Geplaatst op

Fryslân bekritiseerd door Noordelijke Rekenkamer, inspanningen voor water komen te kort

Een afbeelding van vervuild water

Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 werd het NRK-Rapport ‘wettersnoden’ behandeld. Dit rapport gaat over de bestuurlijke inzet ten aanzien van de wateropgaven waar de Noordelijke provincies nu en in de toekomst mee te maken hebben. Hier kwamen een paar flinke aanbevelingen naar voren. De conclusie is duidelijk: er wordt nog te weinig gedaan.
Één van de wateropgaven is de waterkwaliteit, iets wat is gewaarborgd in Europese regelgeving: de Kader Richtlijn Water. De Nederlandse overheid heeft deze richtlijn vertaald in een opgave die voltooid moet worden door onder andere provincies. De provincie Fryslân heeft een klein jaar geleden nog een tussenevaluatie gedeeld met de Staten. Hier hebben we een tal van moties ingediend. Deze werden allen overbodig bevonden..

Vandaar onze verassing om de conclusie dat de maatregelen die door de provincie worden genomen ontoereikend zijn om de doelen te behalen. Deze maatregelen zijn vrijwillig van aard; niet verplicht dus. Maar we moeten vólgend jaar al naar de EU om onze resultaten te laten zien. Hier heeft Nederland en Fryslân al 25 jaar de tijd voor gehad. Zo stelt Elsa in haar betoog:

‘Onze grootste zorg betreft de waterkwaliteit. De KRW doelen voor 2027 worden niet gehaald en het lijkt alsof dit niet als urgent probleem wordt ervaren. We hebben ons er bij neergelegd. En dat vinden wij erg zorgelijk.’

Onze voorstellen
Terug van weggeweest, één van onze ‘overbodige’ moties tijdens de behandeling van de KRW: Stoppen bij de bron. Want de stoffen waaraan we de kwaliteit van het water toetsen zijn inmiddels achterhaald. Er zijn inmiddels een tal aan Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bekend en dat aantal zal in de toekomst ongetwijfeld toenemen. Hierom vragen we in dit voorstel om bij de uitwerking van de aanbevelingen van het NRK Rapport de geüpdatete lijst van ZZS mee te nemen.

Verder vraagt GrienLinks aandacht voor het contact met het bedrijfsleven. Bedrijven verdienen de aandacht en hulp bij een transitie naar schonere en circulaire productiewijzen. In de tussenevaluatie van de KRW stond ‘handelingsperspectief’, wat wij interpreteren als een beleidsinterventie, over communicatie en bewustwording over de KRW voor inwoners en bedrijven. GrienLinks vraagt dan ook: hoe staat het met de implementatie?

Mee ingediend
De motie ‘open gesprek met het wetterskip’ van de PvdA in reactie op de enige aanbeveling die het College niet overneemt uit het NRK-rapport. Dat gaat over contact met het Wetterskip. De aanbeveling stelt dat het wetterskip een jaarlijks rapportage moet opstellen met (aan de hand van meetbare indicatoren) de stand van zaken van de uitvoering van het waterbeheerprogramma. Deze rapportage dient als bespreekstuk om jaarlijks met het Dagelijks Bestuur van het Wetterskip te bepalen of de uitvoering op koers ligt. Een goede samenwerking is wat ons betreft de basis voor het behalen van alle water- en bodemsturende doelen. De motie vraagt hierom naar een samenwerking tussen Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur.

De motie motie biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels van de FNP vraagt om het woord gewasbeschermingsmiddelen in één van de overgenomen aanbevelingen in het rapport te vervangen met ‘biociden’. Met deze aanpassing wordt de betekenis ietwat verruimt en dat is wat ons betreft noodzakelijk!

Reactie college
Over de motie ‘stoppen bij de bron’ haalt de Gedeputeerde nogmaals het bestuursakkoord aan waar zij in 2023 afspraken hebben gemaakt om niet vooruit te lopen op bepaalde doelen. De Gedeputeerde Staten zullen dus niets extra’s doen totdat een meerderheid van de Provinciale Staten ander stemt. Oordeel Staten.
Wat betreft onze motie over het bedrijfsleven, deze werd niet meet- of uitvoerbaar geacht. Daarbij stelt GS dat zij al in gesprek zijn met bedrijven. De Gedeputeerde sluit af met de stelling dat zorgen rondom de KRW-doelen in nutriënten en chemie zit, en dat is een zaak van het Rijk. Oordeel: ontraden.

Stemming
Motie ‘stoppen bij de bron’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)

Motie ‘in contact met bedrijfsleven’: Verworpen met 11 stemmen voor (GrienLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, JA21, PVV, Provinciaal Belang Fryslân, Steatelid Van Dijk, VVD)

Motie ‘biosiden ynstee fan gewaaksbeskermingsmiddels’: Verworpen met 14 stemmen voor (CU, FNP, GrienLinks, PvdA, SP, Jonker) en 26 stemmen tegen (BBB, CDA, JA21, PVV, Partij voor de Dieren, PBF, Van Dijk, VVD)

Motie ‘open gesprek met het wetterskip’: Verworpen met 11 stemmen voor (GL, PvdD, PvdA, SP, Jonker) en 29 stemmen tegen (BBB, CDA, CU, FNP, JA21, PVV, PBF, Van Dijk, VVD)
Uiteindelijk besluit NRK-Rapport: Aangenomen met 38 stemmen voor en 2 stemmen tegen (PVV)

Geplaatst op

GrienLinks wil duidelijkheid over staalslakken in Leeuwarden – schriftelijke vragen

Een afbeelding van een auto die rijdt over de snelweg

Tijdens de Statenvergadering van 28 januari 2026 stonden de staalslakken bij de haak om Leeuwarden opnieuw op de agenda naar aanleiding van een nieuwsbericht in de Leeuwarder Courant waaruit blijkt dat de problemen groter zijn dan eerder gedacht.

BBB stelde mondelinge vragen aan het college. Zij vroegen onder meer:

1. waarom de antwoordbrief van de provincie (15 juli 2025) een andere toon had dan die van de gemeente Leeuwarden (27 mei 2025);

2. op welke momenten er sinds mei 2025 is afgestemd met Rijkswaterstaat, gemeente en Wetterskip;

3. welke acties in het eerste kwartaal van 2026 worden ondernomen;

4. welke constructieve en milieutechnische risico’s er spelen;

5. en wanneer er een duidelijke communicatiestrategie komt, inclusief informatie over afsluitingen en omleidingen.

Het college gaf aan dat er sinds mei meerdere afstemmingsmomenten zijn geweest en dat in Q1 2026 maatregelen volgen vanuit de zorgplicht om het uittreden van water te stoppen. Daarna moeten bestuurlijke keuzes worden gemaakt over de definitieve oplossing (afdekken of afgraven). Een tijdelijke volledige afsluiting van de weg lijkt waarschijnlijk.

GrienLinks stelde al eerder schriftelijke vragen met de PvdA en FNP. Hierom, naar aanleiding van berichtgeving in de Leeuwarder Courant, hebben we vervolgvragen gesteld. Wij vroegen vooral aandacht voor:

1. mogelijke milieuschade en cumulatieve effecten;

2. de rol- en taakverdeling tussen overheden;

3. monitoring en toezicht;

4. en een overzicht van andere locaties in Fryslân waar staalslakken zijn toegepast.

Voor GrienLinks staat voorop dat veiligheid, transparantie en milieubescherming leidend moeten zijn. Inwoners hebben recht op volledige duidelijkheid – niet op verschillende boodschappen van verschillende overheden. Wij blijven dit dossier volgen.

Zie HIER de antwoorden op de schriftelijke vragen.

Geplaatst op

Nieuwsbrief januari 2026

De eerste nieuwsbrief van 2026! Hierin beschrijven we onze inzet tijdens de Statenvergadering van afgelopen december. Deze stond in het teken van weidevogels en leefbaarheid. Tot slot is de financiering voor het initiatiefvoorstel ‘naar een schone en gezonde leefomgeving’ verlengd; grutsk!

Op naar een hoopvol en ambitieus 2026!

Doe mee! Zoals je kunt lezen, kunnen we je steun goed gebruiken… Je vindt meer informatie over ons en onze activiteiten op de website of op facebook, twitter en  instagram. Voor contact met de fractie: grienlinks@fryslan.frl 0582925805.

Word lid

Verder lezen

Geplaatst op

Provinciale Staten verlengen inzet voor een schone en gezonde leefomgeving

Een pictogram van een fles gif

Provinciale Staten van Fryslân hebben met ruime meerderheid ingestemd met de motie vreemd van GrienLinks om de financiering van het initiatiefvoorstel ‘Naar een schone en gezonde leefomgeving’ te verlengen. Met 38 stemmen vóór onderstreept de Statenvergadering opnieuw het brede draagvlak voor het terugdringen van het gebruik van pesticiden en het werken aan een gezonde leefomgeving voor mens en natuur.

Het initiatiefvoorstel werd in september 2021 aangenomen en richt zich op het stimuleren van zowel particulieren als professionele gebruikers om het gebruik van pesticiden te beperken. In de eerste fase zijn al belangrijke stappen gezet: bewustwordingscampagnes voor inwoners, gesprekken met retailers over de verkoop van bestrijdingsmiddelen, praktijkexperimenten met agrariërs en dialoogbijeenkomsten tussen boeren en omwonenden. Deze aanpak draagt bij aan wederzijds begrip en helpt om juridische procedures te voorkomen.

Uit de tussenevaluatie blijkt dat voortzetting en verdere uitwerking van het initiatiefvoorstel wenselijk is. De motie sluit daarbij aan en vraagt om een tweede fase waarin de activiteiten beter worden ingebed in bestaande programma’s, zoals het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Dat zorgt voor meer samenhang, borging en draagvlak.

Gedeputeerde Douwstra gaf aan dat het college deze motie ook eerder al positief heeft geapprecieerd. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de verdere uitwerking tijd vraagt: de nieuwe fase zal niet per 1 januari van start gaan, maar in de loop van 2026 vorm krijgen. Voor het deel waarvoor Gedeputeerde Staten verantwoordelijk blijven, ligt de uitvoering bij de provincie. Daarbij is het volgens het college belangrijk dat de rol van Wetterskip Fryslân in de vervolgfase goed wordt geborgd.

Met deze motie spreekt de Statenvergadering opnieuw haar ambitie uit om samen te blijven werken aan een schone en gezonde leefomgeving in Fryslân. GrienLinks blijft zich inzetten voor een toekomst waarin het gebruik van pesticiden verder wordt teruggedrongen en gezondheid en duurzaamheid centraal staan.

Geplaatst op

Vervolgvragen over mestverwerkingsfabriek Wijnjewoude

GrienLinks heeft samen met D66, SP en Partij voor de Dieren opnieuw schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten over de mestverwerkingsfabriek van WEN in Wijnjewoude. Aanleiding is de eerdere beantwoording van vragen over de verleende subsidie van 12 miljoen euro, die op meerdere punten onvolledig was en nieuwe zorgen opriep.

Voor GrienLinks staat zorgvuldigheid voorop. In de vervolgvragen vragen we onder meer hoe omwonenden en andere belanghebbenden daadwerkelijk zijn betrokken bij de vergunningverlening, en waarom het advies van de Commissie MER niet is afgewacht. Ook stellen we kritische vragen over het financiële en juridische risico voor de provincie, de deelnemende agrariërs en omwonenden.

Daarnaast willen we helderheid over de milieueffecten, zoals stikstof, transportbewegingen en gezondheid, en over het experimentele karakter van het project. Wat betekent dit project nu écht voor kringlooplandbouw, en wie draait uiteindelijk op voor de kosten als aannames niet blijken te kloppen?
Met deze vragen wil GrienLinks afdwingen dat grote publieke investeringen transparant, controleerbaar en met oog voor mens, dier en leefomgeving worden gedaan. Omwonenden verdienen duidelijkheid en vertrouwen – en dat begint met volledige antwoorden.

Geplaatst op

Leefbaarheid: een duidelijke spanning tussen ambitie en praktijk

Fryslân is een bijzondere provincie: er is rust, ruimte, oog voor elkaar en us eigen taal. In de beleidsbrief leefbaarheid beschrijven Gedeputeerde Staten hoe de leefbaarheid er in 2040 uit zou moeten zien. Want de demografie en de uitdagingen van Fryslân zullen snel veranderen. Zo stelt Elsa:

“Er zijn dit jaar voor het eerst meer ouderen dan jongeren in Nederland en deze trend zal alleen maar doorzetten. Dat zet de zorg, de mantelzorg en de solidariteit tussen generaties onderdruk. Juist dan is het versterken van gemeenschappen extra belangrijk.”

De beleidsbrief is namelijk duidelijk over de zwaktes, sterktes en uitdagingen. Zo beschrijft het dat er een toename is van middelengebruik onder jongeren en Fryslân steeds meer te maken krijgt met ondermijning. Ook voelt iedereen zich gemiddeld steeds meer eenzaam. Wat blijft er straks van de mienskip over? Zeker omdat de visie mooi en duidelijk is; we willen de waarden die Fryslân zo bijzonder maken zoveel mogelijk behouden en versterken. Maar hoe? Er staan in deze beleidsbrief geen indicatoren of duidelijke doelstellingen, deze worden bewaard voor het uitvoeringsprogramma wat slechts ter kennisgeving wordt voorgelegd aan de Provinciale Staten. Wat stellen we als Provinciale Staten dan vast?

Hierom dient GrienLinks een amendement ‘regie bij de Staten’ in. Dit voorstel voegt een extra zin toe aan het voorstel wat ervoor zorgt dat de Staten pro-actief betrokken worden bij het uitvoeringsprogramma.

Daarnaast maken wij ons zorgen over onze jeugd. Met een verschraling van het cultuur en LHBTIQ+ beleid zijn er ontmoetingsplaatsen verdwenen voor onze kwetsbare doelgroepen. Hiermee vertrekken kwetsbare groepen uit Fryslân of trekken zich terug. Elsa vraagt hierom aan de Gedeputeerde wat hij voor deze groepen in het kader van leefbaarheid gaat doen.

Met de toegenomen eenzaamheid, middelengebruik en ondermijning dient GrienLinks een voorstel in om inzicht te verkrijgen in het drugsgebruik in Fryslân. Niet iedere gemeente heeft de middelen om rioolonderzoek te financieren. Hoe bestrijdt je een probleem dat je niet inzichtelijk maakt?

Reactie college
Gedeputeerde Knol geeft aan dat er met de hoeveelheid moties (die aanroepen tot onderzoek) die er liggen vanuit de Staten het nog even kan duren voordat het uitvoeringsprogramma klaar is. Verder geeft hij aan dat er maar twee ambtenaren op dit dossier staan; te weinig om alle zaken die hier worden aangedragen uit te werken.
Hierop springen Statenleden van de PvdA, CDA, D66 en de VVD op en starten een discussie over het capaciteitsprobleem. Zo is er tijdens de begroting veel geld is gegaan naar capaciteit binnen de provincie. Waarom is dit nu een excuus om voorstellen negatief te beoordelen?
In reactie op Elsa haar vraag over de bezuinigingen in de afgelopen college periode geeft de Gedeputeerde aan dat er dit jaar eenzelfde bedrag is uitgegeven aan cultuur als vorige collegeperiode. Er is alleen anders ‘geprioriteerd’. Hij verzoekt de oppositie ook hierover op te houden. Elsa interrumpeert de Gedeputeerde direct en stelt dat er bij zowel cultuur als leefbaarheid in de uitvoering bezuinigd is en dat juist hetgeen is wat wij belangrijk vinden en wij er dus ook niet over ophouden.
Wat betreft de motie over drugsgebruik stelt de Gedeputeerde dat dit provincie breed al wordt gedaan via regiodeal. Wel is het onderwerp actueel maar wordt het onderlegd bij de ondermijningstafel. De motie wordt dus oerstallig bevonden.
Het amendement over regie bij de staten wordt negatief beoordeeld door de Gedeputeerde. Hij stelt dat de Staten weliswaar kaders meegeven, maar niet gaan over de uitvoering op detailniveau. Het is GrienLinks echter onduidelijk waar wij precies kaders aan meegeven, met zulke vage omschreven doelen en ambities.

Stemming
Amendement Regie bij de Staten is verworpen met 18 stemmen voor (PvdD, PBF, SP, PVV, GL, PvdA, D66, VVD, Van Dijk) en 25 stemmen tegen (JA21, CU, Jonker, FNP, CDA, BBB)
Motie Inzicht in Fries drugsgebruik is verworpen met 11 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, PVV, GL, D66 en Van Dijk) en 32 stemmen tegen (PvdA, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA en BBB)