Geplaatst op

Drinkwater is geen vanzelfsprekendheid


Op 3 juli 2025 hebben GrienLinks en de PvdA schriftelijke vragen ingediend bij het college van Gedeputeerde Staten (GS) over de toekomst van de Friese drinkwatervoorziening. De aanleiding hiervoor is een recent journalistiek onderzoek waaruit blijkt dat Fryslân nog geen aanvullende strategische drinkwaterreserves heeft aangewezen – in tegenstelling tot andere provincies. Met het oog op de verwachte groei van de waterbehoefte en toenemende risico’s op verontreiniging, vinden beide partijen dat het tijd is voor actie.

Dreigend tekort aan drinkwater
Volgens het onderzoek, uitgevoerd door onder andere Investico, Trouw en De Groene Amsterdammer, stijgt de waterbehoefte in Nederland naar verwachting met 40 procent in 2040. Tegelijk staat de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen onder druk door vervuiling vanuit landbouw en industrie. In diverse regio’s ontstaan inmiddels problemen met de aansluiting van woningen en bedrijven op het drinkwaternet.
GrienLinks en de PvdA maken zich zorgen over de vraag of Fryslân voldoende voorbereid is op deze ontwikkelingen. Zij vragen zich af waarom er nog geen strategische drinkwaterreserves zijn veiliggesteld in onze provincie, en welke obstakels de provincie daarbij tegenkomt.

In de vragen stellen de partijen onder meer:
• Is het college op de hoogte van het onderzoek en onderschrijft het de conclusies?
• Waarom zijn er in Fryslân nog geen strategische drinkwatervoorraden aangewezen, en wanneer gaat dat alsnog gebeuren?
• Worden er maatregelen genomen om bestaande en toekomstige drinkwaterbronnen te beschermen tegen vervuiling?
• Wat doet de provincie om problemen met drinkwateraansluitingen vóór 2030 en richting 2040 te voorkomen?
• In hoeverre vormen mijnbouwactiviteiten – zoals gas- en zoutwinning – een risico voor de drinkwatervoorziening?
• En: wordt er naast voorraadbeheer ook serieus werk gemaakt van waterbesparing?

Daarnaast wordt gevraagd om een overzicht van de grootste drinkwatergebruikers in Fryslân en welke concrete maatregelen per sector genomen worden of gaan worden.

Lees de antwoorden van het college op onze vragen hier.

Geplaatst op

Volle inzet voor schoon en gezond water

Op 23 april discussieerden de Provinciale Staten over de tussenevaluatie van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze verplicht lidstaten om uiterlijk in 2027 de kwaliteit van ons grond- en oppervlaktewater op orde te hebben. Fryslân boekt vooruitgang, maar de doelen zijn nog lang niet gehaald. Sterker nog: met name de grondwaterkwaliteit gaat juist achteruit. Voor GrienLinks Fryslân is dit onacceptabel. Onze inzet is helder: we willen dat Fryslân verantwoordelijkheid neemt en alles op alles zet voor schoon water – voor natuur, landbouw, drinkwatervoorziening én gezondheid.

“Uiteindelijk komt dit allemaal in het grondwater terecht – en plukken we hier over 50 jaar nog de vruchten van.”

Met die scherpe woorden bracht onze woordvoerder Elsa van der Hoek de urgentie van het KRW-dossier onder de aandacht in de Statenvergadering. Ze verwees naar zorgwekkende verontreiniging van grondwater met PFAS, pesticiden en andere stoffen. En de tijd tikt: grondwatervervuiling werkt traag, maar is nauwelijks te herstellen. Elsa: “Wat we nu lozen, zit over decennia nog in ons drinkwater.”

Voorstellen
Stoppen bij de bron: vermijd chemische vervuiling voordat die überhaupt in het milieu belandt door aan te dringen bij het Rijk en de Europese Commissie deze stoffen beperkter toe te laten en waar nodig te verbieden.
Tegen ongewenste uitbreiding van sierteelt: deze sector gebruikt veel bestrijdingsmiddelen wat schadelijk is voor de kwaliteit van ons grondwater. De motie vraagt het college verdere uitbreiding van de sierteelt tegen te gaan.
Samen integraal werken aan schoon water: naar Brabants voorbeeld pleiten we voor heldere samenwerking met Wetterskip, gemeenten en maatschappelijke partners. Volgens de Raad van Infrastructuur en leefomgeving is er momenteel een gebrek aan deze samenwerking en vormt dit de sleutel om de doelen wél te behalen.
Basis op orde voor vergunningen en toezicht (VTH): Het actualiseren van lozingsvergunningen is noodzakelijk om de omvang van de lozingen en specifieke probleemstoffen te inventariseren. Na uitvraag bij de Provincie blijkt dat maar liefst 13 lozingsvergunningen nog niet op orde zijn – dat moet en kán beter.

Reactie van het College
Helaas kreeg geen van de moties voldoende steun. Gedeputeerde Douwstra ontraadde alle voorstellen, met als voornaamste argument dat de provincie al voldoende doet. Oerstallig dus, in zijn mening. GrienLinks vindt dat onbegrijpelijk. Elsa: “We zien dat er nog steeds gebruik wordt gemaakt van staalslakken, gewasbeschermingsmiddelen en menggranulaat – en dat gaan we op de lange termijn allemaal terugzien in ons grondwater. Het stelt me teleur dat we niet bereid zijn om nu écht harder in te grijpen.”

Stemming
Alle vier moties van GrienLinks haalden het niet.
Samen integraal werken aan schoon water – voor 16 / tegen 26
Ongewenste uitbreiding sierteelt – voor 17 / tegen 25
Basis op orde van het VTH stelsel – voor 16 / tegen 26
Stoppen bij de bron – voor 16 / tegen 26

Een gemiste kans, vindt GrienLinks. “De urgentie is groot. We hebben geen tijd te verliezen – iedereen wil toch gezond water?”

Geplaatst op

Debat over natuur/klimaat/waterproblematiek (FPLG)

Het eerste echte debat (op 31 mei 2023) in deze nieuwe Statenperiode ging over het Fries Programma Landelijke Gebied (FPLG). In dit programma moet de provincie opschrijven hoe ze de problematiek op natuur/stikstof, klimaat en water op denkt te gaan lossen. Dit plan moet de provincie op 1 juli inleveren bij het Rijk. Helaas kregen de voorstellen van de groene partijen verre van een meerderheid. Jochem Knol: “Het ‘plan’ komt nu neer op nog meer uitstellen en geen keuzes maken. Diep triest, want de natuur is er slecht aan toe, de aarde warmt heel snel op en jongeren vragen om een goede toekomst. We moeten keuzes maken.” De fractie stemde uiteindelijk – na een zo nu en dan best verhit debat – tégen het plan. Verder lezen

Geplaatst op

GrienLinks wil versnelling van maatregelen voor schoon water

De statenfractie GrienLinks vindt de uitkomsten van het onderzoek van Wetterskip Fryslân naar de kwaliteit van het Friese zuiveringswater zeer zorgelijk. In het gezuiverde water zijn te hoge concentraties van schadelijke stoffen gevonden, zoals pesticiden en medicijnresten. De fractie stelt vragen aan het college of dit gevaar oplevert voor het drinkwater in Fryslân en of het college bereid is met voorstellen en maatregelen te komen om sneller te zorgen dat de kwaliteit van het water verbetert. Verder lezen

Geplaatst op

Maar het klimaat wacht niet – GL wil versnelling in maatregelen voor waterprogramma

“Wij willen dat de plannen en de uitvoering van de plannen voor het waterbeheer naar voren worden gehaald. Met name over vernatting, verdroging, verzilting en de afhankelijkheid van het IJsselmeer water.” Elsa van der Hoek overtuigde op 22 juni 2022 de meerderheid van de Friese Staten om een versnelling aan te brengen in de maatregelen om het watersysteem aan te passen aan de steeds snellere klimaatverandering. Haar motie werd – aangepast – aangenomen. D66, SP, PvdD en Statenlid van Swol dienden deze mee in. Verder lezen