Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 werd het NRK-Rapport ‘wettersnoden’ behandeld. Dit rapport gaat over de bestuurlijke inzet ten aanzien van de wateropgaven waar de Noordelijke provincies nu en in de toekomst mee te maken hebben. Hier kwamen een paar flinke aanbevelingen naar voren. De conclusie is duidelijk: er wordt nog te weinig gedaan.
Één van de wateropgaven is de waterkwaliteit, iets wat is gewaarborgd in Europese regelgeving: de Kader Richtlijn Water. De Nederlandse overheid heeft deze richtlijn vertaald in een opgave die voltooid moet worden door onder andere provincies. De provincie Fryslân heeft een klein jaar geleden nog een tussenevaluatie gedeeld met de Staten. Hier hebben we een tal van moties ingediend. Deze werden allen overbodig bevonden..
Vandaar onze verassing om de conclusie dat de maatregelen die door de provincie worden genomen ontoereikend zijn om de doelen te behalen. Deze maatregelen zijn vrijwillig van aard; niet verplicht dus. Maar we moeten vólgend jaar al naar de EU om onze resultaten te laten zien. Hier heeft Nederland en Fryslân al 25 jaar de tijd voor gehad. Zo stelt Elsa in haar betoog:
‘Onze grootste zorg betreft de waterkwaliteit. De KRW doelen voor 2027 worden niet gehaald en het lijkt alsof dit niet als urgent probleem wordt ervaren. We hebben ons er bij neergelegd. En dat vinden wij erg zorgelijk.’
Onze voorstellen
Terug van weggeweest, één van onze ‘overbodige’ moties tijdens de behandeling van de KRW: Stoppen bij de bron. Want de stoffen waaraan we de kwaliteit van het water toetsen zijn inmiddels achterhaald. Er zijn inmiddels een tal aan Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bekend en dat aantal zal in de toekomst ongetwijfeld toenemen. Hierom vragen we in dit voorstel om bij de uitwerking van de aanbevelingen van het NRK Rapport de geüpdatete lijst van ZZS mee te nemen.
Verder vraagt GrienLinks aandacht voor het contact met het bedrijfsleven. Bedrijven verdienen de aandacht en hulp bij een transitie naar schonere en circulaire productiewijzen. In de tussenevaluatie van de KRW stond ‘handelingsperspectief’, wat wij interpreteren als een beleidsinterventie, over communicatie en bewustwording over de KRW voor inwoners en bedrijven. GrienLinks vraagt dan ook: hoe staat het met de implementatie?
Mee ingediend
De motie ‘open gesprek met het wetterskip’ van de PvdA in reactie op de enige aanbeveling die het College niet overneemt uit het NRK-rapport. Dat gaat over contact met het Wetterskip. De aanbeveling stelt dat het wetterskip een jaarlijks rapportage moet opstellen met (aan de hand van meetbare indicatoren) de stand van zaken van de uitvoering van het waterbeheerprogramma. Deze rapportage dient als bespreekstuk om jaarlijks met het Dagelijks Bestuur van het Wetterskip te bepalen of de uitvoering op koers ligt. Een goede samenwerking is wat ons betreft de basis voor het behalen van alle water- en bodemsturende doelen. De motie vraagt hierom naar een samenwerking tussen Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur.
De motie motie biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels van de FNP vraagt om het woord gewasbeschermingsmiddelen in één van de overgenomen aanbevelingen in het rapport te vervangen met ‘biociden’. Met deze aanpassing wordt de betekenis ietwat verruimt en dat is wat ons betreft noodzakelijk!
Reactie college
Over de motie ‘stoppen bij de bron’ haalt de Gedeputeerde nogmaals het bestuursakkoord aan waar zij in 2023 afspraken hebben gemaakt om niet vooruit te lopen op bepaalde doelen. De Gedeputeerde Staten zullen dus niets extra’s doen totdat een meerderheid van de Provinciale Staten ander stemt. Oordeel Staten.
Wat betreft onze motie over het bedrijfsleven, deze werd niet meet- of uitvoerbaar geacht. Daarbij stelt GS dat zij al in gesprek zijn met bedrijven. De Gedeputeerde sluit af met de stelling dat zorgen rondom de KRW-doelen in nutriënten en chemie zit, en dat is een zaak van het Rijk. Oordeel: ontraden.
Stemming
Motie ‘stoppen bij de bron’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)
Motie ‘in contact met bedrijfsleven’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)
Motie ‘biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels’: Verworpen met 14 stemmen voor (CU, FNP, GrienLinks, PvdA, SP, Jonker) en 26 stemmen tegen (BBB, CDA, JA21, PVV, Partij voor de Dieren, PBF, Van Dijk, VVD)
Motie ‘open gesprek met het wetterskip’: Verworpen met 11 stemmen voor (GL, PvdD, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, CU, FNP, JA21, PVV, PBF, Van Dijk, VVD)
Uiteindelijk besluit NRK-Rapport: Aangenomen met 38 stemmen voor en 2 stemmen tegen (PVV)