samen met de SP, D66 en de PvdD heeft Grienlinks deze motie mede ingediend.
De motie vreemd verzocht het college QBuzz de opdracht te geven uiterlijk 16 december met een concreet en afdwingbaar verbeterplan. Verder moet QBuzz een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren op eigen kosten naar de structurele oorzaken van de uitval en vertragingen. Tot slot vraagt het voorstel om de Provinciale Staten ieder half jaar op de hoogte te houden van de voortgang van de verbetermaatregelen.
Voor ons staan drie vragen voorop;
1. Is de afspraak waarin alle chauffeurs (ook ZZP’ers) onder dezelfde CAO vallen gehandhaafd?
2. Zijn er na 1 januari 2025 nog zero emissie bussen gekomen die te laat in gebruik zijn genomen? Ofwel; reden er langer dan afgesproken dieselbussen?
3. Is er voldoende aandacht voor de veiligheid bij bushaltes. Reizigers en chauffeurs lopen een risico bij afgelaten bushaltes.
Reactie Gedeputeerde de Vries
De Gedeputeerde geeft in zijn reactie aan dat de Provincie Fryslân niet tevreden is over de uitwerking van de busconcessie met Qbuzz. Dat was duidelijk in december, februari en de afgelopen zomermaanden. Wel benadrukt hij dat afwijkende punctualiteit soms redelijkerwijs gemotiveerd kan worden. Denk aan de boot vanuit Ameland die vertraging oploopt, dan is het schappelijk als de aansluitende bus even blijft wachten.
Verder stelt hij stelt nooit te hebben gezegd dat boetes opleggen een doel op zich is. Maar wanneer er dermate wordt afgeweken van de doelen waar Qbuzz volgens hun afspraken aan moet voldoen, zien zij geen andere optie. Dit betekent dat er ieder kwartaal wanneer er niet wordt voldaan aan de verwachtte prestaties een boete bovenop op de huidige wordt geheven.
Op onze vragen was de Gedeputeerde helder. Hij stelt dat aan de CAO wordt voldaan voor alle chauffeurs, dit is ook afgestemd met de ondernemingsraad. Verder stelt dat er vanaf 1 januari 2025 niet met dieselbussen is gereden, conform de afspraak. De laatste vraag beantwoord door te vermelden dat het aandachtspunt voor veiligheid ook al aanwezig was tijdens de concessie met Arriva. Tot slot stelt hij dat een gebrek aan veiligheid helaas een landelijke trend is. Wel is het in Fryslân beter gesteld met de veiligheid in vergelijking met de andere gebieden in Nederland.
De motie vreemd Betrouwbaar openbaar vervoer in Fryslan is met 13 stemmen voor (PvdD, SP, PVV, GL, PvdA, D66) en 30 stemmen tegen (JA21, PBF, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van dijk, BBB) verworpen.
Dit geeft aanleiding voor een expertmeeting, waarin meer informatie wordt vergaard met betrokken partijen over de verloop van de concessie.