Vervolgvragen over mestverwerkingsfabriek Wijnjewoude

GrienLinks heeft samen met D66, SP en Partij voor de Dieren opnieuw schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten over de mestverwerkingsfabriek van WEN in Wijnjewoude. Aanleiding is de eerdere beantwoording van vragen over de verleende subsidie van 12 miljoen euro, die op meerdere punten onvolledig was en nieuwe zorgen opriep.

Voor GrienLinks staat zorgvuldigheid voorop. In de vervolgvragen vragen we onder meer hoe omwonenden en andere belanghebbenden daadwerkelijk zijn betrokken bij de vergunningverlening, en waarom het advies van de Commissie MER niet is afgewacht. Ook stellen we kritische vragen over het financiële en juridische risico voor de provincie, de deelnemende agrariërs en omwonenden.

Daarnaast willen we helderheid over de milieueffecten, zoals stikstof, transportbewegingen en gezondheid, en over het experimentele karakter van het project. Wat betekent dit project nu écht voor kringlooplandbouw, en wie draait uiteindelijk op voor de kosten als aannames niet blijken te kloppen?
Met deze vragen wil GrienLinks afdwingen dat grote publieke investeringen transparant, controleerbaar en met oog voor mens, dier en leefomgeving worden gedaan. Omwonenden verdienen duidelijkheid en vertrouwen – en dat begint met volledige antwoorden.

12 miljoen aan mestvergister, waar is inspraak PS?


Het provinciebestuur heeft 12 miljoen euro subsidie toegekend aan een grote mestvergistingsinstallatie bij Wijnjewoude. Een enorm bedrag, verstrekt zonder dat Provinciale Staten vooraf goed zijn geïnformeerd. Dat is voor GrienLinks – en voor onze collega’s van PvdA, SP, PvdD en D66 – onacceptabel.
Het project roept bovendien veel vragen op. De risico’s voor omwonenden, natuur, verkeersveiligheid en de bredere leefomgeving zijn nog helemaal niet inzichtelijk. Ook zijn er twijfels over de noodzaak van centrale mestvergisting, zeker nu duidelijk is dat kleinschalige varianten vaak minder risico’s kennen en efficiënter zijn.

Hierom stellen we de volgende schriftelijke vragen:
1. Hoe verhoudt deze miljoeneninjectie zich tot het gelijke speelveld binnen de landbouw?
2. Is hier sprake van (ongeoorloofde) staatssteun?
3. Waarom is het m.e.r.-advies niet afgewacht voordat de vergunning werd gepubliceerd?
4. Wat betekent dit project voor de doelen rond dierwaardige veehouderij, natuur en waterkwaliteit?
5. Wie draait op voor de risico’s wanneer de plannen anders uitpakken dan gehoopt?

Bewoners van de nabijgelegen wijk Klein Groningen maken zich al jaren zorgen over de impact van de fabriek. Ook zij verdienen transparantie en een overheid die zorgvuldig handelt. GrienLinks vindt dat de provincie niet de aanjager moet worden van risicovolle mestfabrieken, maar moet inzetten op echte toekomstbestendige landbouw: grondgebonden, natuurvriendelijk en gezond voor mens en dier. Daarom eisen wij volledige duidelijkheid en verantwoord bestuur.

Vragen over mestvergister in Wijnjewoude


Op 17 juli 2024 heeft GrienLinks samen met D66 schriftelijke vragen gesteld over de mogelijke mestvergister in Wijnjewoude. De antwoorden van Gedeputeerde Staten (GS) op 14 augustus jl. gaven inzicht in de verantwoordelijkheid voor de exploitatie, maar er blijven belangrijke vragen bestaan. GrienLinks blijft grote zorgen over de financiële, milieu- en sociale gevolgen van het project. Jochem beoogt met deze schriftelijke vragen de provincie verder aan te sporen om meer duidelijkheid te verschaffen over al deze aspecten.

Er is namelijk nog steeds onduidelijk over wie de formele aanvrager is van de vergunning, de risico’s van een faillissement van de exploitant en de verplichtingen van de boeren die mest gaan leveren. En dat onze zorgen reëel zijn, blijkt wel uit dat onlangs een mestvergister in Oost-Brabant failliet is verklaard. Verder wordt gevraagd naar de maatregelen die de provincie kan nemen om milieurisico’s te beperken als er te weinig mest wordt aangeleverd.

Daarnaast roept de situatie vragen op over de participatie van omwonenden en de onafhankelijkheid van de bureaus die de onderzoeken hebben uitgevoerd. Er wordt gepleit voor een second opinion door een onafhankelijke partij, zoals aanbevolen door de Noordelijke Rekenkamer, om de realisatie en exploitatie van de mestvergister grondig te toetsen. Ten slotte wordt gevraagd naar de resultaten van de Renure-pilot in Friesland en de manier waarop deze gedeeld zullen worden met betrokkenen, zoals omwonenden en andere belanghebbenden.

Vragen over de mogelijke mestvergister in Wijnjewoude

De coöperatie Wijnjewoude Energie Neutraal heeft een aanvraag gedaan bij de provincie Fryslân voor een omgevingsvergunning voor de bouw van een collectieve monovergistingsinstallatie aan de Tolleane in Wijnjewoude. In de bijdrage in de plaatselijke krant ‘De Bân’ (juli 2024), geeft de coöperatie aan dat de financiering en het management voorlopig in handen is van WEN en dat de bedrijfsvorm voorlopig nog onduidelijk is. Verder blijkt dat in de mestvergister organische stof als restproduct vrijkomt die Renure wordt genoemd. Momenteel ontbreekt nog de definitieve toestemming voor het toepassen van Renure en is het toepassen ervan volgens verschillende landbouwdeskundigen niet onomstreden.

Daarom hebben D66 en GrienLinks hierover vragen gesteld op 17 juli 2024. Deze vragen kun je hier lezen.

Schriftelijke vragen drugsresten in mestvergisters – plus aanvullende vragen over zware metalen

Op 14 oktober jl. werd bekend dat twintig mestvergisters in Noord-Nederland tijdelijk op slot worden gezet na de vondst van amfetamine (LC, 14 oktober). Het ging om 20 van de 33 onderzochte mestvergisters. D66, GrienLinks, SP, PvdD en PvdA stelden op 27 oktober 2023 schriftelijke vragen aan het college. Nadat bekend werd dat er in het digestaat (het afvalproduct van mestvergisters) van 82% van de mestvergisters ook te hoge gehalten van zware metalen en drugsresten aangetroffen waren, stelden de partijen op 7 november aanvullende schriftelijke vragen. Verder lezen