Geplaatst op

Fryslân bekritiseerd door Noordelijke Rekenkamer, inspanningen voor water komen te kort

Een afbeelding van vervuild water

Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 werd het NRK-Rapport ‘wettersnoden’ behandeld. Dit rapport gaat over de bestuurlijke inzet ten aanzien van de wateropgaven waar de Noordelijke provincies nu en in de toekomst mee te maken hebben. Hier kwamen een paar flinke aanbevelingen naar voren. De conclusie is duidelijk: er wordt nog te weinig gedaan.
Één van de wateropgaven is de waterkwaliteit, iets wat is gewaarborgd in Europese regelgeving: de Kader Richtlijn Water. De Nederlandse overheid heeft deze richtlijn vertaald in een opgave die voltooid moet worden door onder andere provincies. De provincie Fryslân heeft een klein jaar geleden nog een tussenevaluatie gedeeld met de Staten. Hier hebben we een tal van moties ingediend. Deze werden allen overbodig bevonden..

Vandaar onze verassing om de conclusie dat de maatregelen die door de provincie worden genomen ontoereikend zijn om de doelen te behalen. Deze maatregelen zijn vrijwillig van aard; niet verplicht dus. Maar we moeten vólgend jaar al naar de EU om onze resultaten te laten zien. Hier heeft Nederland en Fryslân al 25 jaar de tijd voor gehad. Zo stelt Elsa in haar betoog:

‘Onze grootste zorg betreft de waterkwaliteit. De KRW doelen voor 2027 worden niet gehaald en het lijkt alsof dit niet als urgent probleem wordt ervaren. We hebben ons er bij neergelegd. En dat vinden wij erg zorgelijk.’

Onze voorstellen
Terug van weggeweest, één van onze ‘overbodige’ moties tijdens de behandeling van de KRW: Stoppen bij de bron. Want de stoffen waaraan we de kwaliteit van het water toetsen zijn inmiddels achterhaald. Er zijn inmiddels een tal aan Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bekend en dat aantal zal in de toekomst ongetwijfeld toenemen. Hierom vragen we in dit voorstel om bij de uitwerking van de aanbevelingen van het NRK Rapport de geüpdatete lijst van ZZS mee te nemen.

Verder vraagt GrienLinks aandacht voor het contact met het bedrijfsleven. Bedrijven verdienen de aandacht en hulp bij een transitie naar schonere en circulaire productiewijzen. In de tussenevaluatie van de KRW stond ‘handelingsperspectief’, wat wij interpreteren als een beleidsinterventie, over communicatie en bewustwording over de KRW voor inwoners en bedrijven. GrienLinks vraagt dan ook: hoe staat het met de implementatie?

Mee ingediend
De motie ‘open gesprek met het wetterskip’ van de PvdA in reactie op de enige aanbeveling die het College niet overneemt uit het NRK-rapport. Dat gaat over contact met het Wetterskip. De aanbeveling stelt dat het wetterskip een jaarlijks rapportage moet opstellen met (aan de hand van meetbare indicatoren) de stand van zaken van de uitvoering van het waterbeheerprogramma. Deze rapportage dient als bespreekstuk om jaarlijks met het Dagelijks Bestuur van het Wetterskip te bepalen of de uitvoering op koers ligt. Een goede samenwerking is wat ons betreft de basis voor het behalen van alle water- en bodemsturende doelen. De motie vraagt hierom naar een samenwerking tussen Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur.

De motie motie biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels van de FNP vraagt om het woord gewasbeschermingsmiddelen in één van de overgenomen aanbevelingen in het rapport te vervangen met ‘biociden’. Met deze aanpassing wordt de betekenis ietwat verruimt en dat is wat ons betreft noodzakelijk!

Reactie college
Over de motie ‘stoppen bij de bron’ haalt de Gedeputeerde nogmaals het bestuursakkoord aan waar zij in 2023 afspraken hebben gemaakt om niet vooruit te lopen op bepaalde doelen. De Gedeputeerde Staten zullen dus niets extra’s doen totdat een meerderheid van de Provinciale Staten ander stemt. Oordeel Staten.
Wat betreft onze motie over het bedrijfsleven, deze werd niet meet- of uitvoerbaar geacht. Daarbij stelt GS dat zij al in gesprek zijn met bedrijven. De Gedeputeerde sluit af met de stelling dat zorgen rondom de KRW-doelen in nutriënten en chemie zit, en dat is een zaak van het Rijk. Oordeel: ontraden.

Stemming
Motie ‘stoppen bij de bron’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)

Motie ‘in contact met bedrijfsleven’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)

Motie ‘biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels’: Verworpen met 14 stemmen voor (CU, FNP, GrienLinks, PvdA, SP, Jonker) en 26 stemmen tegen (BBB, CDA, JA21, PVV, Partij voor de Dieren, PBF, Van Dijk, VVD)

Motie ‘open gesprek met het wetterskip’: Verworpen met 11 stemmen voor (GL, PvdD, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, CU, FNP, JA21, PVV, PBF, Van Dijk, VVD)
Uiteindelijk besluit NRK-Rapport: Aangenomen met 38 stemmen voor en 2 stemmen tegen (PVV)

Geplaatst op

Provinciale Staten verlengen inzet voor een schone en gezonde leefomgeving

Een pictogram van een fles gif

Provinciale Staten van Fryslân hebben met ruime meerderheid ingestemd met de motie vreemd van GrienLinks om de financiering van het initiatiefvoorstel ‘Naar een schone en gezonde leefomgeving’ te verlengen. Met 38 stemmen vóór onderstreept de Statenvergadering opnieuw het brede draagvlak voor het terugdringen van het gebruik van pesticiden en het werken aan een gezonde leefomgeving voor mens en natuur.

Het initiatiefvoorstel werd in september 2021 aangenomen en richt zich op het stimuleren van zowel particulieren als professionele gebruikers om het gebruik van pesticiden te beperken. In de eerste fase zijn al belangrijke stappen gezet: bewustwordingscampagnes voor inwoners, gesprekken met retailers over de verkoop van bestrijdingsmiddelen, praktijkexperimenten met agrariërs en dialoogbijeenkomsten tussen boeren en omwonenden. Deze aanpak draagt bij aan wederzijds begrip en helpt om juridische procedures te voorkomen.

Uit de tussenevaluatie blijkt dat voortzetting en verdere uitwerking van het initiatiefvoorstel wenselijk is. De motie sluit daarbij aan en vraagt om een tweede fase waarin de activiteiten beter worden ingebed in bestaande programma’s, zoals het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Dat zorgt voor meer samenhang, borging en draagvlak.

Gedeputeerde Douwstra gaf aan dat het college deze motie ook eerder al positief heeft geapprecieerd. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de verdere uitwerking tijd vraagt: de nieuwe fase zal niet per 1 januari van start gaan, maar in de loop van 2026 vorm krijgen. Voor het deel waarvoor Gedeputeerde Staten verantwoordelijk blijven, ligt de uitvoering bij de provincie. Daarbij is het volgens het college belangrijk dat de rol van Wetterskip Fryslân in de vervolgfase goed wordt geborgd.

Met deze motie spreekt de Statenvergadering opnieuw haar ambitie uit om samen te blijven werken aan een schone en gezonde leefomgeving in Fryslân. GrienLinks blijft zich inzetten voor een toekomst waarin het gebruik van pesticiden verder wordt teruggedrongen en gezondheid en duurzaamheid centraal staan.

Geplaatst op

Pesticiden: dialoog tussen boer en burger


De drie bijeenkomsten (maandag 17 maart, 31 maart en 7 april) waren een groot succes. Jochem is dé aanjager van deze dialoogsessies. Aanleiding is ons initiatiefvoorstel Naar een schone en gezonde leefomgeving en de nota Naar een schone en gezonde leefomgeving, welke op 1 september 2021 met grote meerderheid door Provinciale Staten is aangenomen.

In de agrarische sector worden al jarenlang gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. Tegenwoordig maken omwonenden zich steeds vaker zorgen over de mogelijke gevolgen. Afgelopen periode werd dan ook in diverse mediaberichten aandacht besteed aan het gebruik van pesticiden, waaronder in het artikel ‘Zorgen over bollenteelt in Zuid-Friesland groeien’ uit Leeuwarder Courant van 10 maart jl. In het krantenartikel van 14 maart jl. in de Leeuwarder Courant ‘Drie Friese dialoogsessies over bestrijdingsmiddelen‘ benadrukt Jochem dat, ook al is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen een beladen onderwerp waar polarisatie op de loer ligt, in gesprek gaan altijd zinvol is.

Vraag is dan ook hoe kunnen boeren en omwonenden elkaar beter begrijpen en samenwerken aan oplossingen? Tijdens deze dialoogavonden zijn we met elkaar in gesprek gegaan om inzicht te krijgen in de verschillende standpunten en te zoeken naar gemeenschappelijke oplossingen.

Einde dialogenreeks
De laatste bijeenkomst werd ook weer georganiseerd door akkerbouwer Teun de Jong en Statenlid Jochem Knol. De bijeenkomst was gepland op 7 april in Joure en een groot succes! Hier kwam Dr. Aleid Dik, een plantenziektenkundige en expert in niet-chemische gewasbescherming, spreken. Zij deelde haar kennis over het gebruik en de regelgeving rondom gewasbeschermingsmiddelen.
Verder vertelde Hans van der Werf, Directeur van de Friese MilieuFederatie, over de recente ruimtelijke ontwikkelingen en vragen de vragen die binnenkomen van verontruste burgers.

We kijken graag uit naar de volgende dialogenreeks!

Geplaatst op

GrienLinks en FNP: passieve houding overheid bij bestrijdingsmiddelen schadelijk

GrienLinks en de FNP zijn van mening dat de passieve houding die de overheid heeft bij de toepassing van bestrijdingsmiddelen in met name de bollen- en sierteelt schadelijk is. Inwoners die naast zulke teelten wonen hebben maken zich in toenemende mate zorgen over hun gezondheid en er zijn steeds meer aanwijzingen dat deze zorgen terecht zijn. De twee partijen stellen vragen aan het college van Gedeputeerde Staten. Verder lezen

Geplaatst op

Vragen over spuitvrije zones en bestrijdingsmiddelen in Fryslân

Zeven provinciale fracties (GrienLinks, PvdD, SP, D66, PvdA, FNP en 50plus) stellen vragen over de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen die wordt gebruikt in Fryslân. Met name over de bollenteelt maken de partijen zich zorgen: “In verschillende Friese en Drentse gemeenten hebben bewoners ( vooral in de buurt van bollentelers) ernstige zorgen geuit over het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de directe omgeving van hun woningen. Ze maken zich zorgen over hun gezondheid, over het milieu en over biodiversiteit. Wij willen van ons college weten hoe dat in Fryslân zit en wat we er aan kunnen doen”. Verder lezen