Geplaatst op

Beleidsbrief economie: mooie ambities, geen duidelijke kaders

Bij de behandeling van de beleidsbrief Economie wordt de economische ontwikkeling in Fryslân besproken. Een interessant onderwerp waar Jochem, namens de fractie, een drietal moties heeft ingediend. Met enthousiasme verwijst Jochem in zijn bijdrage naar het onlangs gepresenteerde koopstromenonderzoek. “In dit onderzoek wordt vooral duidelijk dat inwoners en toeristen bij hun keuzes de schoonheid van hun omgeving enorm waarderen”.

Geen blokkendozen
In de bijdrage benadruk Jochem het belang van een duurzame gastvrijheidssector en pleit voor duidelijke kaders om de ruimtelijke kwaliteit te behouden,

“Wie over de A7 naar Groningen rijdt ziet de gevolgen. Vanaf Leek is er sprake van een blokkendozenlandschap waar je zo snel mogelijk weer uit wilt komen. GrienLinks dient een motie in om bedrijven met een toegevoegde waarde voor onze Fryske economie bij de inpassing in onze schaarse ruimte de landschappelijke kwaliteit te borgen. Je zou ook kunnen zeggen: geen ruimte verslindende distributiecentra en datacentra (blokkendozen) die onze economie vrijwel niets opleveren”.

Circulaire ambities
In de beleidsbrief staat geschreven dat de missie van de provincie Fryslân is om als regio tot de Europese top te behoren op het gebied van circulariteit. Een prachtige ambitie, welke GrienLinks omarmt. Maar “als je tot de top wilt horen vraagt dat keuzes (met een doordacht plan/strategie)”, aldus Jochem. “Laten we inzetten op bedrijven die bijdragen aan schone grondstoffen stimuleren zich hier in Fryslân te vestigen. Kennis bundelen maakt macht en zorgt dat we de top van Europa daadwerkelijk bereiken”. Onze motie schone circulaire ketens roept hiertoe op.

Gastvrijheidseconomie
Ook onze gastvrijheidseconomie verdient veel meer onze focus. De Fryske gastvrijheidseconomie is, zoals uit het koopstromenonderzoek blijkt, afhankelijk van onze mooie groene omgeving. “Die ruimte kunnen beleven, werken aan gezondheid voor jong en oud, contacten leggen tussen burgers en boeren, kansen bieden voor inkomsten aan bedrijven op het platteland en de dorpen”, geeft Jochem in zijn betoog aan. “Een netwerk van boerenlandpaden draagt daaraan bij. Het is zonde dat initiatieven stuk gelopen zijn”. In onze motie ‘boerepaden hearre by Fryslân’ vraagt GrienLinks, samen met de PvdA, om met de betrokken organisaties, zoals de Marrekrite en Merk Fryslân, dit initiatief nieuw leven in te blazen. Dat is toch de basis voor een gezond en fijnmazig midden- en kleinbedrijf. Juist deze vorm van recreatie is betaalbaar, ook voor de lytse beurs, en bereikbaar voor iedereen en verdient daarom naar de mening van GrienLinks alle aandacht. Ten slotte steunt GrienLinks de prioriteit om de Watercampus te verstreken en uit te bouwen tot een bodem- en watercampus. Jochem spreekt zijn zorgen uit dat de middelen hiervoor echter zeer beperkt zijn.

Onze inzet
Motie ‘Zuinig op schaarse Fryske ruimte’: GrienLinks, dient deze motie samen met de PvdA, PvdD, SP, CDA, D66 en Cu in. Jochem verzoekt namens GrienLinks, het college bij de uitwerking van de provinciale omgevingsvisie in te zetten op bedrijven die een grote toegevoegde (circulaire) waarde hebben en bijdragen aan een toekomstbestendige en gezonde regionale economie. Die passen binnen de schaarse ruimte en de ruimtelijke kwaliteit van het Fryske landschap. De gedeputeerde Douwstra kan de motie ondersteunen. Deze motie heeft het dan ook met ruime meerderheid gehaald.
VOOR: 38 PvdD, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Steatelid Jonker, FNP, CDA, BBB
TEGEN: 5 Ja21, pbf, PVV, Steatelid Van Dijk

Ook de motie ‘Circulaire ketens’ kan rekenen op de steun van het college. GrienLinks roept met deze motie op om bij de uitvoering van de acties in de beleidsbrief Economie en de uitwerking van de provinciale omgevingsvisie bedrijven die bijdragen aan hoogwaardige circulariteit actief te stimuleren. Bij de werving van nieuwe bedrijven de bijdrage aan een circulair Fryslân mee te laten wegen en hiervoor criteria op te stellen. Met grote meerderheid is deze motie aangenomen!
VOOR: 38 PvdD, GL, SP, PvdA, CU, D66, VVD, Steatelid Jonker, FNP, CDA, BBB
TEGEN: 4 Ja21, PVV, Steatelid Van Dijk

In de motie ‘boerepaden hearre by Fryslân’ roept GrienLinks samen met de PvdA op om de mogelijkheden voor de aanleg en ontsluiting van een netwerk van boerenlandpaden verder op te pakken en hiervoor in samenwerking met alle maatschappelijke partners een voorstel nader uit te werken. Gedeputeerde Douwstra geeft in het debat aan deze motie te ontraden, omdat er bij de betrokken partijen geen (structurele) financiële ruimte is. Wel ziet het college de meerwaarde van deze boerepaden. Na het debat is in overleg met collega partijen besloten om nog even te wachten met deze motie en niet in te dienen. Dit heeft met name te maken met financiering (structurele lasten van het onderhoud), aldus de gedeputeerde Douwstra. Met een aantal partijen gaat GrienLinks nu overleggen op welke punten het voorstel nog moet worden aangepast. De gedeputeerde Douwstra heeft in het debat toegezegd om het nieuwe voorstel met een integrale blik te bekijken. Wordt vervolgd!

Mee ingediend door GrienLinks
Motie Iedereen aan het werk PvdA, GL, CDA en D66 Fryslân zal er dit jaar en in 2025 volgens de prognose van het UWV in totaal 3000 banen bij krijgen. Echter, het aantal potentiële werknemers neemt komende jaren flink af. Het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2022 becijferde dat minder dan één op de vijf werkgevers iemand met een arbeidsbeperking in dienst heeft. Als mensen met een arbeidsbeperking dezelfde baankansen zouden hebben als andere werknemers, bedrijven in Nederland over 600.000 extra werknemers kunnen beschikken. Deze motie roept het college op om te monitoren hoeveel onbenut arbeidspotentieel Fryslân heeft en hoeveel werkgevers in Fryslân mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst heeft. De gedeputeerde geeft aan dat er voor nu geen financiële middelen zijn, maar wil wel het gesprek hierover voeren. De motie is aangenomen.
VOOR (36): PvdA, GL, D66, PvdD, SP, CU, CDA, FNP (Van der Mei), BBB, Ja21, VVD
TEGEN (7): PVV, FNP en Steatelid Alberts

Motie bedrijven betrekken bij taalondersteuning voor werkzoekenden D66, GL, PvdA, SP roept het college op om in gesprek te gaan met gemeenten, bedrijven en werkgevers in de regio om samenwerkingsmogelijkheden te verkennen voor het aanbieden van werkgerelateerde taalondersteuning voor op de werkvloer aan laaggeletterden en statushouders in de arbeidsmarktregio. College onderkent de uitdaging die we gezamenlijk hebben en zit aan tafel bij de gesprekken, echter de Provincie heeft hier geen financiële middelen voor. De motie heeft het helaas net niet gehaald.
VOOR (20): D66, GL, PvdA, SP, FNP, CU, VVD en Steatelid Jonker
TEGEN (23): BBB, CDA, PVV, Ja21,PBF en Steatelid Alberts

Geplaatst op

(aanvullende) Schriftelijke vragen Pesticidenbeleid

Op 1 november 2024 stelden de fracties van FNP en GrienLinks aanvullende vragen over het pesticidenbeleid na de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland, waarin de provincie werd gecorrigeerd in een zaak over de teelt van lelies vlakbij het Natura 2000-gebied Drents-Friese Wold. De rechter oordeelde in deze uitspraak dat de provincie niet voldoende onderbouwd had waarom er geen vergunningplicht was voor de teelt, die gepaard gaat met het gebruik van grote hoeveelheden pesticiden.

De schriftelijke vragen van Jochem richten zich op de wettelijke tekortkomingen in het toelaten van pesticiden, het ontbreken van een goed onderzoek naar cumulatieve effecten en de onvoldoende controle door de NVWA op overtredingen in Fryslân. Daarnaast wordt gevraagd naar de stand van het onderzoek naar pesticiden in Natura 2000-gebieden en welke concrete stappen de provincie gaat nemen om het toezicht te verbeteren en het gebruik van pesticiden verder te beperken.

Er wordt ook ingegaan op de gevolgen van de uitspraak voor het vergunningenbeleid en de verantwoordelijkheid van de provincie voor het afgeven van vergunningen voor pesticidengebruik in de buurt van natuurgebieden. GrienLinks en de FNP betwijfelen of de provincie de juiste juridische onderbouwing kan leveren voor toekomstige vergunningen, vooral gezien de omgekeerde bewijslast voor vergunninghouders. Ten slotte wil Jochem met deze schriftelijke vragen onze zorg benadrukken over de gezondheids- en milieueffecten van pesticidengebruik, zowel voor de natuur als voor de inwoners van Fryslân.

Geplaatst op

(aanvullende) Schriftelijke vragen Wabo vergunning biovergister Sonac 31 oktober 2024

Op 3 april 2024 hebben de fracties van GrienLinks, PvdA, PvdD, D66, FNP, VVD en SP schriftelijke vragen gesteld over de Omgevingsvergunning ten behoeve van de biovergister op het terrein van Sonac te Burgum. De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel heeft in december 2023 besloten geen Verklaring Van Geen Bedenkingen voor de bouw van de biovergister af te geven, waardoor de provincie volgens de regels de omgevingsvergunning niet kan verstrekken. Desondanks heeft de provincie de aanvraag aangehouden, omdat Sonac heeft aangegeven de plannen te wijzigen. De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel moet nu beslissen of er alsnog een VVGB wordt afgegeven, maar de termijn voor deze beslissing is onduidelijk.

Dit alles roept bij GrienLinks weer nieuwe vragen op, vooral omdat het aanhouden van de aanvraag een uitzonderlijke situatie lijkt te zijn. Jochem vraagt, samen met VVD, FNP, PvdD, PvdA, SP en D66, zich af waarom de aanvraag niet direct werd afgewezen, aangezien dit normaal gesproken zou gebeuren zonder VVGB. Er wordt ook gevraagd of Sonac met een nieuw plan alsnog een nieuwe aanvraag kan indienen, en of de afwijkende procedure extra kans op zienswijzen of beroepen creëert. De betrokkenen in Burgum hebben veel vragen over deze unieke situatie. GrienLinks wil dan ook samen met de andere fracties weten of in de toekomst vergelijkbare aanvragen zullen worden aanhouden bij het ontbreken van een VVGB.

Geplaatst op

Vragen over mestvergister in Wijnjewoude


Op 17 juli 2024 heeft GrienLinks samen met D66 schriftelijke vragen gesteld over de mogelijke mestvergister in Wijnjewoude. De antwoorden van Gedeputeerde Staten (GS) op 14 augustus jl. gaven inzicht in de verantwoordelijkheid voor de exploitatie, maar er blijven belangrijke vragen bestaan. GrienLinks blijft grote zorgen over de financiële, milieu- en sociale gevolgen van het project. Jochem beoogt met deze schriftelijke vragen de provincie verder aan te sporen om meer duidelijkheid te verschaffen over al deze aspecten.

Er is namelijk nog steeds onduidelijk over wie de formele aanvrager is van de vergunning, de risico’s van een faillissement van de exploitant en de verplichtingen van de boeren die mest gaan leveren. En dat onze zorgen reëel zijn, blijkt wel uit dat onlangs een mestvergister in Oost-Brabant failliet is verklaard. Verder wordt gevraagd naar de maatregelen die de provincie kan nemen om milieurisico’s te beperken als er te weinig mest wordt aangeleverd.

Daarnaast roept de situatie vragen op over de participatie van omwonenden en de onafhankelijkheid van de bureaus die de onderzoeken hebben uitgevoerd. Er wordt gepleit voor een second opinion door een onafhankelijke partij, zoals aanbevolen door de Noordelijke Rekenkamer, om de realisatie en exploitatie van de mestvergister grondig te toetsen. Ten slotte wordt gevraagd naar de resultaten van de Renure-pilot in Friesland en de manier waarop deze gedeeld zullen worden met betrokkenen, zoals omwonenden en andere belanghebbenden.

Geplaatst op

Holwerd aan Zee de nek omgedraaid; alleen maar verliezers

Tijdens de Statenvergadering van 27 november 2024 sprak Charda namens GrienLinks haar teleurstelling uit over het beëindigen van de provinciale samenwerking in het project Holwerd aan Zee. Wat ooit begon als een iconisch burgerinitiatief om de leefbaarheid en natuur van de Waddenkust te versterken, lijkt nu te stranden door gebrekkige regie en politieke verdeeldheid.

Een ambitieuze droom in gevaar
Holwerd aan Zee was meer dan een project; het was een visie voor een toekomst waarin biodiversiteit en leefbaarheid hand in hand gaan. Burgers, overheden en investeerders werkten samen om leegloop te bestrijden en ecologische waarde toe te voegen. Toch koos de provincie ervoor om terug te deinzen, waarbij essentiële steun voor financiering en samenwerking uitbleef. Zoals Charda treffend verwoordde:

“Het vertrouwen in de politiek heeft weer een opdoffer gekregen. De provincie komt over als een partner die haar verantwoordelijkheid ontloopt.”

Gebrek aan daadkracht en regie
Het besluit om de stekker eruit te trekken werd voorafgegaan door jaren van besluiteloosheid, twijfels over haalbaarheid en het negeren van kansen op externe financiering. Rapporten zoals Verlangen naar Zee benadrukten de complexiteit, maar boden ook aanknopingspunten voor voortgang. Charda wees op het gemis aan alternatieven:

“Grondverwerving wordt terecht een onzekere factor genoemd, maar GS trekt die lijn niet door. Er zijn alternatieven mogelijk, mits goed ingezet.”

Wat GrienLinks wil zien
Hoewel het project in zijn oorspronkelijke vorm dreigt te eindigen, blijft GrienLinks pleiten voor hernieuwde inzet. De middelen uit de Regiodeal moeten worden gebruikt om het Waddengebied ecologisch te versterken. Daarnaast roept GrienLinks Gedeputeerde Staten op om Burgerinitiatieven te steunen. Als een financieel haalbaar plan wordt gepresenteerd, moet de provincie bereid zijn opnieuw in gesprek te gaan. Verder verzoekt GrienLinks ecologische doelen prioriteren; projecten die bijdragen aan biodiversiteit, zoals herstel van vogelpopulaties en natuurlijke randen van het Wad, moeten de norm worden. Tot slot vraagt GrienLinks vergunningen te verkennen: De provincie kan proactief bijdragen aan het onderzoeken van juridische haalbaarheid en ondersteunen bij financiële obstakels zoals BTW-kosten.

Een oproep aan de Staten
Het vertrouwen van burgers, dat al sinds 2013 in Holwerd aan Zee wordt geïnvesteerd, verdient eerlijke ondersteuning. Zoals Charda benadrukte:

“We zien het als een morele plicht van de provincie om alsnog medewerking te verlenen als een haalbaar plan wordt gepresenteerd. Het gaat om de biodiversiteit én het vertrouwen in de politiek.”

Conclusie
Holwerd aan Zee had een voorbeeld kunnen zijn van wat mogelijk is als burgers en overheden samenwerken aan een duurzame toekomst. Met 33 (JA21, SP, PBF, PVV, VVD, CU, Jonker, FNP, CDA, van Dijk, BBB) stemmen voor en 10 (PvdD, GL, PvdA, D66) stemmen tegen hebben de Provinciale Staten besloten om samenwerking met de stuurgroep, voor de variant die jaren eerder is besloten, te beëindigen. GrienLinks roept op tot ambitie en daadkracht om te voorkomen dat dit iconische project definitief strandt, en blijft pleiten voor een provincie die natuur, leefbaarheid en burgerinitiatieven centraal stelt. Want alleen met lef en samenwerking bouwen we aan een toekomst die recht doet aan mens en natuur.

Geplaatst op

Aanpassingen in legesverordening leiden tot willekeur en rechtsongelijkheid

Tijdens de bespreking van de legesverordening (leges: de kosten die de overheid rekent voor haar diensten) op 13 november 2024 uitte GrienLinks scherpe kritiek op het voorstel van het college om leges voor agrarische bedrijven (PAS-melders en ganzenschade) kwijt te schelden. Dit plan zou moeten helpen om de gevolgen van het falende stikstofbeleid te verzachten, maar volgens Jochem Knol is het een magere poging die volledig tekortschiet in het aanpakken van de werkelijke problemen.

“Het legesinstrument gebruiken om bedrijven voor dit uitstelbeleid van de overheid te belonen is niet gepast en leidt tot chaos en willekeur.”

Willekeur en rechtsongelijkheid
De uitspraak van de Raad van State is glashelder: de overheid heeft te weinig gedaan om de natuur te herstellen. In plaats van daadkrachtig beleid, zien we jarenlang uitstel, waardoor bedrijven in onzekerheid verkeren. Het nieuwe kabinet verlaagde zelfs het eerder aangekondigde transitiefonds met 15 miljard euro. Nu probeert de provincie met een aanpassing in de legesverordening het leed te verzachten, maar volgens GroenLinks is dit symptoombestrijding, in plaats van echte veranderingen die de natuur en de mensen helpen.

Jochem stelt zich kritisch op tegenover deze maatregel, die willekeurig en onzorgvuldig lijkt. Hij maakt zich zorgen over rechtsongelijkheid: niet alle bedrijven lijken te profiteren van het kwijtschelden van leges. Hierdoor ontstaat er sprake van selectieve hulp.

“De provincie heeft bijvoorbeeld actief meegewerkt aan aanzienlijke peilverlaging in het veenweidegebied en heeft meegewerkt aan zoutwinning bij Wijnaldum. Gaan we bij die gedupeerden ook de leges kwijtschelden voor de vergunningen die zij nodig hebben om hun huizen te herstellen?”

Verder leidt het niet innen van de leges tot inkomstenverlies voor de provincie. Het college wil dit (deels) compenseren uit het natuurpact en door het verlagen van interne kostenposten. Het natuurpact is bedoeld voor natuurdoelen, zoals het versterken van de natuur en het verbeteren van de biodiversiteit. Nu wordt het echter ingezet voor het afdekken van falend overheidsbeleid.

Het debat
In het debat over de legesverordening stelden Jochem en Edou (PvdA) kritische vragen aan het college. Jochem vroeg zich af of er ook compensatie zou komen voor andere gedupeerden, zoals mensen die schade hebben door gaswinning of peilverlaging, en of de regeling voor PAS-melders willekeurig was, wat zou leiden tot rechtsongelijkheid. Het college reageerde door te benadrukken dat de PAS-melders een schrijnende situatie doormaken en dat de ruimte voor compensatie vooral gericht is op het verlichten van hun financiële druk. Voor andere gedupeerden wordt nog naar oplossingen gezocht.

Edou vond de beantwoording van het college onvoldoende en vroeg om meer uitleg over de juridische onderbouwing van de regeling voor de PAS-melders en hoe deze zich verhoudt tot andere gedupeerden. Het college bevestigde dat de regeling juridisch is onderbouwd en dat de Provinciale Staten bevoegd zijn om de leges op nul te stellen, wat volgens hen binnen de rechtsgelijkheid valt.

Standpunt GrienLinks
GrienLinks kan een legesverordening die willekeur en rechtsongelijkheid in de hand werkt, niet steunen. Wij geloven dat het niet genoeg is om de symptomen van falend beleid te bestrijden. Het is tijd voor een duurzame en eerlijke oplossing die niet alleen de natuur herstelt, maar ook bedrijven zekerheid biedt door helder en rechtvaardig beleid. Zoals Jochem afsluit in zijn betoog: “Een legesverordening waarin sprake is van willekeur kan niet op de steun van GrienLinks rekenen.”

De veranderingen in de legesverordening zijn met 31 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, CU, D66, VVD, FNP, CDA, van Dijk en BBB) en 11 stemmen tegen (SP, PVV, GL, PvdA) doorgevoerd.