De Friese havens zijn van grote waarde voor onze economie, bereikbaarheid en leefomgeving. In mei 2025 hebben de Provinciale Staten hierom de startnotitie voor een Friese Havenvisie vastgesteld. Op 17 juni 2026 stond de definitieve havenvisie ter bespreking. GrienLinks is positief over de richting die in de visie wordt gekozen, maar benadrukte tijdens het debat dat mooie ambities nu ook moeten worden omgezet in concrete acties. Statenlid Elsa van der Hoek sprak haar waardering uit voor de uitgebreide en heldere visie.
“Het is een compleet document dat een goed beeld geeft van de opgaven voor de komende jaren. Nu is het zaak om deze ambities ook daadwerkelijk waar te maken.”
Veiligheid kan niet wachten
We zijn blij dat een eerder aangenomen amendement over de veiligheid op het water is verwerkt in de havenvisie. De combinatie van steeds drukker wordende recreatievaart en beroepsvaart vraagt volgens de partij om extra aandacht.
Het aantal incidenten op het water neemt toe. Hierom hebben we in het afgelopen jaar gevraagd welke concrete maatregelen het college de komende tijd al neemt om de vaarveiligheid te verbeteren, zonder te wachten op de verdere uitwerking van de visie.
Meer vervoer over water en spoor
Een belangrijk onderdeel van de havenvisie is de ambitie om meer goederen via water en spoor te vervoeren. De zogenaamde ‘modal shift’. Het is wat ons betreft mooi dat we minder over de weg en meer over het water willen vervoeren, zolang onze vaarwegen maar bestemd zijn voor het type en de grootte van de schepen. De flora en fauna van de bodem en oevers mogen niet lijden onder de intensivering op het water.
Wel waren wij benieuwd hoe het college bedrijven en vervoerders daadwerkelijk willen stimuleren om voor deze duurzamere vervoerswijzen te kiezen. Alleen een ambitie uitspreken is niet voldoende; er zijn ook concrete prikkels en ondersteuning nodig om de gewenste modal shift werkelijkheid te maken.
Hierom dienen we de motie van de PvdA ‘van asfalt naar water’ mee in. Dit voorstel is met 38 stemmen voor (JA21, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB) en twee stemmen tegen (PVV) aangenomen.
Boontjes
Ook vroegen we aandacht voor de vaargeul Boontjes. De partij zet zich al langer in om de ecologische schade van baggerwerkzaamheden te beperken. Sinds 2025 loopt een proef waarbij minder diep wordt gebaggerd. De eerste resultaten zijn positief: er hoeft minder vaak te worden gebaggerd, terwijl de vaargeul bruikbaar blijft. Dat betekent minder verstoring van het bodemleven en minder vertroebeling van het water.
GrienLinks vroeg de gedeputeerde daarom om deze nieuwe inzichten nadrukkelijk mee te nemen bij de verdere uitwerking van de havenvisie en het toekomstige beleid voor Boontjes. Dit voorstel is verworpen met 13 stemmen voor (SP, GL, CU, Jonker, FNP, CDA) en 28 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, PvdA, D66, VVD, Van Dijk, BBB).
Ook aandacht voor veiligheid en ondermijning
Tijdens het debat vroegen meerdere partijen aandacht voor de veiligheid in en rond de Friese havens. Zo wees de PvdA op de risico’s van ondermijnende criminaliteit en het belang van een weerbare haveninfrastructuur. Commissaris van de Koning Arno Brok gaf aan dat de provincie hierin nauw samenwerkt met onder andere de Douane en de politie en dat de aanpak van ondermijning hoog op de agenda staat.
Voor GrienLinks is de havenvisie een goede basis. Nu komt het aan op de uitvoering: investeren in veilige vaarwegen, duurzaam transport én het beschermen van de unieke natuur die onze Friese wateren zo bijzonder maakt.
Het stuk is met een meerderheid (38 stemmen voor, 3 stemmen tegen) aangenomen.