Geplaatst op

(aanvullende) Schriftelijke vragen Pesticidenbeleid

Op 1 november 2024 stelden de fracties van FNP en GrienLinks aanvullende vragen over het pesticidenbeleid na de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland, waarin de provincie werd gecorrigeerd in een zaak over de teelt van lelies vlakbij het Natura 2000-gebied Drents-Friese Wold. De rechter oordeelde in deze uitspraak dat de provincie niet voldoende onderbouwd had waarom er geen vergunningplicht was voor de teelt, die gepaard gaat met het gebruik van grote hoeveelheden pesticiden.

De schriftelijke vragen van Jochem richten zich op de wettelijke tekortkomingen in het toelaten van pesticiden, het ontbreken van een goed onderzoek naar cumulatieve effecten en de onvoldoende controle door de NVWA op overtredingen in Fryslân. Daarnaast wordt gevraagd naar de stand van het onderzoek naar pesticiden in Natura 2000-gebieden en welke concrete stappen de provincie gaat nemen om het toezicht te verbeteren en het gebruik van pesticiden verder te beperken.

Er wordt ook ingegaan op de gevolgen van de uitspraak voor het vergunningenbeleid en de verantwoordelijkheid van de provincie voor het afgeven van vergunningen voor pesticidengebruik in de buurt van natuurgebieden. GrienLinks en de FNP betwijfelen of de provincie de juiste juridische onderbouwing kan leveren voor toekomstige vergunningen, vooral gezien de omgekeerde bewijslast voor vergunninghouders. Ten slotte wil Jochem met deze schriftelijke vragen onze zorg benadrukken over de gezondheids- en milieueffecten van pesticidengebruik, zowel voor de natuur als voor de inwoners van Fryslân.

Geplaatst op

(aanvullende) Schriftelijke vragen Wabo vergunning biovergister Sonac 31 oktober 2024

Op 3 april 2024 hebben de fracties van GrienLinks, PvdA, PvdD, D66, FNP, VVD en SP schriftelijke vragen gesteld over de Omgevingsvergunning ten behoeve van de biovergister op het terrein van Sonac te Burgum. De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel heeft in december 2023 besloten geen Verklaring Van Geen Bedenkingen voor de bouw van de biovergister af te geven, waardoor de provincie volgens de regels de omgevingsvergunning niet kan verstrekken. Desondanks heeft de provincie de aanvraag aangehouden, omdat Sonac heeft aangegeven de plannen te wijzigen. De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel moet nu beslissen of er alsnog een VVGB wordt afgegeven, maar de termijn voor deze beslissing is onduidelijk.

Dit alles roept bij GrienLinks weer nieuwe vragen op, vooral omdat het aanhouden van de aanvraag een uitzonderlijke situatie lijkt te zijn. Jochem vraagt, samen met VVD, FNP, PvdD, PvdA, SP en D66, zich af waarom de aanvraag niet direct werd afgewezen, aangezien dit normaal gesproken zou gebeuren zonder VVGB. Er wordt ook gevraagd of Sonac met een nieuw plan alsnog een nieuwe aanvraag kan indienen, en of de afwijkende procedure extra kans op zienswijzen of beroepen creëert. De betrokkenen in Burgum hebben veel vragen over deze unieke situatie. GrienLinks wil dan ook samen met de andere fracties weten of in de toekomst vergelijkbare aanvragen zullen worden aanhouden bij het ontbreken van een VVGB.

Geplaatst op

Vragen over mestvergister in Wijnjewoude


Op 17 juli 2024 heeft GrienLinks samen met D66 schriftelijke vragen gesteld over de mogelijke mestvergister in Wijnjewoude. De antwoorden van Gedeputeerde Staten (GS) op 14 augustus jl. gaven inzicht in de verantwoordelijkheid voor de exploitatie, maar er blijven belangrijke vragen bestaan. GrienLinks blijft grote zorgen over de financiële, milieu- en sociale gevolgen van het project. Jochem beoogt met deze schriftelijke vragen de provincie verder aan te sporen om meer duidelijkheid te verschaffen over al deze aspecten.

Er is namelijk nog steeds onduidelijk over wie de formele aanvrager is van de vergunning, de risico’s van een faillissement van de exploitant en de verplichtingen van de boeren die mest gaan leveren. En dat onze zorgen reëel zijn, blijkt wel uit dat onlangs een mestvergister in Oost-Brabant failliet is verklaard. Verder wordt gevraagd naar de maatregelen die de provincie kan nemen om milieurisico’s te beperken als er te weinig mest wordt aangeleverd.

Daarnaast roept de situatie vragen op over de participatie van omwonenden en de onafhankelijkheid van de bureaus die de onderzoeken hebben uitgevoerd. Er wordt gepleit voor een second opinion door een onafhankelijke partij, zoals aanbevolen door de Noordelijke Rekenkamer, om de realisatie en exploitatie van de mestvergister grondig te toetsen. Ten slotte wordt gevraagd naar de resultaten van de Renure-pilot in Friesland en de manier waarop deze gedeeld zullen worden met betrokkenen, zoals omwonenden en andere belanghebbenden.

Geplaatst op

Holwerd aan Zee de nek omgedraaid; alleen maar verliezers

Tijdens de Statenvergadering van 27 november 2024 sprak Charda namens GrienLinks haar teleurstelling uit over het beëindigen van de provinciale samenwerking in het project Holwerd aan Zee. Wat ooit begon als een iconisch burgerinitiatief om de leefbaarheid en natuur van de Waddenkust te versterken, lijkt nu te stranden door gebrekkige regie en politieke verdeeldheid.

Een ambitieuze droom in gevaar
Holwerd aan Zee was meer dan een project; het was een visie voor een toekomst waarin biodiversiteit en leefbaarheid hand in hand gaan. Burgers, overheden en investeerders werkten samen om leegloop te bestrijden en ecologische waarde toe te voegen. Toch koos de provincie ervoor om terug te deinzen, waarbij essentiële steun voor financiering en samenwerking uitbleef. Zoals Charda treffend verwoordde:

“Het vertrouwen in de politiek heeft weer een opdoffer gekregen. De provincie komt over als een partner die haar verantwoordelijkheid ontloopt.”

Gebrek aan daadkracht en regie
Het besluit om de stekker eruit te trekken werd voorafgegaan door jaren van besluiteloosheid, twijfels over haalbaarheid en het negeren van kansen op externe financiering. Rapporten zoals Verlangen naar Zee benadrukten de complexiteit, maar boden ook aanknopingspunten voor voortgang. Charda wees op het gemis aan alternatieven:

“Grondverwerving wordt terecht een onzekere factor genoemd, maar GS trekt die lijn niet door. Er zijn alternatieven mogelijk, mits goed ingezet.”

Wat GrienLinks wil zien
Hoewel het project in zijn oorspronkelijke vorm dreigt te eindigen, blijft GrienLinks pleiten voor hernieuwde inzet. De middelen uit de Regiodeal moeten worden gebruikt om het Waddengebied ecologisch te versterken. Daarnaast roept GrienLinks Gedeputeerde Staten op om Burgerinitiatieven te steunen. Als een financieel haalbaar plan wordt gepresenteerd, moet de provincie bereid zijn opnieuw in gesprek te gaan. Verder verzoekt GrienLinks ecologische doelen prioriteren; projecten die bijdragen aan biodiversiteit, zoals herstel van vogelpopulaties en natuurlijke randen van het Wad, moeten de norm worden. Tot slot vraagt GrienLinks vergunningen te verkennen: De provincie kan proactief bijdragen aan het onderzoeken van juridische haalbaarheid en ondersteunen bij financiële obstakels zoals BTW-kosten.

Een oproep aan de Staten
Het vertrouwen van burgers, dat al sinds 2013 in Holwerd aan Zee wordt geïnvesteerd, verdient eerlijke ondersteuning. Zoals Charda benadrukte:

“We zien het als een morele plicht van de provincie om alsnog medewerking te verlenen als een haalbaar plan wordt gepresenteerd. Het gaat om de biodiversiteit én het vertrouwen in de politiek.”

Conclusie
Holwerd aan Zee had een voorbeeld kunnen zijn van wat mogelijk is als burgers en overheden samenwerken aan een duurzame toekomst. Met 33 (JA21, SP, PBF, PVV, VVD, CU, Jonker, FNP, CDA, van Dijk, BBB) stemmen voor en 10 (PvdD, GL, PvdA, D66) stemmen tegen hebben de Provinciale Staten besloten om samenwerking met de stuurgroep, voor de variant die jaren eerder is besloten, te beëindigen. GrienLinks roept op tot ambitie en daadkracht om te voorkomen dat dit iconische project definitief strandt, en blijft pleiten voor een provincie die natuur, leefbaarheid en burgerinitiatieven centraal stelt. Want alleen met lef en samenwerking bouwen we aan een toekomst die recht doet aan mens en natuur.

Geplaatst op

Aanpassingen in legesverordening leiden tot willekeur en rechtsongelijkheid

Tijdens de bespreking van de legesverordening (leges: de kosten die de overheid rekent voor haar diensten) op 13 november 2024 uitte GrienLinks scherpe kritiek op het voorstel van het college om leges voor agrarische bedrijven (PAS-melders en ganzenschade) kwijt te schelden. Dit plan zou moeten helpen om de gevolgen van het falende stikstofbeleid te verzachten, maar volgens Jochem Knol is het een magere poging die volledig tekortschiet in het aanpakken van de werkelijke problemen.

“Het legesinstrument gebruiken om bedrijven voor dit uitstelbeleid van de overheid te belonen is niet gepast en leidt tot chaos en willekeur.”

Willekeur en rechtsongelijkheid
De uitspraak van de Raad van State is glashelder: de overheid heeft te weinig gedaan om de natuur te herstellen. In plaats van daadkrachtig beleid, zien we jarenlang uitstel, waardoor bedrijven in onzekerheid verkeren. Het nieuwe kabinet verlaagde zelfs het eerder aangekondigde transitiefonds met 15 miljard euro. Nu probeert de provincie met een aanpassing in de legesverordening het leed te verzachten, maar volgens GroenLinks is dit symptoombestrijding, in plaats van echte veranderingen die de natuur en de mensen helpen.

Jochem stelt zich kritisch op tegenover deze maatregel, die willekeurig en onzorgvuldig lijkt. Hij maakt zich zorgen over rechtsongelijkheid: niet alle bedrijven lijken te profiteren van het kwijtschelden van leges. Hierdoor ontstaat er sprake van selectieve hulp.

“De provincie heeft bijvoorbeeld actief meegewerkt aan aanzienlijke peilverlaging in het veenweidegebied en heeft meegewerkt aan zoutwinning bij Wijnaldum. Gaan we bij die gedupeerden ook de leges kwijtschelden voor de vergunningen die zij nodig hebben om hun huizen te herstellen?”

Verder leidt het niet innen van de leges tot inkomstenverlies voor de provincie. Het college wil dit (deels) compenseren uit het natuurpact en door het verlagen van interne kostenposten. Het natuurpact is bedoeld voor natuurdoelen, zoals het versterken van de natuur en het verbeteren van de biodiversiteit. Nu wordt het echter ingezet voor het afdekken van falend overheidsbeleid.

Het debat
In het debat over de legesverordening stelden Jochem en Edou (PvdA) kritische vragen aan het college. Jochem vroeg zich af of er ook compensatie zou komen voor andere gedupeerden, zoals mensen die schade hebben door gaswinning of peilverlaging, en of de regeling voor PAS-melders willekeurig was, wat zou leiden tot rechtsongelijkheid. Het college reageerde door te benadrukken dat de PAS-melders een schrijnende situatie doormaken en dat de ruimte voor compensatie vooral gericht is op het verlichten van hun financiële druk. Voor andere gedupeerden wordt nog naar oplossingen gezocht.

Edou vond de beantwoording van het college onvoldoende en vroeg om meer uitleg over de juridische onderbouwing van de regeling voor de PAS-melders en hoe deze zich verhoudt tot andere gedupeerden. Het college bevestigde dat de regeling juridisch is onderbouwd en dat de Provinciale Staten bevoegd zijn om de leges op nul te stellen, wat volgens hen binnen de rechtsgelijkheid valt.

Standpunt GrienLinks
GrienLinks kan een legesverordening die willekeur en rechtsongelijkheid in de hand werkt, niet steunen. Wij geloven dat het niet genoeg is om de symptomen van falend beleid te bestrijden. Het is tijd voor een duurzame en eerlijke oplossing die niet alleen de natuur herstelt, maar ook bedrijven zekerheid biedt door helder en rechtvaardig beleid. Zoals Jochem afsluit in zijn betoog: “Een legesverordening waarin sprake is van willekeur kan niet op de steun van GrienLinks rekenen.”

De veranderingen in de legesverordening zijn met 31 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, CU, D66, VVD, FNP, CDA, van Dijk en BBB) en 11 stemmen tegen (SP, PVV, GL, PvdA) doorgevoerd.

Geplaatst op

Begrotingsbehandeling: Gemiste kansen en gebrek aan visie

Tijdens de Statenvergadering van 13 november 2024 uitte Charda Kuipers haar diepe teleurstelling over het gebrek aan visie en samenhang van de begroting 2025. “Wat een treurnis,” aldus Charda. “De begroting ontbeert visie en samenhang. Een prudente houding bij het uitgeven van publiek geld kan ik alleen maar prijzen, maar dit college is hardnekkig penny wise and pound foolish. Er ontbreekt te vaak een goede onderbouwing hoe het college de verdeling van de budgetten verantwoordt.” Zonder duidelijke doelen, indicatoren en onderbouwing is het voor de Provinciale Staten lastig om haar kaderstellende en controlerende taken goed uit te voeren. Het college laat kansen liggen om brede welvaart, natuur en cultuur centraal te stellen. Ondanks eerdere signalen vanuit de Provinciale Staten (PS) zijn belangrijke punten uit de kadernota (weer) niet opgepakt. Charda geeft namens GrienLinks aan: “Dit onderstreept het gebrek aan regie en ambitie.”

Onze inzet
GrienLinks heeft middels twee moties een constructieve voorzet gegeven om de informatievoorziening rond besluitvorming te verbeteren. “We richten ons vandaag op alleen grondaankopen voor compensatiemaatregelen en natuurontwikkeling. Een fractie van wat nodig is.”

Motie ‘Opgave en inrichting NNN’
In 2022 heeft de Provinciale Staten vastgesteld dat in 2027 voor het NatuurNetwerk Nederland (NNN) 750 hectare grond moet worden verworven en 2000 hectare moet worden ingericht. Gedeputeerde Staten stelt in haar begroting dat een maximale inspanning geleverd zal worden om de doelen binnen het NNN tijdig te realiseren, samen met Natuer mei de Mienskip (NmdM). Echter, het beschikbare budget lijkt ontoereikend, omdat ook ander beleid hiermee gefinancierd moet worden. Als de provincie deze verantwoordelijkheden niet nakomt, kan dit de biodiversiteit en ecologische gezondheid in Fryslân bedreigen.

Met deze motie vraagt GrienLinks het college om inzicht te geven in hoe de totale opgave van verwerving, realisatie, inrichting en financiering van het NNN zal worden ingevuld. Gedeputeerde Folkerts stelde dat de motie overbodig is, omdat dit punt in april 2025 wordt meegenomen in de mid-term review. Helaas haalde de motie het niet.

Stemming:
Voor (12): GL, PvdA, PvdD, CU, D66
Tegen (30): JA21, PBF, PVV, VVD, FNP, CDA, Van Dijk, BBB

Motie ‘Grondaankoop compensatieverplichtingen’
In de begroting staat dat de provincie nog 66 hectare grond moet verwerven voor grote infrastructurele projecten, zoals wegen en andere voorzieningen. GrienLinks, gesteund door PvdA en SP, vindt dat de provincie inzicht moet bieden in de status van deze projecten en de planning van de compensatiemaatregelen. De motie vraagt het college om per project een overzicht te geven van de uit te voeren taken en de financiële middelen. Daarnaast wordt verzocht om een duidelijke planning, waarmee de Provinciale Staten in het eerste kwartaal van 2025 worden geïnformeerd.
Gedeputeerde Folkerts steunde de motie, die werd aangenomen met 23 tegen 19 stemmen.
Stemming:
Voor (23): PvdD, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, FNP, CDA
Tegen (19): BBB, Van Dijk, JA21, PBF, PVV

Motie ‘Laat de Fryske gemeenten niet in het ravijn vallen!’
De derde en laatste motie, mede ingediend door PvdA, FNP, SP, CDA, D66, CU en JA21, werd omschreven als een “hartenkreet” door Charda. “Het ravijnjaar dendert op onze gemeenten af en heeft grote negatieve gevolgen voor de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in Fryslân.”

De motie roept het college op om een brandbrief aan het Rijk te sturen waarin aandacht wordt gevraagd voor de financiële verantwoordelijkheden en de rol van het Rijk als fondsbeheerder. Daarnaast wordt verzocht om op korte termijn in gesprek te gaan met het Rijk, IPO en de Fryske gemeenten om te waarborgen dat de gemeenten voldoende financiële middelen en zekerheid krijgen voor hun wettelijke taken. Gedeputeerde Folkerts gaf aan dat het college al actief in overleg is met IPO, VNG en VFG.
Stemming: Unaniem aangenomen!

Mee ingediend:
Amendement “Tosken yn in bettere tiid” PvdA, GL, D66, SP en VVD. Voor de jaren 2026,2027 en 2028 wordt € 400.000,- per jaar extra vrij gemaakt voor de regeling kunstinstellangen, en € 400.000,- voor de regeling musea (incl. Fries Museum) uit de cultuurnota ‘Tosken yn in nije tiid’. Deze gelden worden gedekt uit de VAR.
Stemming:
Voor (15): PvdA, GL, D66, SP, VVD, Ja21
Tegen (27): BBB, CDA, FNP, CU, PBF, PVV en Steatelid Alberts

Motie Bescherm Friese landbouw tegen Mercosur-verdrag PvdD, GL en SP
De Europese Unie heeft op 28 juni 2019 een onderhandelaarsakkoord met de Mercosur landen bereikt, waarbij onder andere is afgesproken dat de handel in landbouwproducten verregaand geliberaliseerd wordt. Afgelopen september heeft de Europese Commissie de onderhandelingen met de Mercosur-landen hervat met als doel tegen het eind van 2024 een definitieve deal te sluiten. Het Mercosur-verdrag kan aanzienlijke negatieve gevolgen hebben voor de agroÍoodsector in Nederland en kan de gewenste transitie naar een duurzame agrofoodsector negatief beïnvloeden. Deze belangrijke motie verzoekt het college om voor eind 2024 de mening van Provinciale Staten, zijnde tegen het Mercosurverdrag, kenbaar te maken aan de Tweede Kamer. En daarvoor zoveel mogelijk actief steun te vergaren bij het kabinet en verantwoordelijke ministeries. Deze motie is met grote meerderheid aangenomen!
Stemming:
Voor (38): 38 PvdD, GL, PvdA, SP, D66, CDA, BBB, FNP, CU, Ja21 en VVD
Tegen (4): PVV, PBF en Steatelid Alberts

Motie Vrijheid vieren we samen D66, GL, PvdA, SP, VVD
Het komende voorjaar is het tachtig jaar geleden dat Fryslàn werd bevrijd. De kerngroep Fryslân Betinkt & Fiert werkt sinds 2022 aan plannen om stil te staan bij de tachtigjarige bevrijding en deze groots te vieren. De organisatie heeft een toezegging gekregen van € 150.000 in plaats van de gevraagde € 450.000. Hierdoor is de organisatie genoodzaakt om het programma uit te kleden, waardoor een uitgebreid stilstaan bij onze 80 jaar bevrijding aan kracht verliest. Met deze motie beogen de initiafnemers beleid te maken rondom financiering van speciale herdenkingen en vrijheidsvieringen. Ook roept deze motie op om alsnog het overige bedrag ad € 300.000 (vanuit de VAR) toe te kennen aan de kerngroep Fryslàn Betinkt & Fiert om zo als Friesland uitgebreid te kunnen stilstaan bij onze 80 jaar vrijheid. Deze motie heeft het niet gehaald.
Stemming:
Voor (14): D66, GL, PvdA, PvdD, SP, VVD,
Tegen (28): BBB, CDA, FNP, CU, PVV, Ja21, PBF en Steatelid Alberts

Motie Samen voor een schoon Fryslân PvdD, GL en SP Op vele locaties in Fryslân is mogelijk PFAS aanwezig in ons water en bodem. Vewin en de Unie van Waterschappen hebben op 11 juni 2024 een gezamenlijke brief hebben gestuurd aan de Nederlandse Eurocommissaris Wopke Hoekstra om in gesprek te gaan over de urgente en toenemende PFAS-problematiek voor de Nederlandse waterbedrijven en waterschappen. Vele waterschappen in Nederland hebben zich in oktober achter een brandbrief ( PFAS-brandbrief-waterschappen-aan-minister-IenW-13-november-2024.pdf ) geschaard voor een versneld landelijk PFAS-verbod. In deze motie wordt het college opgeroepen om de waterschappen, specifiek het Wetterskip, te steunen en samen op te trekken in de strijd tegen PFAS, alsmede de brandbrief mede te ondersteunen. Helaas is deze motie niet aangenomen.
Stemming:
Voor (16): 16 PvdD, GL, SP, PvdA, D66, VVD en PVV
Tegen (26): BBB, CDA, CU, FNP, VVD, Steatelid Alberts, Ja21