Geplaatst op

Vragen over de teruggang van bestuivende insecten

GrienLinks heeft samen met de PvdA, PvdD, SP en D66 schriftelijke vragen gesteld over de sterke afname van bestuivende insecten, zoals bijen en zweefvliegen. Aanleiding is recent onderzoek waaruit blijkt dat zweefvliegen in dertig jaar tijd met wel 50 tot 90 procent zijn afgenomen. Dat is zorgwekkend, omdat deze insecten cruciaal zijn voor natuur én voedselvoorziening. Zo is een groot deel (ca 85%) van onze gewassen afhankelijk van bestuiving.

Met de vragen willen we allereerst duidelijk krijgen of de provincie deze cijfers herkent en erkent. Daarnaast vragen we welke maatregelen er al genomen zijn om de achteruitgang te stoppen, bijvoorbeeld in het beheer van provinciale gronden.

Een belangrijk punt is het leefgebied van insecten. Door intensieve landbouw, pesticiden, stikstof en verdroging verdwijnen steeds meer plekken waar insecten voedsel en beschutting vinden. Daarom vragen we welke concrete doelen de provincie stelt voor het verbeteren van dit leefgebied in 2026.
Ook kijken we naar samenwerking: wat doet de provincie samen met gemeenten, waterschappen en terreinbeheerders? Want zonder gezamenlijke aanpak is herstel moeilijk.

Verder vragen we naar de gevolgen als er niets gebeurt. Minder insecten betekent niet alleen minder biodiversiteit, maar ook risico’s voor bijvoorbeeld weidevogels en onze voedselproductie.
Tot slot dringen we aan op extra maatregelen.

Europese afspraken schrijven voor dat de afname uiterlijk in 2030 moet stoppen. Wij willen dat Fryslân daarin verantwoordelijkheid neemt en tempo maakt met een sterke, natuur inclusieve aanpak.

Geplaatst op

Vragen over dieselbus op Ameland

GrienLinks Fryslân heeft samen met de PvdA en de SP schriftelijke vragen gesteld over de inzet van een dieselbus op Ameland, terwijl juist is afgesproken dat het openbaar vervoer op de Waddeneilanden volledig uitstootvrij moet zijn.

Aanleiding is een incident op 14 maart, waarbij door een defect in het wagenpark tijdelijk een dieselbus is ingezet. Dat roept bij ons vragen op, omdat in de concessie duidelijk is vastgelegd dat hier alleen elektrische bussen mogen rijden. Met de vragen willen we eerst helder krijgen of de provincie hiervan op de hoogte was. Daarnaast vragen we of het niet de verantwoordelijkheid van de vervoerder was om passend vervangend vervoer te regelen dat wél voldoet aan de afspraken.

Ook kijken we vooruit: als een defect al leidt tot inzet van een dieselbus, hoe groot is dan de kans dat dit vaker gebeurt? En hoe strikt zijn de regels eigenlijk? In de concessie staat dat er ‘incidenteel’ mag worden afgeweken van de uitstootvrije eis. Wij willen weten hoe ruim die uitzondering is en of dit geen achterdeur wordt.

Tot slot vragen we of dit gevolgen heeft voor de vervoerder. Afspraken over schoon vervoer zijn er niet voor niets. Als die worden geschonden, moet duidelijk zijn wat dat betekent. Zo houden we de transitie naar echt duurzaam openbaar vervoer geloofwaardig.

Geplaatst op

Eigen duurzame energie

zonnepanelen

De provincie Fryslân wil meer eigen duurzame energie opwekken om minder afhankelijk te zijn van externe energiebronnen en bij te dragen aan klimaatdoelen. In 2020 hebben de Provinciale Staten ingestemd met deze koers voor een energieneutrale organisatie. Daarbij wordt ingezet op een mix van energiebronnen, zoals zon, wind en nieuwe technieken (bijv. aquathermie en waterstof). Nu ligt er een tussenstuk met een blik richting 2030: het benadrukt dat de huidige doelen – zoals meer duurzame energieproductie en energiebesparing – nog een flinke opgave zijn en extra inzet vragen van zowel overheid, bedrijven als inwoners.

Namens GrienLinks ziet Charda een aantal hoopgevende zaken en stemmen in met het voorstel om dit aan te pakken. We vragen om verschillende sporen simultaan bewandelen, en kansen daadwerkelijk te benutten. Charda benadrukt dat er geen extra tijd verloren mag gaan, zoals we dat in diverse andere portefeuilles de laatste jaren gezien hebben. Verder vraagt ze of het college koppelkansen ziet voor koplopers in lokale initiatieven op het gebied van energie-neutrale projecten die het college kan gebruiken voor de eigen opgave?

Het college geeft aan dat koppelkansen voor hun eigen doelen en lokale initiatieven zijn verwerkt in het voorliggende stuk, ze willen daar waar mogelijk aansluiten. Op het moment dat het zover is hier een financieel besluit over te nemen komt het college weer terug bij Provinciale Staten. Als het gaat om de eigendomvereiste voor een lokaal initiatief (min. 60%), wat als een grote drempel wordt gezien voor veel lokale projecten, zou het helpen als de Provincie kan bijspringen. Hierover stelt het college dat dit per casus bekeken zou moeten worden, maar dat dit niet uitgesloten is.

De provincie ziet voor zichzelf vooral een stimulerende en faciliterende rol, bijvoorbeeld via financiering, samenwerking en beleidskaders. Tegelijk wordt samenwerking met gemeenten, bedrijven en maatschappelijke partners essentieel geacht om de energietransitie te versnellen.

Mee ingediende voorstellen
motie duorsume elektryske fytsen – FNP, GrienLinks, PvdD en PvdA
De motie vraagt om de fietsen die de organisatie vergoed voor ambtenaren meer circulair in te zetten. Als een elektrische fiets bijvoorbeeld stuk gaat, deze vervangen met een tweedehands (refurbished) exemplaar.

De motie is aangenomen met 30 stemmen voor en 12 (JA21, PVV, VVD, CDA en Van Dijk) stemmen tegen

Andere voorstellen
Motie provinciaal energieontwikkelbedrijf door SP en PvdA – Ingetrokken

Motie uitbreiding OVEF door SP en PvdA – Ingetrokken

Motie loslaten ambitie door PVV
Verworpen met 4 (PBF, Van Dijk, PVV) stemmen voor en 38 stemmen tegen

Motie sober en kostenefficiënt wagenpark door PVV
Verworpen met 9 (PVV, GL, PvdA) stemmen voor en 33 stemmen tegen

Amendement geen verlenging en verbreding door PVV
Verworpen met 7 (PBF, PVV, VVD en Van Dijk) stemmen voor en 35 stemmen tegen

Het finale besluit is aangenomen met 38 stemmen voor en 4 (PBF, PVV, Van Dijk) stemmen tegen

Geplaatst op

Nieuwsbrief GrienLinks

Tijdens de eerste maanden van 2026 hebben we niet stil gezeten. We zijn op diverse werkbezoeken geweest en hebben ons hardgemaakt voor het Natuur Netwerk Nederland, water en veilige mobiliteit. Lees hierover in deze nieuwsbrief meer.

In de afgelopen maanden hebben we Tweede Kamerlid Sjoukje van Oosterhout meermaals mogen ontvangen en het gehad over de mijnbouw in Fryslân. Verder heeft werkgroep Skjin Fryslân een manifest aangeboden in het Provinciehuis, hierover heeft de fractie mondelinge vragen gesteld.

In het kader van natuurherstel is de fractie samen met de Provinciale Staten naar een groot gebiedsontwikkelingsproject geweest in de Hegewarren. Tot slot zijn de Provinciale Staten uitgenodigd bij de gemeente Smallingerland waar wij werden geïnformeerd over hun huidige en toekomstige uitdagingen.

Doe mee! Zoals je kunt lezen, kunnen we je steun goed gebruiken… Je vindt meer informatie over ons en onze activiteiten op de website of op facebook, twitter en  instagram. Voor contact met de fractie: grienlinks@fryslan.frl 0582925805.

Word lid

Verder lezen

Geplaatst op

Veilig van A naar B

Hoe gaan we van A naar B? Als het gaat om werk, school of simpelweg een boodschap doen, veilig en betrouwbaar vervoer is van groot belang. Het regionaal mobiliteitsprogramma (RMP) is een uitwerking van hoe de provincie omgaat met toekomstbestendig vervoer. Versie 1 is in 2022 besproken en met instemming van de Provinciale Staten ingevoerd. Deze versie is nog steeds actueel maar voorziet geen visie op nieuwe thema’s als publieke mobiliteit, mobiliteitstransitie en het kabinetsstandpunt ‘bereikbaarheid op peil’. Hierom bespreken Provinciale Staten op woensdag 18 februari 2026 de startnotitie voor een tweede versie van het RMP.

Voor GrienLinks staat veiligheid voorop, zo stelt Elsa het volgende in haar betoog:

“GrienLinks heeft altijd aandacht gevraagd voor sociale veiligheid, ook in het verkeer. De afgelopen periode heeft dit onderwerp extra urgentie gekregen door meerdere ernstige incidenten, waarbij met name de onveiligheidsbeleving van vrouwen nadrukkelijk naar voren kwam. Veiligheid los je niet alleen op met straatverlichting — dat realiseren wij ons goed — maar goede verlichting op de juiste plekken kan wél een belangrijke bijdrage leveren, zeker aan de veiligheidsbeleving.”

Hierom hebben we een motie ingediend over een provinciaal verlichtingsplan, geïnspireerd door provincie Noord-Holland. Op deze manier kan in kaart worden gebracht waar vrouwen zich onveilig voelen en kunnen daar maatregelen tegen worden genomen. Het is belangrijk dat straatverlichting adaptief is. Zo dragen we niet bij aan lichtvervuiling en wordt de natuur niet verstoord.

Verder vraagt Elsa zich af waarom het wordt ‘lopen’ geen enkele keer benoemd wordt in de startnotitie en wanneer de vaak benoemde onveilige oversteekpunten in de provincie eens worden aangepakt.
Met een transitie naar het water (modal shift) stoffen we een oude motie uit 2022 af over elektrisch varen. Zo stelt Elsa:

“In 2019 namen de Staten een GrienLinks motie aan om elektrisch varen te stimuleren. Hierop bleef actie uit, daarom stelde GrienLinks in 2022 voor om daadwerkelijk te starten met de uitvoering van deze motie, om bijvoorbeeld in kwetsbare natuurgebieden — zoals de Alde Feanen, Bûtenfjeld, de Luts etc. — zones in te stellen waar alleen fosielvrij, elektrisch of zonder motor gevaren mag worden. Die motie haalde het uiteindelijk nét niet. Na zeven jaar is er met dit onderwerp nog steeds niets gebeurd.”

Met dit voorstel willen we elektrisch varen in Fryslân meer stimuleren. Dat past tenslotte bij de ambitie van het RMP; ‘we verplaatsen ons duurzaam’.

Debat
Meerdere partijen baren zich zorgen over de rol van de auto in het RMP. Hiervoor dient de VVD moties in. Zo willen zij niet dat het afwaarderen (toegestane snelheid omlaag wijzigen) van de autoweg wordt gebruikt om de weg veiliger te maken. De SP maakt zich hard voor krimpgebieden en de basisvoorzieningen, zij stellen dat publieke mobiliteit (met zicht op slechtzienden etc) echt publiek moet zijn. De PvdA vraagt om een evaluatie van RMP 1.0 en de mogelijkheid voor gratis openbaar vervoer. De CU vraagt om het begrip vervoersarmoede te verankeren in het RMP 2.0. De PvdD vraagt om een ecologische toets en het monitoren en evalueren van het RMP 2.0. JA21 vraagt om aandacht voor de Lelylijn. D66 vraagt in hoeverre inwoners worden betrokken bij infrastructuurprojecten en in hoeverre het RMP 2.0 zich verhoudt tot de POVI (provinciale omgevingsverordening).

Reactie college
De gedeputeerde gaf in het debat aan dat het Regionaal Mobiliteitsplan (RMP) geen volledige evaluatie krijgt, maar een actualisatie, waarbij in december een vernieuwd stuk naar de Staten komt. Er wordt bij de ramtnota meer financiële duidelijkheid gegeven over de optie voor gratis OV. Op verschillende punten benadrukte het college dat veel al in uitvoering is of geborgd, zoals verkeerseducatie en flexibele mobiliteit. Ook gaf de gedeputeerde aan dat afwaarderen van wegen eerder al met instemming van de Staten is gebeurd en dat hierover desgewenst een overzicht kan worden aangeleverd. Verder wordt samengewerkt met gemeenten en andere provincies, en blijft inwonersparticipatie onderdeel van het proces, vooral bij grotere projecten. Op thema’s als ecologie, monitoring en evaluatie stelde het college dat deze al worden meegenomen.

(Mee)Ingediende voorstellen
Licht waar het moet, donker waar het kan (GrienLinks, PvdA, PvdD en Statenlid Jonker): De motie wordt door de indieners ingetrokken.

Geleidelijk meer fossielvrije vaarroutes en -gebieden (GrienLinks): De motie wordt verworpen met 33 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, PvdA, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 6 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks en D66).

Inzicht een afwegingscriteria bij RMP 2.0 (D66, PvdD, GrienLinks en SP): De motie wordt later door de indieners ingetrokken.

Verkeerseducatie op basisschoolleeftijd (PvdA, GrienLinks, SP en D66): de motie wordt verworpen met 26 stemmen tegen (PBF, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 13 stemmen voor (JA21, PvdD, SP, PVV, Grienlinks, PvdA en D66).

Andere voorstellen
Flex voor Fryslân (CDA): De motie wordt door de indieners ingetrokken.

Ultigus rem(edium) (VVD en PBF): De motie wordt aangenomen met 27 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, D66, VVD, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 12 stemmen tegen (PvdD, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie en FNP).

De Wagen Blijven Verdragen (VVD, Statenlid van Dijk en BBB): De motie wordt aangenomen met 30 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 9 stemmen tegen (PvdD, GrienLinks, PvdA en D66).

Bereikbaarheid is geen gedragsbeleid (PVV en Statenlid Van Dijk): De motie wordt verworpen met 32 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 7 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, VVD en Statenlid Van Dijk).

Betaalbaarheid als harde randvoorwaarde (PVV):De motie wordt verworpen met 36 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen voor (PVV en Statenlid Van Dijk).

Geen Lelylijn (PVV): De motie wordt verworpen met 36 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen voor (PVV en Statenlid Van Dijk).

Versterking verkeersveiligheid (PVV): De motie wordt verworpen met 30 stemmen tegen (PvdD, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 9 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, GrienLinks en Statenlid Van Dijk).

Vervoersarmoede verankeren in RMP 2.0 (ChristenUnie, BBB, FNP en PvdA): De motie wordt aangenomen met 35 stemmen voor (PvdD, PBF, SP, PVV, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 4 stemmen tegen (JA21, VVD en Statenlid Van Dijk).

Sociaal kader opnemen (SP en PvdD): De motie wordt door de indieners ingetrokken.

Ecologische toets mobiliteits- en infrastructuurprojecten (PvdD): De motie wordt later door de indieners ingetrokken.

Monitoren en evalueren beleid mobiliteit (PvdD, GrienLinks, D66 en SP): De motie wordt verworpen met 25 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 14 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66 en FNP).

Pilot autonoom busvervoer (JA21): De motie wordt verworpen met 28 stemmen tegen (PvdD, PBF, SP, PVV, GrienLinks, PvdA, D66, Statenlid Van Dijk en BBB) en 11 stemmen voor (JA21, ChristenUnie, VVD, FNP en CDA).

Rondwegen Dokkum en De Westereen (PBF): De motie wordt verworpen met 31 stemmen tegen (PvdD, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, FNP, CDA en BBB) en 8 stemmen voor (JA21, PBF, SP, PVV, VVD en Statenlid Van Dijk).

Daadwerkelijke visie (PBF en VVD): N 354 De motie wordt later door de indieners ingetrokken.

Toezeggingen
Gedeputeerde De Vries zegt toe dat hij bij een bijeenkomst met alle gemeenten zal vragen of de gemeenten het ANWB automaatje (een vervoerservice en een samenwerking tussen ANWB en een groot aantal gemeenten in Nederland) gebruiken en wanneer ze dit niet gebruiken de vraag stelt wat er nodig is om het ANWB automaatje wel te gebruiken.

Gedeputeerde De Vries zegt toe om samen met de gemeenten te zien hoe een integraal verlichtingsplan op een ordentelijke wijze kan worden opgepakt en dit terug te laten komen bij de definitieve vaststelling in december.

Stemverklaring De heer Kruis (CDA) zegt dat de fractie motie 10 van de PVV sympathiek vindt, maar stemt tegen vanwege de toezegging van de gedeputeerde dat het bij de kadernota 2027 terugkomt.

Finale besluit
Het voorstel wordt aangenomen met 36 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, FNP, CDA en BBB) en 3 stemmen tegen (PVV en Statenlid Van Dijk).

Geplaatst op

Bestaanszekerheid, de ‘fauna app’ en Olympische Spelen in Thialf

Een blanco cheque voor vijf ringen in Fryslân
Tijdens de Statenvergadering is een motie aangenomen over het binnenhalen van het schaatsen voor de Olympische Winterspelen van 2030 in Thialf. Hoewel GrienLinks het belang van sport en internationale zichtbaarheid voor Fryslân onderschrijft, stemden wij tegen deze motie.

De motie roept op om de lobby voor de Olympische Spelen in Thialf breed te steunen én om bij een toekomstige financiële bijdrage “constructief het gesprek aan te gaan”. Juist dat laatste onderdeel is voor ons problematisch.

GrienLinks is niet tegen het verkennen van kansen. Het zou prachtig zijn als Thialf een rol kan spelen bij de Olympische Spelen. Maar wat ons betreft mag dat niet betekenen dat we vooraf impliciet instemmen met mogelijke financiële bijdragen, zonder dat daar duidelijke kaders, voorwaarden en democratische afwegingen tegenover staan.

In het debat sloten wij ons aan bij de zorgen van meerdere partijen: deze motie voelt als een stap richting een blanco cheque. Dat vinden wij onverantwoord, zeker in een tijd waarin publieke middelen schaars zijn en grote maatschappelijke opgaven – zoals klimaat, natuur en leefbaarheid – om prioriteit vragen.

De motie werd uiteindelijk aangenomen met 31 stemmen voor (BBB, CDA, CU, D66, FNP, JA21, PBF, PvdA) en 8 tegen (GL, PVV, PvdD, SP, Van Dijk).


Motie bestaanszekerheid verworpen: zorg delen we, aanpak moet beter
Tijdens de Statenvergadering lag een motie vreemd voor over het versterken van de bestaanszekerheid in Fryslân. De motie riep onder andere op tot een gezamenlijke lobby richting het Rijk, het instellen van een provinciale regietafel en het opstellen van een actieplan naar voorbeeld van Limburg.

De zorgen achter deze motie herkennen wij. Steeds meer mensen hebben moeite om rond te komen. Bestaanszekerheid staat onder druk en vraagt om serieuze aandacht van alle overheden.
Toch heeft GrienLinks tegen deze motie gestemd. Niet omdat we het probleem niet zien, maar omdat de voorgestelde aanpak onvoldoende doordacht en uitvoerbaar is. Wij hebben meerdere voorstellen gedaan om de motie te verbeteren, maar daar zijn we met de indiener niet uitgekomen. Het college van Gedeputeerde Staten heeft de motie ook ontraden.

Daarnaast is het belangrijk om scherp te blijven op rollen en verantwoordelijkheden. Armoedebeleid ligt in de basis bij gemeenten en het Rijk. Zo heeft Charda de Gedeputeerde opgeroepen om het thema bestaanszekerheid in het kader van brede welvaart mee te nemen in de gesprekken die zij voeren aan regietafels. Gedeputeerde Kooistra dat zij dit al doen, maar hier nog extra aandacht voor zullen vragen.

De motie werd uiteindelijk verworpen met een ruime meerderheid. Wat GrienLinks betreft stopt het hier niet. Wij blijven ons inzetten voor concrete maatregelen die mensen écht helpen: minder lasten, betere toegang tot voorzieningen en een eerlijke verdeling van welvaart in Fryslân.


Fauna-app zonder duidelijk plan: GrienLinks stemt tegen onduidelijke motie
Provinciale Staten van Fryslân hebben een motie aangenomen over de ontwikkeling van een nieuwe, gezamenlijke fauna-app. Deze app moet in 2027 in gebruik zijn en minimaal net zo goed functioneren als bestaande systemen zoals FaunaSpot. Ook wordt gedacht aan extra functies, bijvoorbeeld voor faunatellingen.
GrienLinks begrijpt de wens voor betere registratie en inzicht in faunagegevens. Toch hebben wij tegen deze motie gestemd.

Onzekerheid over kosten en rol van de provincie
Tijdens het debat stelde Statenlid Jochem terecht de vraag: wat gaat dit kosten? Het antwoord bleef vaag: dat hangt af van veel factoren. Tegelijkertijd wordt gezegd dat de kosten waarschijnlijk gelijk blijven, maar dat is niet onderbouwd. Voor GrienLinks is dat onvoldoende.
Daar komt bij dat de provincie recent nog besloot te stoppen met een watersport-app, omdat dit niet als een provinciale taak werd gezien – terwijl die app juist over de veiligheid van mensen ging. Dat roept een logische vraag op: waarom is een fauna-app dan wél een taak van de provincie? En wat is hierin de lijn van het college?

Geen consistente koers van het college
GrienLinks heeft samen met de PVV ook gewezen op de wisselende houding van het college bij dit soort moties. Dit keer wordt de motie beoordeelt als sympathiek en oordeel staten, ondanks dat GS stelt hier achter de schermen al mee bezig te zijn. Andere voorstellen met zo’n beoordeling worden vaak als ‘overbodig’ bestempeld. Waarom deze niet?

De motie is aangenomen met 30 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, ChristenUnie, VVD, FNP, CDA, Statenlid Van Dijk en BBB) en 9 stemmen tegen (PvdD, GroenLinks, PvdA en D66).