Moties vreemd: Wetterwaarmte, EU subsidies en zienswijze POVI

golvend water

Trochsette mei wetterwaarmte

Met ambitieuze doelen uit de Friese Energievisie en de Missy Wetterwarmte ligt er een stevige basis om duizenden woningen en bedrijven te verduurzamen. Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat de stap van ambitie naar uitvoering niet vanzelf gaat. Gemeenten staan voor complexe financiële en organisatorische uitdagingen, terwijl juist nu daadkracht nodig is. Daarom dienen GrienLinks en PvdA samen een motie in.

WarmHeeg koperloper
Het project Warm Heeg laat zien wat de potentie is van Wetterwaarmte in Fryslân, met innovatieve oplossingen zoals aquathermie en sterke inzet op lokaal eigenaarschap. Om deze kansen te benutten en het vertrouwen van inwoners vast te houden, is het essentieel dat er snel duidelijkheid komt over de financiering en ondersteuning. Samenwerking tussen overheden onderling is daarin onmisbaar.

Energie fan underop!
Veel energie om op papier, maar nu moeten we onze ambities omzetten in de praktijk”, aldus Charda. Immer Terherne en Balk laat ook nog op zich wachten of gaat niet door.

Gedeputeerde Sijbe Knol is helder en wil enkel een toezegging doen voor wat betreft het eerste dictumpunt “Op korte termijn, voor 10 juni, samen met het FSFE en de gemeente Súdwest-Fryslân de businesscase van Warm Heeg inclusief risicobeheérsing te beoordelen”. Helaas gaf gedeputeerde Knol aan dat er onduidelijkheid bleek te zijn over de status van de brief van het college van Sudwest-Fryslan. Hierdoor ontstond er tot ons telleurstelling zoveel onduidelijkheid en rumoer in de staten, dat de fractie genoodzaakt was om deze mooie inhoudelijke motie in te trekken. Na enige tijd werd duidelijk dat de creëerde rumoer niet nodig was geweest.

Onze fractie zal de komende periode nog steeds inzetten op wetterwaarmte en mienskipsenergie, want dit is de transitie waarin wij geloven: fan underop!

Een close-up van de vlag van de EU

Fryslân krijgt een sterke stem in Europa

Provinciale Staten hebben op 15 april 2026 unaniem een motie aangenomen tegen de plannen van de Europese Commissie om de verdeling van Europese subsidies verder te centraliseren. GrienLinks steunt deze oproep van harte. Europese middelen moeten terechtkomen waar de kennis van de regionale opgaven aanwezig is: dicht bij inwoners, gemeenten en provincies.

Fryslân maakt op veel terreinen gebruik van Europese fondsen, bijvoorbeeld voor plattelandsontwikkeling, innovatie, duurzame landbouw en regionale economie. Wanneer de zeggenschap over deze middelen verder verschuift naar Den Haag, dreigt de afstand tussen beleid en praktijk groter te worden. Juist regio’s weten zelf het beste welke investeringen nodig zijn om lokale uitdagingen aan te pakken.

Tijdens het debat wezen verschillende partijen op het rapport Elke Regio Telt!, waarin wordt geconcludeerd dat regio’s vaak onvoldoende profiteren van landelijke investeringen. Verdere centralisatie van Europese subsidies zou dat probleem kunnen versterken. Daarom sprak Provinciale Staten uit dat lokale en regionale overheden een sterke rol moeten behouden bij de planning en uitvoering van Europese fondsen.

Ook het college onderschreef het belang van deze boodschap. Gedeputeerde Douwstra gaf aan dat het signaal vanuit Fryslân helpt in de gesprekken met Den Haag en Brussel. Daarnaast zegde hij toe Provinciale Staten een brief van het Comité van de Regio’s aan minister Heijnen toe te sturen over de toekomst van het Europese Meerjarig Financieel Kader.

Een foto van een uitgeknipte roze papieren gespreksballon

Gemeenten verdienen meer tijd voor hun zienswijze op de POVI

# GrienLinks: gemeenten verdienen meer tijd voor hun zienswijze op de POVI

De Provinciale Omgevingsvisie (POVI) bepaalt voor een belangrijk deel hoe Fryslân zich de komende decennia ontwikkelt. Juist daarom vond GrienLinks dat gemeenten voldoende tijd moesten krijgen om hun zienswijzen zorgvuldig voor te bereiden en vast te stellen.

Tijdens de Statenvergadering van 14 april 2026 lag een motie van JA21 voor om de termijn voor gemeentelijke zienswijzen op de POVI met vier weken te verlengen. GrienLinks steunde dit voorstel. Fractievertegenwoordiger Charda Kuipers wees erop dat er al sinds maart 2024 aan de POVI wordt gewerkt en dat de definitieve behandeling pas in het derde kwartaal van 2026 gepland staat. Tegen die achtergrond is het volgens GrienLinks onbegrijpelijk dat de inspraakperiode precies samenvalt met de periode na de gemeenteraadsverkiezingen.

“Wij krijgen vanuit verschillende gemeenten signalen dat de tijd simpelweg te krap is,” stelde Kuipers tijdens het debat. “Juist bij de start van dit traject was afgesproken dat er voldoende ruimte zou zijn voor participatie en zorgvuldige besluitvorming.”

Het college wees de motie af en stelde dat een verlenging juridisch niet mogelijk zou zijn. Ook D66 uitte zorgen over het participatieproces en merkte op dat veel van de inbreng uit de samenleving onvoldoende zichtbaar terugkomt in de stukken. Daarbij werd de vraag gesteld of de grote hoorzitting die in september gepland staat niet juist een gevolg is van het gevoel dat inwoners, organisaties en gemeenten onvoldoende zijn gehoord.

De motie werd uiteindelijk verworpen met 19 stemmen voor en 23 stemmen tegen. De volledige oppositie, waaronder GrienLinks, stemde vóór. De coalitiepartijen ChristenUnie, FNP, CDA en BBB stemden tegen.

Voor GrienLinks blijft zorgvuldige participatie een voorwaarde voor goed ruimtelijk beleid. Gemeenten moeten voldoende tijd en ruimte krijgen om mee te denken over de toekomst van Fryslân. Juist bij een document met zo’n grote impact als de Provinciale Omgevingsvisie mag democratische betrokkenheid nooit onder tijdsdruk komen te staan.

Mondelinge vragen over PCLG

De Provinciale Commissie Landelijk Gebied (PCLG) is voor onbepaalde tijd opgeschort. Aanleiding daarvoor is het vertrek van de voorzitter, nadat eerder ook LTO Noord en Agrarisch Jongeren Fryslân uit de commissie stapten. Samen met SP, PvdA en Partij voor de Dieren stelde GrienLinks hierover mondelinge vragen aan het college.

Volgens gedeputeerde Kooistra werd het de afgelopen tijd steeds lastiger om tot gezamenlijke adviezen te komen. Daarnaast zou vertrouwelijke informatie vanuit de commissie zijn gelekt naar de pers. Dat incident, in combinatie met eerdere ontwikkelingen, heeft volgens het college geleid tot de huidige situatie.

GrienLinks wilde onder meer weten welke gevolgen het wegvallen van de PCLG heeft voor lopende dossiers in het landelijk gebied en hoe de provincie evenals de Provinciale Staten voorlopig wordt geadviseerd. Het college gaf aan in gesprek te blijven met de verschillende partners en benadrukte dat de provincie juist de regie neemt door de commissie tijdelijk op te schorten.

Op de vraag of het college zelf initiatief neemt om de samenwerking binnen de PCLG te herstellen, bleef de gedeputeerde terughoudend. Volgens het college ligt de verantwoordelijkheid in eerste instantie bij de betrokken sectoren zelf. Wel gaf het aan met een bescheiden rol aan tafel te zitten en bereid te zijn extra stappen te zetten als daar vanuit de commissie om wordt gevraagd.

GrienLinks vindt het belangrijk dat alle betrokken partijen in het landelijk gebied goed vertegenwoordigd zijn. Nu belangrijke organisaties als LTO Noord en Agrarisch Jongeren Fryslân ontbreken, is het des te belangrijker dat er gewerkt wordt aan herstel van vertrouwen en een breed gedragen samenwerking. Alleen zo kunnen besluiten over de toekomst van het Friese landelijk gebied rekenen op voldoende draagvlak.

Druk bezochte vergadering over handhavingsverzoek pesticiden

Op initiatief van GrienLinks en de PvdA werd in Provinciale Staten uitgebreid gesproken over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de buurt van Natura 2000-gebieden. Aanleiding was een uitspraak van de Raad van State én een handhavingsverzoek vanuit de provincie voor 64 percelen rond kwetsbare natuurgebieden.

Tijdens de commissievergadering van 13 mei spraken zowel vertegenwoordigers van de landbouwsector als natuurorganisaties in. Daarbij werd duidelijk hoe groot de impact van de huidige situatie is op boeren, maar ook hoe belangrijk de bescherming van kwetsbare natuur blijft.

GrienLinks vroeg het college onder meer waarom een afstand van vier kilometer wordt gehanteerd, welke rol het landelijke convenant kan spelen en hoe naast de belangen van boeren óók die van inwoners kunnen worden meegewogen. Ook vroegen wij hoe het gesprek over gewasbeschermingsmiddelen breder gevoerd kan worden dan alleen vanuit landbouwperspectief.

Het college gaf aan dat de provincie juridisch verplicht is om te handelen op basis van de uitspraak van de Raad van State. De afstand van vier kilometer is gebaseerd op het onderzoek van Meten = Weten, dat ook door de Raad van State is meegenomen in haar oordeel. De provincie benadrukte dat er nog geen nieuw beleid is vastgesteld, maar dat zij handelt naar aanleiding van een concreet handhavingsverzoek.

Gedeputeerde Abel Kooistra erkende dat de verstuurde brieven grote gevolgen hebben voor de betrokken ondernemers. Juist daarom wil de provincie samen met andere provincies aanvullend onderzoek doen en zoeken naar handelingsperspectief. Daarbij benadrukte het college dat Fryslân een landbouwprovincie is en moet blijven.

Voor GrienLinks is het van belang dat de discussie niet wordt versmald tot een tegenstelling tussen landbouw en natuur. Wij willen juist alle belangen zorgvuldig afwegen. Boeren, maar ook omwonenden en natuur verdienen duidelijkheid en een aanpak die recht doet aan zowel een toekomstbestendige landbouw als aan de bescherming van onze kwetsbare Natura 2000-gebieden.

PvdA, GrienLinks en D66 stellen vragen over bezwaarprocedure Ivgi & Greben

Twee figuren dansen aan zee

PvdA, GrienLinks en D66 hebben schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten over de bezwaarprocedure rond dansgezelschap Ivgi & Greben. Aanleiding is berichtgeving dat het gezelschap naar de rechter stapt vanwege de afwijzing van een provinciale subsidie en de behandeling van het daaropvolgende bezwaar.

Volgens Ivgi & Greben zijn tijdens de bezwaarprocedure twee bezwaarschriften ingediend, waarvan het tweede – opgesteld met hulp van een advocaat – uitgebreider zou zijn geweest. In de media wordt gesteld dat alleen het eerste bezwaar aan de adviescommissie is voorgelegd.

Wij willen van het college onder meer weten of inderdaad meerdere bezwaren zijn ontvangen, of slechts één daarvan is gedeeld met de adviescommissie en of daarbij volgens de juiste procedure is gehandeld. Ook vragen zij welke gevolgen het zou hebben wanneer de rechter Ivgi & Greben in het gelijk stelt.

We wachten op duidelijkheid over de zorgvuldigheid en transparantie van de provinciale bezwaarprocedure.

Vragen over dempen van sloten in Fryslân

een weiland met een sloot in het midden

GrienLinks heeft samen met PvdA, Partij voor de Dieren, SP en D66 schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten over het dempen van sloten in Fryslân. Aanleiding is nieuws over het verdwijnen van duizenden sloten in Nederland en signalen dat ook in Fryslân sloten, soms zonder vergunning, zijn gedempt.

We wijzen erop dat Provinciale Staten in 2021 hebben uitgesproken dat sloten in het veenweidegebied in principe niet meer gedempt zouden moeten worden, tenzij dit noodzakelijk is voor de inrichting van een gebied. De uitvoering van die motie zou worden meegenomen in de gebiedsprocessen en bij de herijking van het Veenweideprogramma 2021-2030.

We vragen onder meer om inzicht in welke sloten sinds 2021 zijn gedempt en of daarvoor vergunningen zijn verleend. Ook willen wij weten wat de gevolgen zijn voor waterbeheer, biodiversiteit, funderingen, landschap en recreatieve waarden. Daarnaast vragen we hoe verdere daling van grondwaterstanden kan worden voorkomen en hoe het college ervoor zorgt dat de eerder aangenomen motie daadwerkelijk wordt meegenomen in de gebiedsprocessen.

Momenteel ligt er een uitstelbrief van het college. We hopen snel meer te weten over de gevolgen van het dempen van Sloten hier in Fryslân.

Wijzigingsverordening van de omgevingsverordening: “Niet vooruitlopen op keuzes die nog gemaakt moeten worden”

Een hand hangt boven een kaart, de wijsvinger wijst naar een plek op de kaart

Provinciale Staten spraken op 25 maart 2026 over de wijzigingsverordening van de Omgevingsverordening Fryslân. In het voorstel worden verschillende regels aangepast rondom bouwen, recreatie, stiltegebieden, energieopslag en mestvergisting. Namens GrienLinks stemde Charda kritisch in het debat en diende twee amendementen in. Beide voorstellen haalden helaas geen meerderheid.

Tijdens het debat benadrukt Charda dat de provincie vooruitloopt op keuzes die nog gemaakt moeten worden in de nieuwe Omgevingsvisie. Deze Omgevingsvisie ligt pas voor in september 2026. Volgens GrienLinks horen grote ruimtelijke keuzes eerst integraal besproken te worden, voordat regels al worden aangepast.
Bescherming van landschap, leefbaarheid en ruimte vraagt om duidelijke keuzes en zorgvuldigheid,” aldus Charda. “Nu dreigen regels steeds verder op te schuiven zonder dat de samenhang helder blijft.

Kritiek op versoepelingen
Charda maakt zich zorgen over de verruiming van regels voor bouwen in het buitengebied en recreatieverblijven. Zij wees erop dat de gevolgen voor landschap, bereikbaarheid en leefbaarheid onvoldoende in beeld zijn gebracht. Ook zette Charda vraagtekens bij de mate waarin de provincie op sommige dossiers zeer voorzichtig opereert, terwijl er op andere onderwerpen juist veel ruimte wordt gegeven zonder uitgebreid onderzoek.

Amendement over lokaal eigendom energieopslag
Met het amendement “inspanning loont” wilde GrienLinks de regels rondom lokaal eigendom van batterijen verduidelijken. De provincie stuurt aan op 60% lokaal eigendom bij energieprojecten, maar op dit moment ontbreekt de juridische basis om dit daadwerkelijk af te dwingen bij batterijopslag.

Charda waarschuwde dat onduidelijke regels juist kunnen leiden tot vertraging van lokale energie-initiatieven en energiecoöperaties. Het amendement moest ervoor zorgen dat projecten niet vastlopen omdat de financiering voor zowel het opwekken als het opslaan onvoldoende is. De drempel voor een toegankelijke energietransitie wordt hierdoor alleen maar hoger!

Het college stelt dat het juist belangrijk is dat het ook de opslag in lokaal eigendom is. Daarbij laat Gedeputeerde Knol weten dat de 60% lokaal eigendom een eis is die via initiatief van de Provinciale Staten is vastgesteld. Hierbij liet beoordeelde hij het amendement met oordeel Staten.

Amendement over mestvergisters
Het tweede amendement “zuinig op de ruimte” richtte zich op grootschalige mestvergisters. Hiermee voorkomen we dat het college alvast ruime ontheffingsmogelijkheden krijgt, terwijl het onderliggende beleid nog niet is uitgewerkt.

Het moet eerst duidelijk zijn welke locaties geschikt zijn en welke randvoorwaarden gelden, voordat uitzonderingen mogelijk worden gemaakt. Tijdens het debat wees Charda daarbij op voorbeelden elders in het land waar onduidelijke regels tot vertraging en problemen hebben geleid.

Gedeputeerde Kooistra stelde dat flexibiliteit nodig is om initiatieven mogelijk te maken, onder andere op de Waddeneilanden. Volgens het college zijn geschikte locaties al grotendeels in beeld gebracht via de wijzigingsverordening.

Wij houden vast, de volgorde moet beter: eerst beleid en duidelijke kaders, daarna pas uitzonderingsmogelijkheden.

Brede discussie nodig
Voor GrienLinks onderstreept het debat vooral hoe belangrijk de komende Omgevingsvisie (september a.s.) wordt. Daarin moeten volgens de fractie de grote keuzes over wonen, landschap, energie, landbouw en leefbaarheid in samenhang worden gemaakt.
Het is hoog tijd voor een brede discussie over de toekomstige richting én inrichting van Fryslân,” Aldus Charda.

Stemming
Met een stemverklaring stelt Charda dat de fractie, indien de twee ingediende amendementen het niet halen, tegen het finale besluit van de wijzigingsverordening van de omgevingsverordening stemt.

Eigen voorstellen
Amendement inspanning loont – GrienLinks en PvdD
Verworpen met 16 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP) en 26 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Van Dijk, BBB)

Amendement zuinig op de ruimte – Grienlinks en PvdD
Verworpen met 10 stemmen voor (PvdD, GrienLinks, PvdA, D66) en 32 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Andere voorstellen
Amendement geen papieren werkelijkheid voor faunabeheer – BBB, CDA, VVD, JA21
Aangenomen met 37 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, CU, VVD, FNP, CDA, Van Dijk, BBB) en 7 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, D66, Jonker)

Amendement reparatie artikel 2.19 – PVV
Aangenomen met 24 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, CU, FNP, Van Dijk, BBB) en 18 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, D66, VVD, Jonker, CDA)

Amendement huisvesting arbeidsmigranten – Van Dijk, PVV
Verworpen met 3 stemmen voor (PVV, Van Dijk) en 39 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Motie geen papieren werkelijkheid voor faunabeheer – BBB
Aangenomen met 36 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB) en 6 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, D66)

Motie faciliteren pre mantelzorgwoningen – CDA, PvdD
Ingetrokken

Motie lokaal werven tijdelijk huisvesting – PVV
Verworpen met 3 stemmen voor (PVV, Van Dijk) en 39 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Motie terug naar de kern – PVV
Verworpen met 4 stemmen voor (JA21, PVV, Van Dijk) en 38 stemmen tegen (PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Motie inperken aantal stiltegebieden – JA21
Aangenomen met 35 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, CU, VVD, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Motie waddentoets en beoordelingskader voor stiltegebieden – JA21, D66, PvdA
Aangenomen met 23 stemmen voor (JA21, PBF, PvdA, CU, D66, Van Dijk, BBB) en 19 stemmen tegen (PvdD, SP, PVV, GrienLinks, VVD, Jonker, FNP, CDA)

Motie lokaal eigendom organiseer je niet provinciaal – VVD
Verworpen met 4 stemmen voor (VVD, Van Dijk) en 38 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, PVV, GrienLinks, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Het finale besluit is aangenomen met 33 stemmen voor (JA21, PBF, PvdA, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB) en 9 stemmen tegen (PvdD, SP, PVV, GrienLinks, D66, Van Dijk)