Zijn recreatievaarders nog voldoende veilig?

Afbeelding met Watermarkering in een vaarweg
Het afgelopen jaar kregen we in Fryslân te maken met meerdere ernstige ongelukken op het water – met zelfs dodelijke slachtoffers. Van Earnewâld tot het Prinses Margrietkanaal en Heerenveen: steeds opnieuw blijkt dat recreatievaart, roeiers en grote binnenvaartschepen elkaar op gevaarlijke punten ontmoeten.

GrienLinks maakt zich al langer zorgen over de veiligheid op onze vaarwegen. We horen van roeiverenigingen, beroepsvaart én recreanten dat er te hard wordt gevaren, dat regels worden genegeerd en dat sommige vaarwegen simpelweg niet zijn ingericht op grote schepen die er nu mét ontheffing mogen varen.

Daarom heeft GrienLinks, samen met PvdA, SP en D66, schriftelijke vragen gesteld aan Gedeputeerde Staten. We willen onder meer weten:
• of de provincie eindelijk onderzoek gaat doen naar de oorzaken van de toename van ongevallen;
• of er maatregelen komen, zoals stoplichten, handhaving en betere waarschuwingen;
• waarom er nog steeds geen actie is ondernomen ondanks eerdere signalen;
• of de ontheffingsstatus voor grote Va-schepen opnieuw wordt beoordeeld.

Onze boodschap is helder: veiligheid op het water mag nooit afhankelijk zijn van toeval. Fryslân heeft een unieke watercultuur – maar die vraagt om beleid dat meegroeit met het gebruik van onze vaarwegen.

Aandacht voor krappe en veilige vaarwegen bij de havenvisie

In een aangenomen motie tijdens een vergadering (21 september 2022) over de vaarweg naar Drachten is er aan het college opgelegd om een integrale havenvisie op te stellen. De startnotitie havenvisie streeft naar een ‘modal shift’ in Fryslân en wil de havens daar op voorbereiden. Dit betekent dat een deel van de vracht op de weg zoveel mogelijk via het water moet gaan verlopen om te zorgen voor een stikstof reductie. Tijdens de vergadering van 28 mei 2025 konden de Provinciale Staten verder invulling geven aan deze visie.

GrienLinks vindt het inzetten op een stikstof reductie door meer te vervoeren op het water een nobel streven. Maar we vragen ons wel af, zitten de vaarwegen in Fryslân daar wel op de wachten en zijn deze voor de aankomende drukte bestemd? Statenlid Elsa van der hoek:

De meeste de vaarwegen in Friesland zijn (nog) niet geschikt voor klasse IV of Va schepen, maar veelal geschikt voor een klasse III. Dit betekent forse aanpassingen op een aantal vaarwegen. Als GrienLinks hebben wij bijvoorbeeld vaak aandacht gevraagd voor de Vaarweg Heerenveen, een klasse III/ krappe klasse IV vaarweg, waar met ontheffing ook met klasse Va schepen mag worden gevaren. Het aantal vaarbewegingen van de klasse Va is op dit moment nog niet erg intensief (5 schepen met ontheffing, die hier 1-4 van gebruik maken), maar de overlast bij het passeren van deze schepen is enorm!

Hierom hebben we twee voorstellen ingediend:

Motie – passend van A naar B varen
Er wordt in een havenvisie te weinig gesproken over de vaarwegen tussen de havens. Dit voorstel roept het College op om de vaarwegen, bij meer beroepsvaart, aan te passen. Wat ons betreft; geen krappe bochten of water dat over de oevers klotst.

Amendement – veilig varen voor iedereen
De veiligheid van de recreatievaart staat onvoldoende gewaarborgd in de havenvisie. Dit voorstel vraagt om van veiligheid een belangrijk onderwerp van gesprek te maken bij de uitwerking van de havenvisie.

Reactie college
Het college wilde geen discussie voeren over de vaarwegen, gezien er al besluiten zijn genomen over vaarwegen (bij Heerenveen en Drachten) in deze bestuursperiode. De Gedeputeerde vond een herhaling van deze discussie (en onze motie) dus niet op zijn plaats, dit past beter bij de behandeling van de POVI of het RMP. Voor ons amendement wilde de Gedeputeerde een uitzondering maken. Hij vond het sympathiek en beschouwd veiligheid als een basisprincipe.

Stemming
Motie – passend van A naar B varen
Verworpen met 10 stemmen voor (PvdD, GL, PvdA, D66) en 32 stemmen tegen (PBF, JA21, PVV, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van Dijk, BBB)

Amendement – veilig varen voor iedereen
Aangenomen met 26 stemmen voor (JA21, PvdD, SP, PVV, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Jonker, FNP, CDA) en 16 stemmen tegen (PBF, Van Dijk, BBB)

We zijn blij dat de veiligheid van de recreatievaart goed wordt meegenomen in de ontwikkeling van de integrale havenvisie. Jammer vinden we het dat er niet integraal wordt gekeken naar het vaarwegennetwerk bij de havenvisie. Bij de eerstvolgende mogelijkheid blijven wij aandacht vragen voor de krappe vaarwegen!

GrienLinks voor doorgaan van natuurlijke variant Holwerd aan Zee

Klik hjir foar de Fryske tekst

“Het project Holwerd aan Zee lag op ieders tong de afgelopen periode. We spreken ons als GrienLinks vandaag uit voor dit prachtige initiatief van onderop”, zei Charda Kuipers tijdens de Statenvergadering op 22 februari 2023. Het college wilde de stekker uit het hele project trekken, maar de meerderheid van de Staten koos voor het uitwerken van de natuurlijke variant. Verder lezen

Vragen over terugtrekken marktpartijen uit financiering brede Sluis Kornwerd

Klik hjir foar de Fryske tekst

Elsa van der Hoek van GrienLinks en Rendert Algra van het CDA mochten voor één keer samen mondelinge vragen stellen tijdens de Statenvergadering op 22 februari 2023. “It is de lêste gearkomste fan dizze periode, dus dêrom mei it foar ien kear, as in soarte fan Snip en Snap”, zei Arno Brok, de Commissaris van de Koning. Elsa en Rendert stelden vragen over het terugtrekken van een aantal marktpartijen bij het tekenen van de overeenkomst over de bijdrage van ‘de markt’ aan het verbreden van de Sluis bij Kornwerd.

Vragen

Verder lezen

Marktbijdrage sluis Kornwerd door provincie voorgeschoten

“Vandaag wordt ons gevraagd in te stemmen met het voorfinancieren van 26,5 miljoen euro, het geld dat als bijdrage door de marktpartijen is toegezegd, om de verbreding van de Sluis Kornwerderzand te kunnen realiseren. Maar, voorzitter, deze vorm van geld terugkrijgen uit de markt (via een stichting en afspraken tussen provincie en bedrijven) is nog nergens ooit eerder geprobeerd. Dus vinden wij dat we dan ook alle losse eindjes afgehecht moeten hebben voor we akkoord gaan met deze voorfinanciering,” zei Elsa van der Hoek tijdens de Statenvergadering op 21 december 2022 bij de bespreking van het punt ‘Marktbijdrageregeling Sluis Kornwerderzand’. Haar amendement om het besluit te nemen onder de voorwaarde dat het Rijk heeft getekend voor het restrisico werd niet aangenomen. De GrienLinksfractie stemde daarom tegen. Verder lezen