Geplaatst op

Wijzigingsverordening van de omgevingsverordening: “Niet vooruitlopen op keuzes die nog gemaakt moeten worden”

Een hand hangt boven een kaart, de wijsvinger wijst naar een plek op de kaart

Provinciale Staten spraken op 25 maart 2026 over de wijzigingsverordening van de Omgevingsverordening Fryslân. In het voorstel worden verschillende regels aangepast rondom bouwen, recreatie, stiltegebieden, energieopslag en mestvergisting. Namens GrienLinks stemde Charda kritisch in het debat en diende twee amendementen in. Beide voorstellen haalden helaas geen meerderheid.

Tijdens het debat benadrukt Charda dat de provincie vooruitloopt op keuzes die nog gemaakt moeten worden in de nieuwe Omgevingsvisie. Deze Omgevingsvisie ligt pas voor in september 2026. Volgens GrienLinks horen grote ruimtelijke keuzes eerst integraal besproken te worden, voordat regels al worden aangepast.
“Bescherming van landschap, leefbaarheid en ruimte vraagt om duidelijke keuzes en zorgvuldigheid,” aldus Charda. “Nu dreigen regels steeds verder op te schuiven zonder dat de samenhang helder blijft.”

Kritiek op versoepelingen
Charda maakt zich zorgen over de verruiming van regels voor bouwen in het buitengebied en recreatieverblijven. Zij wees erop dat de gevolgen voor landschap, bereikbaarheid en leefbaarheid onvoldoende in beeld zijn gebracht. Ook zette Charda vraagtekens bij de mate waarin de provincie op sommige dossiers zeer voorzichtig opereert, terwijl er op andere onderwerpen juist veel ruimte wordt gegeven zonder uitgebreid onderzoek.

Amendement over lokaal eigendom energieopslag
Met het amendement “inspanning loont” wilde GrienLinks de regels rondom lokaal eigendom van batterijen verduidelijken. De provincie stuurt aan op 60% lokaal eigendom bij energieprojecten, maar op dit moment ontbreekt de juridische basis om dit daadwerkelijk af te dwingen bij batterijopslag.

Charda waarschuwde dat onduidelijke regels juist kunnen leiden tot vertraging van lokale energie-initiatieven en energiecoöperaties. Het amendement moest ervoor zorgen dat projecten niet vastlopen omdat de financiering voor zowel het opwekken als het opslaan onvoldoende is. De drempel voor een toegankelijke energietransitie wordt hierdoor alleen maar hoger!

Het college stelt dat het juist belangrijk is dat het ook de opslag in lokaal eigendom is. Daarbij laat Gedeputeerde Knol weten dat de 60% lokaal eigendom een eis is die via initiatief van de Provinciale Staten is vastgesteld. Hierbij liet beoordeelde hij het amendement met oordeel Staten.

Amendement over mestvergisters
Het tweede amendement “zuinig op de ruimte” richtte zich op grootschalige mestvergisters. Hiermee voorkomen we dat het college alvast ruime ontheffingsmogelijkheden krijgt, terwijl het onderliggende beleid nog niet is uitgewerkt.

Het moet eerst duidelijk zijn welke locaties geschikt zijn en welke randvoorwaarden gelden, voordat uitzonderingen mogelijk worden gemaakt. Tijdens het debat wees Charda daarbij op voorbeelden elders in het land waar onduidelijke regels tot vertraging en problemen hebben geleid.

Gedeputeerde Kooistra stelde dat flexibiliteit nodig is om initiatieven mogelijk te maken, onder andere op de Waddeneilanden. Volgens het college zijn geschikte locaties al grotendeels in beeld gebracht via de wijzigingsverordening.

Wij houden vast, de volgorde moet beter: eerst beleid en duidelijke kaders, daarna pas uitzonderingsmogelijkheden.

Brede discussie nodig
Voor GrienLinks onderstreept het debat vooral hoe belangrijk de komende Omgevingsvisie (september a.s.) wordt. Daarin moeten volgens de fractie de grote keuzes over wonen, landschap, energie, landbouw en leefbaarheid in samenhang worden gemaakt.
“Het is hoog tijd voor een brede discussie over de toekomstige richting én inrichting van Fryslân,” Aldus Charda.

Stemming
Met een stemverklaring stelt Charda dat de fractie, indien de twee ingediende amendementen het niet halen, tegen het finale besluit van de wijzigingsverordening van de omgevingsverordening stemt.

Eigen voorstellen
Amendement inspanning loont – GrienLinks en PvdD
Verworpen met 16 stemmen voor (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP) en 26 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, VVD, CDA, Van Dijk, BBB)

Amendement zuinig op de ruimte – Grienlinks en PvdD
Verworpen met 10 stemmen voor (PvdD, GrienLinks, PvdA, D66) en 32 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Andere voorstellen
Amendement geen papieren werkelijkheid voor faunabeheer – BBB, CDA, VVD, JA21
Aangenomen met 37 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, CU, VVD, FNP, CDA, Van Dijk, BBB) en 7 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, D66, Jonker)

Amendement reparatie artikel 2.19 – PVV
Aangenomen met 24 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, CU, FNP, Van Dijk, BBB) en 18 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, D66, VVD, Jonker, CDA)

Amendement huisvesting arbeidsmigranten – Van Dijk, PVV
Verworpen met 3 stemmen voor (PVV, Van Dijk) en 39 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Motie geen papieren werkelijkheid voor faunabeheer – BBB
Aangenomen met 36 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB) en 6 stemmen tegen (PvdD, SP, GrienLinks, D66)

Motie faciliteren pre mantelzorgwoningen – CDA, PvdD
Ingetrokken

Motie lokaal werven tijdelijk huisvesting – PVV
Verworpen met 3 stemmen voor (PVV, Van Dijk) en 39 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Motie terug naar de kern – PVV
Verworpen met 4 stemmen voor (JA21, PVV, Van Dijk) en 38 stemmen tegen (PvdD, PBF, SP, GrienLinks, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Motie inperken aantal stiltegebieden – JA21
Aangenomen met 35 stemmen voor (JA21, PBF, PVV, PvdA, CU, VVD, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Motie waddentoets en beoordelingskader voor stiltegebieden – JA21, D66, PvdA
Aangenomen met 23 stemmen voor (JA21, PBF, PvdA, CU, D66, Van Dijk, BBB) en 19 stemmen tegen (PvdD, SP, PVV, GrienLinks, VVD, Jonker, FNP, CDA)

Motie lokaal eigendom organiseer je niet provinciaal – VVD
Verworpen met 4 stemmen voor (VVD, Van Dijk) en 38 stemmen tegen (JA21, PvdD, PBF, SP, PVV, GrienLinks, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP, CDA, BBB)

Het finale besluit is aangenomen met 33 stemmen voor (JA21, PBF, PvdA, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, BBB) en 9 stemmen tegen (PvdD, SP, PVV, GrienLinks, D66, Van Dijk)

Geplaatst op

Eigen duurzame energie

zonnepanelen

De provincie Fryslân wil meer eigen duurzame energie opwekken om minder afhankelijk te zijn van externe energiebronnen en bij te dragen aan klimaatdoelen. In 2020 hebben de Provinciale Staten ingestemd met deze koers voor een energieneutrale organisatie. Daarbij wordt ingezet op een mix van energiebronnen, zoals zon, wind en nieuwe technieken (bijv. aquathermie en waterstof). Nu ligt er een tussenstuk met een blik richting 2030: het benadrukt dat de huidige doelen – zoals meer duurzame energieproductie en energiebesparing – nog een flinke opgave zijn en extra inzet vragen van zowel overheid, bedrijven als inwoners.

Namens GrienLinks ziet Charda een aantal hoopgevende zaken en stemmen in met het voorstel om dit aan te pakken. We vragen om verschillende sporen simultaan bewandelen, en kansen daadwerkelijk te benutten. Charda benadrukt dat er geen extra tijd verloren mag gaan, zoals we dat in diverse andere portefeuilles de laatste jaren gezien hebben. Verder vraagt ze of het college koppelkansen ziet voor koplopers in lokale initiatieven op het gebied van energie-neutrale projecten die het college kan gebruiken voor de eigen opgave?

Het college geeft aan dat koppelkansen voor hun eigen doelen en lokale initiatieven zijn verwerkt in het voorliggende stuk, ze willen daar waar mogelijk aansluiten. Op het moment dat het zover is hier een financieel besluit over te nemen komt het college weer terug bij Provinciale Staten. Als het gaat om de eigendomvereiste voor een lokaal initiatief (min. 60%), wat als een grote drempel wordt gezien voor veel lokale projecten, zou het helpen als de Provincie kan bijspringen. Hierover stelt het college dat dit per casus bekeken zou moeten worden, maar dat dit niet uitgesloten is.

De provincie ziet voor zichzelf vooral een stimulerende en faciliterende rol, bijvoorbeeld via financiering, samenwerking en beleidskaders. Tegelijk wordt samenwerking met gemeenten, bedrijven en maatschappelijke partners essentieel geacht om de energietransitie te versnellen.

Mee ingediende voorstellen
motie duorsume elektryske fytsen – FNP, GrienLinks, PvdD en PvdA
De motie vraagt om de fietsen die de organisatie vergoed voor ambtenaren meer circulair in te zetten. Als een elektrische fiets bijvoorbeeld stuk gaat, deze vervangen met een tweedehands (refurbished) exemplaar.

De motie is aangenomen met 30 stemmen voor en 12 (JA21, PVV, VVD, CDA en Van Dijk) stemmen tegen

Andere voorstellen
Motie provinciaal energieontwikkelbedrijf door SP en PvdA – Ingetrokken

Motie uitbreiding OVEF door SP en PvdA – Ingetrokken

Motie loslaten ambitie door PVV
Verworpen met 4 (PBF, Van Dijk, PVV) stemmen voor en 38 stemmen tegen

Motie sober en kostenefficiënt wagenpark door PVV
Verworpen met 9 (PVV, GL, PvdA) stemmen voor en 33 stemmen tegen

Amendement geen verlenging en verbreding door PVV
Verworpen met 7 (PBF, PVV, VVD en Van Dijk) stemmen voor en 35 stemmen tegen

Het finale besluit is aangenomen met 38 stemmen voor en 4 (PBF, PVV, Van Dijk) stemmen tegen

Geplaatst op

Rapport van de Noordelijke Rekenkamer: ‘Af-en-toezicht: Een onderzoek naar de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijk en provinciaal toezicht’


Energie is vrijwel dagelijks in het nieuws: netcongestie, hoge kosten, energiecrisis en de energietransitie. Maar volgens onze Jochem blijft er één cruciale oplossing blijft vaak onderbelicht

“energie die we niet gebruiken, hoeven we ook niet op te wekken, te transporteren en te betalen. En juist daarom is energiebesparing zo’n krachtig instrument!”.

De Noordelijke Rekenkamer bracht recent het rapport Af-en-toezicht uit, over de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijk en provinciaal toezicht. Een degelijk en scherp rapport, dat laat zien dat veel bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen, maar dat toezicht en handhaving nodig blijven om de wettelijke energiebesparingsplicht ook daadwerkelijk effect te laten hebben.

Toezicht als ondersteuning, niet als straf
Voor GrienLinks is toezicht, zoals Jochem het in zijn betoog mooi aangaf “geen doel op zich. Het gaat niet om “het mes op de keel”, maar om ondersteunen, helpen en het creëren van een gelijk speelveld. Goedwillende bedrijven mogen niet de dupe worden van minder welwillenden. Juist daarom is effectief toezicht nodig”. De FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing) wil die rol actief en ondersteunend invullen en GrienLinks is blij dat het college van Gedeputeerde Staten alle aanbevelingen van de Noordelijke Rekenkamer heeft overgenomen.
Het bijbehorende PS-voorstel onderstreept dat energietoezicht een wettelijke taak is binnen vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De Rekenkamer laat zien dat het effectiever kan en moet. Dat vraagt om duidelijke prioritering, betere informatie en samenwerking tussen provincie, gemeenten en uitvoeringsdiensten.

Zorgen over transparantie en democratische controle
Tijdens het betoog en in het debat maakte Jochem de zorgen van GrienLinks kenbaar over de opstelling van enkele Friese gemeenten. “Twee gemeenten weigerden zonder toelichting informatie aan te leveren aan de FUMO, waardoor de Rekenkamer haar onderzoeksrol niet goed kon uitvoeren. Dat vinden wij zorgelijk”, aldus Jochem. En daarom diende Jochem samen met D66, SP en PvdD een toch wel bijzondere motie in, waarin Provinciale Staten van Fryslan zich uitspreekt:
• dat het van essentieel belang is dat de provincie Fryslân en alle Friese gemeenten in gezamenlijkheid meewerken aan het leveren van informatie om het onderzoekswerk van de Noordelijke Rekenkamer mogelijk te maken;
• Dat als de provincie Fryslân en de Friese gemeenten dit niet doen, dit gedegen dient te worden onderbouwd en gemotiveerd.

Vertrouwen én verantwoordelijkheid
In het debat werd ook gepleit voor terughoudendheid door onder anderen de BBB in haar amendementVertrouwen in Friese bedrijven, waarin de aanbeveling van de Rekenkamer wordt geschrapt in het besluitstuk. Om concurrerend te blijven hebben bedrijven voortdurend aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. En daarom is het volgens de indienende partijen dan ook legitiem om te vertrouwen in onze ondernemers en het huidige energietoezicht vanuit de provincie geen hogere prioriteit te geven.

Jochem kiest namens onze fractie voor een andere balans: “vertrouwen waar het kan, toezicht waar het moet”. Energiebesparing is geen vrijblijvende ambitie, maar een wettelijke plicht en een noodzakelijke stap richting een duurzaam en eerlijk energiesysteem.

Stemming
Gedeputeerde De Vries reageert terecht op onze motie terughoudend, omdat het een oproep is van de Provinciale Staten. Echter, de gedeputeerde doet wel de toezegging dat hij tijdens de eerstkomende vergadering van de FUMO het punt wat GrienLinks aandraagt in de motie zal benoemen tijdens de rondvraag. En de Provinciale Staten spreekt haar helaas tegen de oproep uit, met:
18 Voor: GL, PvdA, PvdD, SP, CU, D66, VVD en FNP
24 Tegen: BBB, CDA, PVV, JA21 en Steatelid Jonker.

Lees hier het betoog van Statenlid Jochem Knol

Geplaatst op

Klimaat en Energie Startnotitie

“Dat ‘Klimaat’ als ondergeschoven kindje aan de startnotitie Energie is toegevoegd, vinden wij niet zo netjes, maar dat terzijde”, zo zei Charda Kuipers bij de behandeling van de Startnotitie Energie en Klimaat op 26 mei 2021 in de Staten. “Wij willen dat het Fûns Skjinne Fryske Energy (FSFE) omgevormd wordt tot Klimaatfonds en komen later met een voorstel hiervoor.” Voor het deel Energie in de nota diende Kuipers twee moties in voor meer inzet op het opwekken van schone energie. Verder lezen

Geplaatst op

RES 1.0: eruit halen wat erin zit

Na een teleurstellend bod van 2,3 Twh in de concept RES (Regionale Energie Strategie), liet de provincie bij de RES 1.0 ietsje meer ambitie zien. Het bod was dankzij plannen van de gemeenten verhoogd naar 3.0 Twh. “We zijn blij dat er nu méér is opgenomen dan alleen de projecten uit de pijplijn. Wel is duidelijk dat we er in Fryslân nog niet uithalen wat erin zit”, sprak Charda Kuipers in het debat op 26 mei 2021. Ook sprak ze haar zorgen uit over de netwerkcapaciteit en het blok-aan-het-beenbeleid van de provincie op het gebied van wind.Verder lezen

Geplaatst op

Ambitie in Klimaatakkoord moet hoger

GrienLinks is positief dat in het Klimaatakkoord in breed verband afspraken zijn gemaakt over de klimaatverandering. Het is goed dat bijvoorbeeld de problematiek in de veenweidegebieden eindelijk wordt aangepakt, maar er ook aandacht is voor natuurinclusieve groei, de transitie naar een circulaire economie en er aandacht is voor lokale initiatieven. ‘Maar de ambitie in het Klimaatakkoord ligt laag. De 49% CO2 reductie die Gedeputeerde Staten voorstelt zien wij als een minimale stap. Zelfs het Rijk adviseert om 55% reductie aan te houden en Urgenda heeft een rechtszaak aangespannen die dwingt tot een grotere reductie dan waar nu op wordt ingezet’, sprak fractievoorzitter Charda Kuipers in het debat op 30 oktober. Verder lezen