Motie bereikbaarheid haven Terschelling verworpen – GroenLinks-PvdA blijft aandringen op oplossing

Provinciale Staten spraken over de financiële problemen rond de haven van Terschelling. De motie van PvdA en GrienLinks om als provincie medeverantwoordelijkheid te nemen voor de bereikbaarheid van het eiland werd uiteindelijk verworpen (30 tegen, 9 voor, 1 onthouding).

Een afbeelding met een overzicht van de stemverhouding over deze motie.

De aanleiding is serieus. Voor een gemiddeld gezin op Terschelling kunnen de kosten voor het opknappen van de haven oplopen tot €12.000. Dat is voor veel inwoners simpelweg niet op te brengen. Bovendien zijn eilanderhavens uitgesloten van het landelijke IKW-instrumentarium. De gemeente staat er dus grotendeels alleen voor.

Tijdens het debat werd onder meer gewezen op mogelijke precedentwerking en de vraag waarom Terschelling een uitzonderingspositie zou krijgen. Ook werd gevraagd om duidelijkheid over de omvang van een eventuele provinciale bijdrage. Elsa van der Hoek benadrukte namens GrienLinks dat dit geen ‘hip’ onderwerp is, maar een dossier waar al jaren aandacht voor wordt gevraagd. Het gaat hier om basisbereikbaarheid en leefbaarheid van een eilandgemeente.

De gedeputeerde gaf aan dat het college samen met andere overheden naar oplossingen wil zoeken en later dit kwartaal met opties komt. Tevens heeft dit onderwerp de Tweede Kamer bereikt. Meerdere fracties, met Habtamu de Hoop namens GroenLinks-PvdA, pleiten voor een oplossing voor de Terschellingerhaven. Tot slot heeft het eiland een toezegging van (oud)minister Tieman (I&W) gekregen dat “het uiteindelijk goedkomt met de renovatie van hun in verval geraakte haven en kaden.”

GrienLinks kritisch op nieuwe gasafspraken: 5% voor de regio is volstrekt onvoldoende

Jochem staat in de Statenzaal en stelt zijn mondelinge vragen

Het (oud)demissionaire kabinet heeft nieuwe afspraken gemaakt met de olie- en gassector over gaswinning uit bestaande velden. Regio’s waar wordt gewonnen krijgen voortaan 5% van de winst. Voor GrienLinks en PvdA is dit resultaat zeer teleurstellend. Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 stelden wij daarom mondelinge vragen aan het college.

De provincie heeft zich steeds uitgesproken vóór het stoppen van gaswinning op land. Die inzet staat nog steeds, aldus Gedeputeerde Staten (GS). Er lopen momenteel 19 aanvragen (18 gas en 1 zout) en hierover zijn tussen provincie en rijk noch rijk en winningsbedrijven geen afspraken overgemaakt. De gedeputeerde heeft toegezegd een overzicht van deze aanvragen te versturen.

De noordelijke provincies niet betrokken geweest bij de onderhandelingen over de nieuwe afspraken over de bestaande velden; zij zijn slechts achteraf geïnformeerd. Ook bewoners uit winningsgebieden zijn, voor zover bekend, niet meegenomen in het proces. Dat vinden wij pijnlijk en onacceptabel.

Daarnaast roept die 5% veel vragen op. Wat wordt precies onder ‘winst’ verstaan? Wie controleert dat? En staat dit bedrag in verhouding tot de schade aan woningen, landbouw, water en infrastructuur – nu en in de toekomst? GS gaf aan zelf ook verhelderende vragen te hebben gesteld over de berekening van de winst.

Zorgelijk is bovendien dat cumulatieve effecten – zoals bodemdaling in combinatie met veenweideproblematiek en waterbeheer – nog steeds onvoldoende in beeld zijn. De bewijslast ligt bij inwoners en ondernemers, terwijl zij tegenover grote bedrijven staan.

Het college erkent dat het resultaat onbevredigend is maar zij wel stappen blijven zetten. GrienLinks blijft aandringen op een eerlijker aandeel voor de regio, betere rechtsbescherming voor inwoners en een koers richting het beëindigen van gaswinning op land. Maak van Fryslân geen mijnbouwparadijs!

Fryslân bekritiseerd door Noordelijke Rekenkamer, inspanningen voor water komen te kort

Een afbeelding van vervuild water

Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 werd het NRK-Rapport ‘wettersnoden’ behandeld. Dit rapport gaat over de bestuurlijke inzet ten aanzien van de wateropgaven waar de Noordelijke provincies nu en in de toekomst mee te maken hebben. Hier kwamen een paar flinke aanbevelingen naar voren. De conclusie is duidelijk: er wordt nog te weinig gedaan.
Één van de wateropgaven is de waterkwaliteit, iets wat is gewaarborgd in Europese regelgeving: de Kader Richtlijn Water. De Nederlandse overheid heeft deze richtlijn vertaald in een opgave die voltooid moet worden door onder andere provincies. De provincie Fryslân heeft een klein jaar geleden nog een tussenevaluatie gedeeld met de Staten. Hier hebben we een tal van moties ingediend. Deze werden allen overbodig bevonden..

Vandaar onze verassing om de conclusie dat de maatregelen die door de provincie worden genomen ontoereikend zijn om de doelen te behalen. Deze maatregelen zijn vrijwillig van aard; niet verplicht dus. Maar we moeten vólgend jaar al naar de EU om onze resultaten te laten zien. Hier heeft Nederland en Fryslân al 25 jaar de tijd voor gehad. Zo stelt Elsa in haar betoog:

‘Onze grootste zorg betreft de waterkwaliteit. De KRW doelen voor 2027 worden niet gehaald en het lijkt alsof dit niet als urgent probleem wordt ervaren. We hebben ons er bij neergelegd. En dat vinden wij erg zorgelijk.’

Onze voorstellen
Terug van weggeweest, één van onze ‘overbodige’ moties tijdens de behandeling van de KRW: Stoppen bij de bron. Want de stoffen waaraan we de kwaliteit van het water toetsen zijn inmiddels achterhaald. Er zijn inmiddels een tal aan Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bekend en dat aantal zal in de toekomst ongetwijfeld toenemen. Hierom vragen we in dit voorstel om bij de uitwerking van de aanbevelingen van het NRK Rapport de geüpdatete lijst van ZZS mee te nemen.

Verder vraagt GrienLinks aandacht voor het contact met het bedrijfsleven. Bedrijven verdienen de aandacht en hulp bij een transitie naar schonere en circulaire productiewijzen. In de tussenevaluatie van de KRW stond ‘handelingsperspectief’, wat wij interpreteren als een beleidsinterventie, over communicatie en bewustwording over de KRW voor inwoners en bedrijven. GrienLinks vraagt dan ook: hoe staat het met de implementatie?

Mee ingediend
De motie ‘open gesprek met het wetterskip’ van de PvdA in reactie op de enige aanbeveling die het College niet overneemt uit het NRK-rapport. Dat gaat over contact met het Wetterskip. De aanbeveling stelt dat het wetterskip een jaarlijks rapportage moet opstellen met (aan de hand van meetbare indicatoren) de stand van zaken van de uitvoering van het waterbeheerprogramma. Deze rapportage dient als bespreekstuk om jaarlijks met het Dagelijks Bestuur van het Wetterskip te bepalen of de uitvoering op koers ligt. Een goede samenwerking is wat ons betreft de basis voor het behalen van alle water- en bodemsturende doelen. De motie vraagt hierom naar een samenwerking tussen Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur.

De motie motie biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels van de FNP vraagt om het woord gewasbeschermingsmiddelen in één van de overgenomen aanbevelingen in het rapport te vervangen met ‘biociden’. Met deze aanpassing wordt de betekenis ietwat verruimt en dat is wat ons betreft noodzakelijk!

Reactie college
Over de motie ‘stoppen bij de bron’ haalt de Gedeputeerde nogmaals het bestuursakkoord aan waar zij in 2023 afspraken hebben gemaakt om niet vooruit te lopen op bepaalde doelen. De Gedeputeerde Staten zullen dus niets extra’s doen totdat een meerderheid van de Provinciale Staten ander stemt. Oordeel Staten.
Wat betreft onze motie over het bedrijfsleven, deze werd niet meet- of uitvoerbaar geacht. Daarbij stelt GS dat zij al in gesprek zijn met bedrijven. De Gedeputeerde sluit af met de stelling dat zorgen rondom de KRW-doelen in nutriënten en chemie zit, en dat is een zaak van het Rijk. Oordeel: ontraden.

Stemming
Motie ‘stoppen bij de bron’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)

Motie ‘in contact met bedrijfsleven’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)

Motie ‘biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels’: Verworpen met 14 stemmen voor (CU, FNP, GrienLinks, PvdA, SP, Jonker) en 26 stemmen tegen (BBB, CDA, JA21, PVV, Partij voor de Dieren, PBF, Van Dijk, VVD)

Motie ‘open gesprek met het wetterskip’: Verworpen met 11 stemmen voor (GL, PvdD, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, CU, FNP, JA21, PVV, PBF, Van Dijk, VVD)
Uiteindelijk besluit NRK-Rapport: Aangenomen met 38 stemmen voor en 2 stemmen tegen (PVV)

GrienLinks wil duidelijkheid over staalslakken in Leeuwarden – schriftelijke vragen

Een afbeelding van een auto die rijdt over de snelweg

Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 stonden de staalslakken bij de haak om Leeuwarden opnieuw op de agenda naar aanleiding van een nieuwsbericht in de Leeuwarder Courant waaruit blijkt dat de problemen groter zijn dan eerder gedacht.

BBB stelde mondelinge vragen aan het college. Zij vroegen onder meer:

1. waarom de antwoordbrief van de provincie (15 juli 2025) een andere toon had dan die van de gemeente Leeuwarden (27 mei 2025);

2. op welke momenten er sinds mei 2025 is afgestemd met Rijkswaterstaat, gemeente en Wetterskip;

3. welke acties in het eerste kwartaal van 2026 worden ondernomen;

4. welke constructieve en milieutechnische risico’s er spelen;

5. en wanneer er een duidelijke communicatiestrategie komt, inclusief informatie over afsluitingen en omleidingen.

Het college gaf aan dat er sinds mei meerdere afstemmingsmomenten zijn geweest en dat in Q1 2026 maatregelen volgen vanuit de zorgplicht om het uittreden van water te stoppen. Daarna moeten bestuurlijke keuzes worden gemaakt over de definitieve oplossing (afdekken of afgraven). Een tijdelijke volledige afsluiting van de weg lijkt waarschijnlijk.

GrienLinks stelde al eerder schriftelijke vragen met de PvdA en FNP. Hierom, naar aanleiding van berichtgeving in de Leeuwarder Courant, hebben we vervolgvragen gesteld. Wij vroegen vooral aandacht voor:

1. mogelijke milieuschade en cumulatieve effecten;

2. de rol- en taakverdeling tussen overheden;

3. monitoring en toezicht;

4. en een overzicht van andere locaties in Fryslân waar staalslakken zijn toegepast.

Voor GrienLinks staat voorop dat veiligheid, transparantie en milieubescherming leidend moeten zijn. Inwoners hebben recht op volledige duidelijkheid – niet op verschillende boodschappen van verschillende overheden. Wij blijven dit dossier volgen.

Nieuwsbrief januari 2026

De eerste nieuwsbrief van 2026! Hierin beschrijven we onze inzet tijdens de Statenvergadering van afgelopen december. Deze stond in het teken van weidevogels en leefbaarheid. Tot slot is de financiering voor het initiatiefvoorstel ‘naar een schone en gezonde leefomgeving’ verlengd; grutsk!

Op naar een hoopvol en ambitieus 2026!

Doe mee! Zoals je kunt lezen, kunnen we je steun goed gebruiken… Je vindt meer informatie over ons en onze activiteiten op de website of op facebooktwitter en  instagram. Voor contact met de fractie: grienlinks@fryslan.frl 0582925805.

Word lid

Verder lezen

Provinciale Staten verlengen inzet voor een schone en gezonde leefomgeving

Een pictogram van een fles gif

Provinciale Staten van Fryslân hebben met ruime meerderheid ingestemd met de motie vreemd van GrienLinks om de financiering van het initiatiefvoorstel ‘Naar een schone en gezonde leefomgeving’ te verlengen. Met 38 stemmen vóór onderstreept de Statenvergadering opnieuw het brede draagvlak voor het terugdringen van het gebruik van pesticiden en het werken aan een gezonde leefomgeving voor mens en natuur.

Het initiatiefvoorstel werd in september 2021 aangenomen en richt zich op het stimuleren van zowel particulieren als professionele gebruikers om het gebruik van pesticiden te beperken. In de eerste fase zijn al belangrijke stappen gezet: bewustwordingscampagnes voor inwoners, gesprekken met retailers over de verkoop van bestrijdingsmiddelen, praktijkexperimenten met agrariërs en dialoogbijeenkomsten tussen boeren en omwonenden. Deze aanpak draagt bij aan wederzijds begrip en helpt om juridische procedures te voorkomen.

Uit de tussenevaluatie blijkt dat voortzetting en verdere uitwerking van het initiatiefvoorstel wenselijk is. De motie sluit daarbij aan en vraagt om een tweede fase waarin de activiteiten beter worden ingebed in bestaande programma’s, zoals het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Dat zorgt voor meer samenhang, borging en draagvlak.

Gedeputeerde Douwstra gaf aan dat het college deze motie ook eerder al positief heeft geapprecieerd. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de verdere uitwerking tijd vraagt: de nieuwe fase zal niet per 1 januari van start gaan, maar in de loop van 2026 vorm krijgen. Voor het deel waarvoor Gedeputeerde Staten verantwoordelijk blijven, ligt de uitvoering bij de provincie. Daarbij is het volgens het college belangrijk dat de rol van Wetterskip Fryslân in de vervolgfase goed wordt geborgd.

Met deze motie spreekt de Statenvergadering opnieuw haar ambitie uit om samen te blijven werken aan een schone en gezonde leefomgeving in Fryslân. GrienLinks blijft zich inzetten voor een toekomst waarin het gebruik van pesticiden verder wordt teruggedrongen en gezondheid en duurzaamheid centraal staan.