Geplaatst op

Veilig van A naar B

Hoe gaan we van A naar B? Als het gaat om werk, school of simpelweg een boodschap doen, veilig en betrouwbaar vervoer is van groot belang. Het regionaal mobiliteitsprogramma (RMP) is een uitwerking van hoe de provincie omgaat met toekomstbestendig vervoer. Versie 1 is in 2022 besproken en met instemming van de Provinciale Staten ingevoerd. Deze versie is nog steeds actueel maar voorziet geen visie op nieuwe thema’s als publieke mobiliteit, mobiliteitstransitie en het kabinetsstandpunt ‘bereikbaarheid op peil’. Hierom bespreken Provinciale Staten op woensdag 18 februari 2026 de startnotitie voor een tweede versie van het RMP.

Voor GrienLinks staat veiligheid voorop, zo stelt Elsa het volgende in haar betoog:

“GrienLinks heeft altijd aandacht gevraagd voor sociale veiligheid, ook in het verkeer. De afgelopen periode heeft dit onderwerp extra urgentie gekregen door meerdere ernstige incidenten, waarbij met name de onveiligheidsbeleving van vrouwen nadrukkelijk naar voren kwam. Veiligheid los je niet alleen op met straatverlichting — dat realiseren wij ons goed — maar goede verlichting op de juiste plekken kan wél een belangrijke bijdrage leveren, zeker aan de veiligheidsbeleving.”

Hierom hebben we een motie ingediend over een provinciaal verlichtingsplan, geïnspireerd door provincie Noord-Holland. Op deze manier kan in kaart worden gebracht waar vrouwen zich onveilig voelen en kunnen daar maatregelen tegen worden genomen. Het is belangrijk dat straatverlichting adaptief is. Zo dragen we niet bij aan lichtvervuiling en wordt de natuur niet verstoord.

Verder vraagt Elsa zich af waarom het wordt ‘lopen’ geen enkele keer benoemd wordt in de startnotitie en wanneer de vaak benoemde onveilige oversteekpunten in de provincie eens worden aangepakt.
Met een transitie naar het water (modal shift) stoffen we een oude motie uit 2022 af over elektrisch varen. Zo stelt Elsa:

“In 2019 namen de Staten een GrienLinks motie aan om elektrisch varen te stimuleren. Hierop bleef actie uit, daarom stelde GrienLinks in 2022 voor om daadwerkelijk te starten met de uitvoering van deze motie, om bijvoorbeeld in kwetsbare natuurgebieden — zoals de Alde Feanen, Bûtenfjeld, de Luts etc. — zones in te stellen waar alleen fosielvrij, elektrisch of zonder motor gevaren mag worden. Die motie haalde het uiteindelijk nét niet. Na zeven jaar is er met dit onderwerp nog steeds niets gebeurd.”

Met dit voorstel willen we elektrisch varen in Fryslân meer stimuleren. Dat past tenslotte bij de ambitie van het RMP; ‘we verplaatsen ons duurzaam’.

Debat
Meerdere partijen baren zich zorgen over de rol van de auto in het RMP. Hiervoor dient de VVD moties in. Zo willen zij niet dat het afwaarderen (toegestane snelheid omlaag wijzigen) van de autoweg wordt gebruikt om de weg veiliger te maken. De SP maakt zich hard voor krimpgebieden en de basisvoorzieningen, zij stellen dat publieke mobiliteit (met zicht op slechtzienden etc) echt publiek moet zijn. De PvdA vraagt om een evaluatie van RMP 1.0 en de mogelijkheid voor gratis openbaar vervoer. De CU vraagt om het begrip vervoersarmoede te verankeren in het RMP 2.0. De PvdD vraagt om een ecologische toets en het monitoren en evalueren van het RMP 2.0. JA21 vraagt om aandacht voor de Lelylijn. D66 vraagt in hoeverre inwoners worden betrokken bij infrastructuurprojecten en in hoeverre het RMP 2.0 zich verhoudt tot de POVI (provinciale omgevingsverordening).

Reactie college
De gedeputeerde gaf in het debat aan dat het Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) geen volledige evaluatie krijgt, maar een actualisatie, waarbij in december een vernieuwd stuk naar de Staten komt. Er wordt bij de ramtnota meer financiële duidelijkheid gegeven over de optie voor gratis OV. Op verschillende punten benadrukte het college dat veel al in uitvoering is of geborgd, zoals verkeerseducatie en flexibele mobiliteit. Ook gaf de gedeputeerde aan dat afwaarderen van wegen eerder al met instemming van de Staten is gebeurd en dat hierover desgewenst een overzicht kan worden aangeleverd. Verder wordt samengewerkt met gemeenten en andere provincies, en blijft inwonersparticipatie onderdeel van het proces, vooral bij grotere projecten. Op thema’s als ecologie, monitoring en evaluatie stelde het college dat deze al worden meegenomen.

(Mee)Ingediende voorstellen
Licht waar het moet, donker waar het kan (GrienLinks, PvdA, PvdD en Statenlid Jonker): De motie wordt door de indieners ingetrokken.

Geleidelijk meer fossielvrije vaarroutes en -gebieden (GrienLinks): De motie wordt verworpen met 33 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, PvdA, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 6 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks en D66).

Inzicht een afwegingscriteria bij RMP 2.0 (D66, PvdD, GrienLinks en SP): De motie wordt later door de indieners ingetrokken.

Verkeerseducatie op basisschoolleeftijd (PvdA, GrienLinks, SP en D66): de motie wordt verworpen met 26 stemmen tegen (PBF, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 13 stemmen voor (JA21, PvdD, SP, PVV, Grienlinks, PvdA en D66).

Andere voorstellen
Flex voor Fryslân (CDA): De motie wordt door de indieners ingetrokken.

Ultigus rem(edium) (VVD en PBF): De motie wordt aangenomen met 27 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, D66, VVD, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 12 stemmen tegen (PvdD, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie en FNP).

De Wagen Blijven Verdragen (VVD, Statenlid van Dijk en BBB): De motie wordt aangenomen met 30 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 9 stemmen tegen (PvdD, GrienLinks, PvdA en D66).

Bereikbaarheid is geen gedragsbeleid (PVV en Statenlid Van Dijk): De motie wordt verworpen met 32 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 7 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, VVD en Statenlid Van Dijk).

Betaalbaarheid als harde randvoorwaarde (PVV):De motie wordt verworpen met 36 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen voor (PVV en Statenlid Van Dijk).

Geen Lelylijn (PVV): De motie wordt verworpen met 36 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen voor (PVV en Statenlid Van Dijk).

Versterking verkeersveiligheid (PVV): De motie wordt verworpen met 30 stemmen tegen (PvdD, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 9 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, GrienLinks en Statenlid Van Dijk).

Vervoersarmoede verankeren in RMP 2.0 (ChristenUnie, BBB, FNP en PvdA): De motie wordt aangenomen met 35 stemmen voor (PvdD, PBF, SP, PVV, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 4 stemmen tegen (JA21, VVD en Statenlid Van Dijk).

Sociaal kader opnemen (SP en PvdD): De motie wordt door de indieners ingetrokken.

Ecologische toets mobiliteits- en infrastructuurprojecten (PvdD): De motie wordt later door de indieners ingetrokken.

Monitoren en evalueren beleid mobiliteit (PvdD, GrienLinks, D66 en SP): De motie wordt verworpen met 25 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 14 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66 en FNP).

Pilot autonoom busvervoer (JA21): De motie wordt verworpen met 28 stemmen tegen (PvdD, PBF, SP, PVV, GrienLinks, PvdA, D66, Statenlid Van Dijk en BBB) en 11 stemmen voor (JA21, ChristenUnie, VVD, FNP en CDA).

Rondwegen Dokkum en De Westereen (PBF): De motie wordt verworpen met 31 stemmen tegen (PvdD, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 8 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, VVD en Statenlid Van Dijk).

Daadwerkelijke visie (PBF en VVD): N 354 De motie wordt later door de indieners ingetrokken.

Toezeggingen
Gedeputeerde De Vries zegt toe dat hij bij een bijeenkomst met alle gemeenten zal vragen of de gemeenten het ANWB automaatje (een vervoerservice en een samenwerking tussen ANWB en een groot aantal gemeenten in Nederland) gebruiken en wanneer ze dit niet gebruiken de vraag stelt wat er nodig is om het ANWB automaatje wel te gebruiken.

Gedeputeerde De Vries zegt toe om samen met de gemeenten te zien hoe een integraal verlichtingsplan op een ordentelijke wijze kan worden opgepakt en dit terug te laten komen bij de definitieve vaststelling in december.

Stemverklaring De heer Kruis (CDA) zegt dat de fractie motie 10 van de PVV sympathiek vindt, maar stemt tegen vanwege de toezegging van de gedeputeerde dat het bij de kadernota 2027 terugkomt.

Finale besluit
Het voorstel wordt aangenomen met 36 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen tegen (PVV en Statenlid Van Dijk).

Geplaatst op

Zijn recreatievaarders nog voldoende veilig?

Afbeelding met Watermarkering in een vaarweg
Het afgelopen jaar kregen we in Fryslân te maken met meerdere ernstige ongelukken op het water – met zelfs dodelijke slachtoffers. Van Earnewâld tot het Prinses Margrietkanaal en Heerenveen: steeds opnieuw blijkt dat recreatievaart, roeiers en grote binnenvaartschepen elkaar op gevaarlijke punten ontmoeten.

GrienLinks maakt zich al langer zorgen over de veiligheid op onze vaarwegen. We horen van roeiverenigingen, beroepsvaart én recreanten dat er te hard wordt gevaren, dat regels worden genegeerd en dat sommige vaarwegen simpelweg niet zijn ingericht op grote schepen die er nu mét ontheffing mogen varen.

Daarom heeft GrienLinks, samen met PvdA, SP en D66, schriftelijke vragen gesteld aan Gedeputeerde Staten. We willen onder meer weten:
• of de provincie eindelijk onderzoek gaat doen naar de oorzaken van de toename van ongevallen;
• of er maatregelen komen, zoals stoplichten, handhaving en betere waarschuwingen;
• waarom er nog steeds geen actie is ondernomen ondanks eerdere signalen;
• of de ontheffingsstatus voor grote Va-schepen opnieuw wordt beoordeeld.

Onze boodschap is helder: veiligheid op het water mag nooit afhankelijk zijn van toeval. Fryslân heeft een unieke watercultuur – maar die vraagt om beleid dat meegroeit met het gebruik van onze vaarwegen.

Geplaatst op

Jonge Friezen eisen de nacht op

Afbeelding van een vrouw die over straat loopt. Het is donker. De vrouw staat met haar rug naar de camera toe gekeerd.

Op zaterdagnacht 30 augustus organiseerde Dolle Mina door het gehele land acties rondom het thema “De Nacht is ook van ons!”, zo ook in Fryslân. Met een verlichte fietstocht wordt er vanuit uitgaanscentra naar onveilige plekke gefietst. Dit om duidelijk te maken onveilige straten en onveilig gedrag in Nederland niet langer geaccepteerd moet worden. Veiligheid van vrouwen is niet een individuele verantwoordelijkheid, maar een verantwoordelijkheid van de gehele samenleving. Het is geen vrouwenprobleem, maar een maatschappelijk probleem. Met deze actie roept Dolle Mina ook de overheid op om geld vrij te maken voor een veilige leefomgeving, voor onderwijs en voor campagnes rondom dit thema.

Tijdens de Statenvergadering op 24 september 2025 heeft GrienLinks de motie vreemd (een actueel en urgent voorstel) van D66 mede ingediend. Het voorstel ‘jonge Friezen eisen de nacht op’ vraagt om in samenwerking met gemeenten en organisaties (zoals Tienskip) een plan te bedenken voor de straatveiligheid. Statenlid Elsa van der Hoek vertelde hierover het volgende;

“Vroeger werd je als meisje gewaarschuwd niet alleen in het donker te gaan; onveiligheid hoorde er zogenaamd gewoon bij. Ik ben blij dat er nu een tendens is dat dit níet normaal is en dat we samen werken aan een andere cultuur, waarin iedereen zich veilig voelt op straat.”

De partijen in de Provinciale Staten waren het er allemaal over eens dat de veiligheid een voorwaarde is voor iedereen op straat. Al was er wel een discussie wie nu verantwoordelijk was. De BBB stelde dat de verantwoordelijkheid voor de openbare orde ligt bij de gemeenten en de PVV stelde dat het probleem lag bij asielzoekers.

Gedeputeerde Folkerts stelde dat het college meermaals om tafel is gegaan met de meisjes die hun initiatief over straatveiligheid via Tienskip lanceerde en onder de indruk waren. De motie is positief geapprecieerd en wordt gefinancierd vanuit het participatiebudget.
Met 40 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP, CDA, BBB) en drie stemmen tegen (Van Dijk en PVV) is de motie aangenomen.

Geplaatst op

Aandacht voor krappe en veilige vaarwegen bij de havenvisie

In een aangenomen motie tijdens een vergadering (21 september 2022) over de vaarweg naar Drachten is er aan het college opgelegd om een integrale havenvisie op te stellen. De startnotitie havenvisie streeft naar een ‘modal shift’ in Fryslân en wil de havens daar op voorbereiden. Dit betekent dat een deel van de vracht op de weg zoveel mogelijk via het water moet gaan verlopen om te zorgen voor een stikstof reductie. Tijdens de vergadering van 28 mei 2025 konden de Provinciale Staten verder invulling geven aan deze visie.

GrienLinks vindt het inzetten op een stikstof reductie door meer te vervoeren op het water een nobel streven. Maar we vragen ons wel af, zitten de vaarwegen in Fryslân daar wel op de wachten en zijn deze voor de aankomende drukte bestemd? Statenlid Elsa van der hoek:

De meeste de vaarwegen in Friesland zijn (nog) niet geschikt voor klasse IV of Va schepen, maar veelal geschikt voor een klasse III. Dit betekent forse aanpassingen op een aantal vaarwegen. Als GrienLinks hebben wij bijvoorbeeld vaak aandacht gevraagd voor de Vaarweg Heerenveen, een klasse III/ krappe klasse IV vaarweg, waar met ontheffing ook met klasse Va schepen mag worden gevaren. Het aantal vaarbewegingen van de klasse Va is op dit moment nog niet erg intensief (5 schepen met ontheffing, die hier 1-4 van gebruik maken), maar de overlast bij het passeren van deze schepen is enorm!

Hierom hebben we twee voorstellen ingediend:

Motie – passend van A naar B varen
Er wordt in een havenvisie te weinig gesproken over de vaarwegen tussen de havens. Dit voorstel roept het College op om de vaarwegen, bij meer beroepsvaart, aan te passen. Wat ons betreft; geen krappe bochten of water dat over de oevers klotst.

Amendement – veilig varen voor iedereen
De veiligheid van de recreatievaart staat onvoldoende gewaarborgd in de havenvisie. Dit voorstel vraagt om van veiligheid een belangrijk onderwerp van gesprek te maken bij de uitwerking van de havenvisie.

Reactie college
Het college wilde geen discussie voeren over de vaarwegen, gezien er al besluiten zijn genomen over vaarwegen (bij Heerenveen en Drachten) in deze bestuursperiode. De Gedeputeerde vond een herhaling van deze discussie (en onze motie) dus niet op zijn plaats, dit past beter bij de behandeling van de POVI of het RMP. Voor ons amendement wilde de Gedeputeerde een uitzondering maken. Hij vond het sympathiek en beschouwd veiligheid als een basisprincipe.

Stemming
Motie – passend van A naar B varen
Verworpen met 10 stemmen voor (PvdD, GL, PvdA, D66) en 32 stemmen tegen (PBF, JA21, PVV, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Amendement – veilig varen voor iedereen
Aangenomen met 26 stemmen voor (JA21, PvdD, SP, PVV, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA) en 16 stemmen tegen (PBF, Van Dijk, BBB)

We zijn blij dat de veiligheid van de recreatievaart goed wordt meegenomen in de ontwikkeling van de integrale havenvisie. Jammer vinden we het dat er niet integraal wordt gekeken naar het vaarwegennetwerk bij de havenvisie. Bij de eerstvolgende mogelijkheid blijven wij aandacht vragen voor de krappe vaarwegen!

Geplaatst op

Laat verkeersveiligheid geen papieren ambitie zijn!

Tijdens de Provinciale Statenvergadering op 23 april is nieuwe visie over verkeersveiligheid voor 2026-2040 in de provincie Fryslân besproken. GrienLinks wil dat verkeersveiligheid écht serieus genomen wordt. Het aantal verkeersslachtoffers stijgt en er ligt een duidelijke visie, maar zonder geld blijft het bij woorden. Elsa van der Hoek was duidelijk in haar bijdrage:

“We hebben met elkaar de ambitie uit gesproken dat we streven naar 0 verkeersslachtoffers. Maar hoe gaan we deze ambitie bereiken? Wat hebben we aan een visie die onuitvoerbaar blijkt omdat er geen geld voor wordt vrijgemaakt?”

Ze wees op de eerder aangenomen GrienLinks motie uit 2022, over het aanpakken van onveilige oversteekplekken. Ondanks brede steun is daar nog altijd geen uitvoering aan gegeven. “Er zijn in Fryslân meer dan 100 gevaarlijke oversteken. Hoe zit het met het zoeken naar extra middelen om uitvoering te geven aan wat we hebben afgesproken?”

Samen met de PvdA diende GrienLinks drie moties in:
1. Doen wat nodig is voor minder verkeersongelukken – De bespreking van de kadernota van 2026 is een uitgelegen kans voor het college om met een voorstel te komen voor de middelen die nodig zijn om het eerste uitvoeringsprogramma (2026-2030) wel te halen. Kom maar op met die middelen!
2. Jong geleerd is later veilig – Kinderen van 4-12 jaar zijn niet meegenomen in de visie op verkeersveiligheid terwijl meer verkeerseducatie op jonge leeftijd essentieel is voor het langdurig verlagen van de verkeersslachtoffers.
3. Uitvoeringsprogramma’s aan PS voorleggen – De Provinciale Staten hebben momenteel geen tussentijds zicht op, of besluitvormende rol als het gaat om de uitwerking van de verkeersvisie. Dit voorstel vraagt om uitwerkingen van de visie aan de Provinciale Staten voor te leggen.

Reactie van het college
Gedeputeerde Matthijs de Vries gaf namens het college aan dat het “absoluut de ambitie heeft om het aantal slachtoffers terug te dringen. Elke slachtoffer is er één teveel.”

Toch ontraadde het college de meeste moties, zoals het vijfjaarlijks voorleggen van de voortgang en uitwerking van de verkeersvisie. De Gedeputeerde stelt dat dit ongebruikelijk is en dit een precedent zou scheppen. Dan kunnen de uitwerkingen op visies op andere onderwerpen ook elke vijf jaar worden voorgelegd aan de Provinciale Staten.
De motie over het vrijmaken van meer middelen in de kadernota 2026 wordt ook ontraden, maar de Gedeputeerde heeft wél een toezegging gedaan. Het college wil tijdens dit bespreekpunt een voorzet doen wat betreft de middelen die nodig zijn om het Manifest Verkeersveiligheid Fryslan 2010-2025 voort te zetten.

De motie ‘jong geleerd is later veilig’, over het expliciet benoemen van de leeftijdsgroep 4-12 jaar in de visie werd ook ontraden. De Gedeputeerde geeft aan dat de inzet op deze leeftijdsgroep zeer effectief is gebleken maar kiest ervoor om extra in te zetten op de categorie hierboven: 12-25 jaar. Het aantal dodelijke ongelukken onder die leeftijdsgroep is namelijk de laatste jaren toegenomen. Daarbij wordt er op drie verschillende momenten in het basisonderwijs al educatie gegeven over verkeersveiligheid en dat zal zo blijven.

Wat betreft de vraag over middelen (of het gebrek daarvan) wees de Gedeputeerde op de structurele 1,6 miljoen die begroot wordt voor dit onderwerp. Daarvan is 1 miljoen bestemd voor infrastructuur. Doordat het college zich moet verhouden tot het bestuursakkoord stelt de Gedeputeerde dat het college niet meer middelen kan toezeggen. Hij sluit echter niet uit dat er tot 2040 nog extra geld wordt gerealiseerd. Zo wil de provincie aanspraak maken op incidentele middelen vanuit het Rijk (40 miljoen vanuit Ministerie IenW) gezien dit om een wettelijke taak gaat.

Uitslag van de stemming
De moties ‘Doen wat nodig is’ en ‘Jong geleerd is later veilig’ haalde het niet: 15 voor, 27 tegen.
Alleen de motie ‘Uitvoeringsprogramma’s aan PS voorleggen’ kreeg nét meerderheid: 22 voor, 20 tegen – we zien de uitvoeringsprogramma’s dus graag tegemoet!

Geplaatst op

Belang van handhaving voor een gezonde en veilige provincie

“Voor GrienLinks staat het belang van goed kwalitatief en kwantitatieve handhaving ten behoeve van een gezonde en veilige provincie voorop. Wij vragen GS dit eveneens voor ogen te houden”, pleitte fractievoorzitter Charda Kuipers in het debat over de Ontwerpbegroting 2025 voor de FUMO. Het college stelde voor de bijdrage te verlagen met 564.000 naar 6,46 miljoen in 2025. Dit was voornamelijk ingegeven door minder beschikbare middelen. Dat vond Charda niet doorslaggevend. Ze vroeg het college daarom haast te maken met een verbeterplan en om een informatiebrief aan de Staten.Verder lezen