Geplaatst op

Drinkwater is geen vanzelfsprekendheid


Op 3 juli 2025 hebben GrienLinks en de PvdA schriftelijke vragen ingediend bij het college van Gedeputeerde Staten (GS) over de toekomst van de Friese drinkwatervoorziening. De aanleiding hiervoor is een recent journalistiek onderzoek waaruit blijkt dat Fryslân nog geen aanvullende strategische drinkwaterreserves heeft aangewezen – in tegenstelling tot andere provincies. Met het oog op de verwachte groei van de waterbehoefte en toenemende risico’s op verontreiniging, vinden beide partijen dat het tijd is voor actie.

Dreigend tekort aan drinkwater
Volgens het onderzoek, uitgevoerd door onder andere Investico, Trouw en De Groene Amsterdammer, stijgt de waterbehoefte in Nederland naar verwachting met 40 procent in 2040. Tegelijk staat de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen onder druk door vervuiling vanuit landbouw en industrie. In diverse regio’s ontstaan inmiddels problemen met de aansluiting van woningen en bedrijven op het drinkwaternet.
GrienLinks en de PvdA maken zich zorgen over de vraag of Fryslân voldoende voorbereid is op deze ontwikkelingen. Zij vragen zich af waarom er nog geen strategische drinkwaterreserves zijn veiliggesteld in onze provincie, en welke obstakels de provincie daarbij tegenkomt.

In de vragen stellen de partijen onder meer:
• Is het college op de hoogte van het onderzoek en onderschrijft het de conclusies?
• Waarom zijn er in Fryslân nog geen strategische drinkwatervoorraden aangewezen, en wanneer gaat dat alsnog gebeuren?
• Worden er maatregelen genomen om bestaande en toekomstige drinkwaterbronnen te beschermen tegen vervuiling?
• Wat doet de provincie om problemen met drinkwateraansluitingen vóór 2030 en richting 2040 te voorkomen?
• In hoeverre vormen mijnbouwactiviteiten – zoals gas- en zoutwinning – een risico voor de drinkwatervoorziening?
• En: wordt er naast voorraadbeheer ook serieus werk gemaakt van waterbesparing?

Daarnaast wordt gevraagd om een overzicht van de grootste drinkwatergebruikers in Fryslân en welke concrete maatregelen per sector genomen worden of gaan worden.

Lees de antwoorden van het college op onze vragen hier.

Geplaatst op

Volle inzet voor schoon en gezond water

Op 23 april discussieerden de Provinciale Staten over de tussenevaluatie van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze verplicht lidstaten om uiterlijk in 2027 de kwaliteit van ons grond- en oppervlaktewater op orde te hebben. Fryslân boekt vooruitgang, maar de doelen zijn nog lang niet gehaald. Sterker nog: met name de grondwaterkwaliteit gaat juist achteruit. Voor GrienLinks Fryslân is dit onacceptabel. Onze inzet is helder: we willen dat Fryslân verantwoordelijkheid neemt en alles op alles zet voor schoon water – voor natuur, landbouw, drinkwatervoorziening én gezondheid.

“Uiteindelijk komt dit allemaal in het grondwater terecht – en plukken we hier over 50 jaar nog de vruchten van.”

Met die scherpe woorden bracht onze woordvoerder Elsa van der Hoek de urgentie van het KRW-dossier onder de aandacht in de Statenvergadering. Ze verwees naar zorgwekkende verontreiniging van grondwater met PFAS, pesticiden en andere stoffen. En de tijd tikt: grondwatervervuiling werkt traag, maar is nauwelijks te herstellen. Elsa: “Wat we nu lozen, zit over decennia nog in ons drinkwater.”

Voorstellen
Stoppen bij de bron: vermijd chemische vervuiling voordat die überhaupt in het milieu belandt door aan te dringen bij het Rijk en de Europese Commissie deze stoffen beperkter toe te laten en waar nodig te verbieden.
Tegen ongewenste uitbreiding van sierteelt: deze sector gebruikt veel bestrijdingsmiddelen wat schadelijk is voor de kwaliteit van ons grondwater. De motie vraagt het college verdere uitbreiding van de sierteelt tegen te gaan.
Samen integraal werken aan schoon water: naar Brabants voorbeeld pleiten we voor heldere samenwerking met Wetterskip, gemeenten en maatschappelijke partners. Volgens de Raad van Infrastructuur en leefomgeving is er momenteel een gebrek aan deze samenwerking en vormt dit de sleutel om de doelen wél te behalen.
Basis op orde voor vergunningen en toezicht (VTH): Het actualiseren van lozingsvergunningen is noodzakelijk om de omvang van de lozingen en specifieke probleemstoffen te inventariseren. Na uitvraag bij de Provincie blijkt dat maar liefst 13 lozingsvergunningen nog niet op orde zijn – dat moet en kán beter.

Reactie van het College
Helaas kreeg geen van de moties voldoende steun. Gedeputeerde Douwstra ontraadde alle voorstellen, met als voornaamste argument dat de provincie al voldoende doet. Oerstallig dus, in zijn mening. GrienLinks vindt dat onbegrijpelijk. Elsa: “We zien dat er nog steeds gebruik wordt gemaakt van staalslakken, gewasbeschermingsmiddelen en menggranulaat – en dat gaan we op de lange termijn allemaal terugzien in ons grondwater. Het stelt me teleur dat we niet bereid zijn om nu écht harder in te grijpen.”

Stemming
Alle vier moties van GrienLinks haalden het niet.
Samen integraal werken aan schoon water – voor 16 / tegen 26
Ongewenste uitbreiding sierteelt – voor 17 / tegen 25
Basis op orde van het VTH stelsel – voor 16 / tegen 26
Stoppen bij de bron – voor 16 / tegen 26

Een gemiste kans, vindt GrienLinks. “De urgentie is groot. We hebben geen tijd te verliezen – iedereen wil toch gezond water?”

Geplaatst op

Rekening houden met planetaire grenzen bij de inrichting van Fryslân – Omgevingsvisie Startnotitie

Op 29 mei 2024 werd in de Statenvergadering de ‘Startnotitie POVI’ (Provinciale Omgevings Visie) besproken. Charda Kuipers: “In de provinciale omgevingsvisie geven we aan hoe we met onze omgeving in Fryslân omgaan. Door de grote druk op de ruimte ontstaat er een enorme spanning in wat wij als mensen willen en de kwaliteiten die die omgeving herbergt. Onze planeet kan veel aan, maar de grenzen van wat kan zijn bereikt. We dienen daarom richtinggevend een voorstel samen met de PvdD en de SP in om de hoofdambitie voor brede welvaart in een vitaal, veerkrachtig, karakteristiek en gezond Fryslân (uit 2020) aan te passen aan de problemen van nu en planetaire grenzen als uitgangspunt te gebruiken voor de te maken keuzes.” Het voorstel van GrienLinks werd niet aangenomen. Verder lezen

Geplaatst op

GrienLinks en FNP: passieve houding overheid bij bestrijdingsmiddelen schadelijk

GrienLinks en de FNP zijn van mening dat de passieve houding die de overheid heeft bij de toepassing van bestrijdingsmiddelen in met name de bollen- en sierteelt schadelijk is. Inwoners die naast zulke teelten wonen hebben maken zich in toenemende mate zorgen over hun gezondheid en er zijn steeds meer aanwijzingen dat deze zorgen terecht zijn. De twee partijen stellen vragen aan het college van Gedeputeerde Staten. Verder lezen

Geplaatst op

BBB wil FPLG herzien (plan voor natuur, klimaat, water, stikstof)

Op 28 februari 2024 stelde de fractie van BBB via een motie voor om het FPLG (Fries Programma Landelijk Gebied) bij te stellen. Het FPLG is de Friese invulling (met maatregelen) van het NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied). Dit programma stelt doelen op het gebied van natuur, klimaat, water, landbouw en stikstof. Het FPLG is in mei 2023 door de Staten vastgesteld en ingediend bij het Rijk. Op grond van het ingediende programma wordt er geld beschikbaar gesteld voor de plannen van Fryslân. Dit al ingediende programma (FPLG) wilde de BBB in februari 2024 dus herzien. Alleen de wettelijke doelen uitvoeren, zo stelde de BBB-motie. Er ontstond zoveel discussie en verwarring over deze motie, dat de stemmen staakten en de motie weer terugkomt in een volgende vergadering. Saillant detail: drie van de coalitiepartijen stemden tegen deze motie. Verder lezen