Geplaatst op

Kunnen Friezen nog rekenen op de bus?


Vanaf december 2024 rijden er in Fryslân geen blauwe bussen meer. De overgang van vervoerder (Arriva > QBuzz) ging niet zonder slag of stoot. Afgelopen jaar heeft GrienLinks hier twee moties over mede ingediend. In januari heeft de aangenomen motie van het CDA het college opgedragen strenger op QBuzz te controleren en indien nodig te beboeten. In maart diende de PvdA een motie in om te laten onderzoeken of de Provincie het OV zelf kan regelen. Deze is destijds ingetrokken met de verwachting deze discussie bij de volgende concessie (2035) te voeren.

Na herhaaldelijk niet nakomen van de afspraak heeft provincie afgelopen zomer een boete opgelegd aan Qbuzz van 1 miljoen euro. Uit de cijfers van antwoorden op vragen van de SP in september blijkt dat er nog steeds sprake is van rituitval. Reden genoeg om het College van Gedeputeerde te verzoeken om meer maatregelen. Zo luidt de motie vreemd (een urgent en actueel voorstel dat buiten de agendapunten valt) die op 24 september 2025 is ingediend door de PvdA. Samen met de SP, D66 en de PvdD heeft Grienlinks deze motie mede ingediend.

De motie vreemd verzocht het college QBuzz de opdracht te geven uiterlijk 16 december met een concreet en afdwingbaar verbeterplan. Verder moet QBuzz een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren op eigen kosten naar de structurele oorzaken van de uitval en vertragingen. Tot slot vraagt het voorstel om de Provinciale Staten ieder half jaar op de hoogte te houden van de voortgang van de verbetermaatregelen.

Voor ons staan drie vragen voorop;
1. Is de afspraak waarin alle chauffeurs (ook ZZP’ers) onder dezelfde CAO vallen gehandhaafd?
2. Zijn er na 1 januari 2025 nog zero emissie bussen gekomen die te laat in gebruik zijn genomen? Ofwel; reden er langer dan afgesproken dieselbussen?
3. Is er voldoende aandacht voor de veiligheid bij bushaltes. Reizigers en chauffeurs lopen een risico bij afgelaten bushaltes.

Reactie Gedeputeerde de Vries
De Gedeputeerde geeft in zijn reactie aan dat de Provincie Fryslân niet tevreden is over de uitwerking van de busconcessie met Qbuzz. Dat was duidelijk in december, februari en de afgelopen zomermaanden. Wel benadrukt hij dat afwijkende punctualiteit soms redelijkerwijs gemotiveerd kan worden. Denk aan de boot vanuit Ameland die vertraging oploopt, dan is het schappelijk als de aansluitende bus even blijft wachten.
Verder stelt hij stelt nooit te hebben gezegd dat boetes opleggen een doel op zich is. Maar wanneer er dermate wordt afgeweken van de doelen waar Qbuzz volgens hun afspraken aan moet voldoen, zien zij geen andere optie. Dit betekent dat er ieder kwartaal wanneer er niet wordt voldaan aan de verwachtte prestaties een boete bovenop op de huidige wordt geheven.

Op onze vragen was de Gedeputeerde helder. Hij stelt dat aan de CAO wordt voldaan voor alle chauffeurs, dit is ook afgestemd met de ondernemingsraad. Verder stelt dat er vanaf 1 januari 2025 niet met dieselbussen is gereden, conform de afspraak. De laatste vraag beantwoord door te vermelden dat het aandachtspunt voor veiligheid ook al aanwezig was tijdens de concessie met Arriva. Tot slot stelt hij dat een gebrek aan veiligheid helaas een landelijke trend is. Wel is het in Fryslân beter gesteld met de veiligheid in vergelijking met de andere gebieden in Nederland.

De motie vreemd Betrouwbaar openbaar vervoer in Fryslan is met 13 stemmen voor (PvdD, SP, PVV, GL, PvdA, D66) en 30 stemmen tegen (JA21, PBF, CU, VVD, Jonker, FNP, CDA, Van dijk, BBB) verworpen.

Dit geeft aanleiding voor een expertmeeting, waarin meer informatie wordt vergaard met betrokken partijen over de verloop van de concessie.

Geplaatst op

Een Fryske lobby uit eigen hús

Op 4 juni 2025 werd bekend dat de Provincie Fryslân uit de noordelijke lobby van het SNN (Samenwerkingsverband Noord Nederland) stapt. Hierom heeft het college van Gedeputeerde Staten op de daaropvolgende 1 juli een rapport aangeboden aan de Provinciale Staten genaamd ‘‘Publike saken foar Fryslân’. Hierin staat op welke manier Fryslân de eigen lobby in gaat richten.

Commissievergadering
Op de voorbereidende commissievergadering van 10 september stond het rapport en begeleidende brief ter discussie. Hierbij stond de Commissaris van de Koning de commissieleden te woord. De vragen bestonden vooral uit het besluit om uit de SNN te vertrekken, het proces rondom het vertrek en hoe de lobby er in de toekomst uit gaat zien.
De Commissaris reageerde dat de discussie over het vertrek ambtelijk al enkele jaren leefde. De doorslaggevende factor was toen duidelijk werd dat Groningen en Drenthe een eigen lobbystrategie hebben en er tijdens de voorjaarsnota behandeling geld was verschoven voor de realisatie van de Nedersaksenlijn ten koste van de Lelylijn. Hij stelde verder dat Fryslân in een gezamenlijke Europese lobby zit van 59 minderheidstalen. Tot slot stelde hij dat er geen nieuw geld wordt gereserveerd voor de Fryske lobby. Het geld dat er is gestopt in de SNN wordt overgeheveld naar Fryslân. Hiervan (8 fte) wordt de Fryske lobby gefinancierd.
Uit de vergadering bleek dat de Provinciale Staten dit onderwerp graag wilde agenderen.

Provinciale Statenvergadering
D66 heeft het onderwerp afgetrapt met het indienen van een motie voor meer zeggenschap van Provinciale Staten bij dit onderwerp. Vanuit GL zien we dat het huidige college veel onderwerpen naar zich toe heeft getrokken en de regie van PS kleiner wordt. Hierom kunnen wij alleen wij er alleen voor kiezen ons achter de motie te scharen. De VVD stelde dat het belangrijk is dat er geen sprake is van micromanaging, maar dat dit wordt voorkomen met de manier waarop de motie nu is opgesteld.
De Commissaris stelde in reactie dat het college het mandaat heeft om op onderwerpen met politieke overeenstemming een mandaat heeft zelfstandig te opereren. Verder vertelde hij dat de lobby een proces is dat op vlakken al goed gaat en op sommige vlakken verbetering behoeft, er wordt op ‘verschillende borden geschaakt’. Tot slot wordt er benadrukt dat Fryslân wel blijft samenwerken met Groningen en Drenthe via de SNN op landelijke lobby onderwerpen maar eerst haar eigen verhaal op orde moet hebben.

Motie ‘voor de publieke zaak’ – D66 PvdA CDA
Verworpen met 20 stemmen voor (PvdD, SP, GL, PvdA, D66, VVD, Jonker, CDA en Van Dijk) en 23 stemmen tegen (JA21, PBF, PVV, CU, FNP, BBB)

Geplaatst op

Jonge Friezen eisen de nacht op

Afbeelding van een vrouw die over straat loopt. Het is donker. De vrouw staat met haar rug naar de camera toe gekeerd.

Op zaterdagnacht 30 augustus organiseerde Dolle Mina door het gehele land acties rondom het thema “De Nacht is ook van ons!”, zo ook in Fryslân. Met een verlichte fietstocht wordt er vanuit uitgaanscentra naar onveilige plekke gefietst. Dit om duidelijk te maken onveilige straten en onveilig gedrag in Nederland niet langer geaccepteerd moet worden. Veiligheid van vrouwen is niet een individuele verantwoordelijkheid, maar een verantwoordelijkheid van de gehele samenleving. Het is geen vrouwenprobleem, maar een maatschappelijk probleem. Met deze actie roept Dolle Mina ook de overheid op om geld vrij te maken voor een veilige leefomgeving, voor onderwijs en voor campagnes rondom dit thema.

Tijdens de Statenvergadering op 24 september 2025 heeft GrienLinks de motie vreemd (een actueel en urgent voorstel) van D66 mede ingediend. Het voorstel ‘jonge Friezen eisen de nacht op’ vraagt om in samenwerking met gemeenten en organisaties (zoals Tienskip) een plan te bedenken voor de straatveiligheid. Statenlid Elsa van der Hoek vertelde hierover het volgende;

“Vroeger werd je als meisje gewaarschuwd niet alleen in het donker te gaan; onveiligheid hoorde er zogenaamd gewoon bij. Ik ben blij dat er nu een tendens is dat dit níet normaal is en dat we samen werken aan een andere cultuur, waarin iedereen zich veilig voelt op straat.”

De partijen in de Provinciale Staten waren het er allemaal over eens dat de veiligheid een voorwaarde is voor iedereen op straat. Al was er wel een discussie wie nu verantwoordelijk was. De BBB stelde dat de verantwoordelijkheid voor de openbare orde ligt bij de gemeenten en de PVV stelde dat het probleem lag bij asielzoekers.

Gedeputeerde Folkerts stelde dat het college meermaals om tafel is gegaan met de meisjes die hun initiatief over straatveiligheid via Tienskip lanceerde en onder de indruk waren. De motie is positief geapprecieerd en wordt gefinancierd vanuit het participatiebudget.
Met 40 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, GL, PvdA, CU, D66, Jonker, FNP, CDA, BBB) en drie stemmen tegen (Van Dijk en PVV) is de motie aangenomen.

Geplaatst op

Nieuwsbrief zomereditie 2025

Na een flinke eindsprint is het politieke jaar afgesloten!
In deze extra grote zomereditie lees je over de onderwerpen waar de GrienLinks-fractie zich de afgelopen tijd mee heeft beziggehouden. In juni zette Jochem Knol zijn beste beentje voor als het om de bodem ging – samen met de PvdA werden er maar liefst vier voorstellen aangenomen!

Verder uitte de fractie stevige kritiek op de voorgestelde wijzigingen in de omgevingsverordeningen door de BBB. Worden de gevolgen hiervan eigenlijk wel goed overzien?

Tijdens de debatten over de jaarstukken en de kadernota ging het er fel aan toe. Fractievoorzitter Charda Kuipers legde de vinger op de zere plek: wat heeft deze coalitie de afgelopen twee jaar nu écht bereikt, en welke vraagstukken denkt zij nog te kunnen oplossen? De oppositie was opvallend eensgezind: de financiële situatie stemt zorgelijk.

Als grote finale draaide de laatste Statenvergadering vóór het zomerreces om FSFE – het Friese fonds voor investeringen in duurzame energie. De fractie stond pal achter duurzame energieopwekkers zoals aquathermie, en vond daarin veel steun bij de coalitiepartijen.

Dit en nog veel meer in deze zomernieuwsbrief!

Doe mee! Zoals je kunt lezen, kunnen we je steun goed gebruiken… Je vindt meer informatie over ons en onze activiteiten op de website of op facebook, twitter en  instagram. Voor contact met de fractie: grienlinks@fryslan.frl 0582925805.

Word lid

Verder lezen

Geplaatst op

Drinkwater is geen vanzelfsprekendheid


Op 3 juli 2025 hebben GrienLinks en de PvdA schriftelijke vragen ingediend bij het college van Gedeputeerde Staten (GS) over de toekomst van de Friese drinkwatervoorziening. De aanleiding hiervoor is een recent journalistiek onderzoek waaruit blijkt dat Fryslân nog geen aanvullende strategische drinkwaterreserves heeft aangewezen – in tegenstelling tot andere provincies. Met het oog op de verwachte groei van de waterbehoefte en toenemende risico’s op verontreiniging, vinden beide partijen dat het tijd is voor actie.

Dreigend tekort aan drinkwater
Volgens het onderzoek, uitgevoerd door onder andere Investico, Trouw en De Groene Amsterdammer, stijgt de waterbehoefte in Nederland naar verwachting met 40 procent in 2040. Tegelijk staat de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen onder druk door vervuiling vanuit landbouw en industrie. In diverse regio’s ontstaan inmiddels problemen met de aansluiting van woningen en bedrijven op het drinkwaternet.
GrienLinks en de PvdA maken zich zorgen over de vraag of Fryslân voldoende voorbereid is op deze ontwikkelingen. Zij vragen zich af waarom er nog geen strategische drinkwaterreserves zijn veiliggesteld in onze provincie, en welke obstakels de provincie daarbij tegenkomt.

In de vragen stellen de partijen onder meer:
• Is het college op de hoogte van het onderzoek en onderschrijft het de conclusies?
• Waarom zijn er in Fryslân nog geen strategische drinkwatervoorraden aangewezen, en wanneer gaat dat alsnog gebeuren?
• Worden er maatregelen genomen om bestaande en toekomstige drinkwaterbronnen te beschermen tegen vervuiling?
• Wat doet de provincie om problemen met drinkwateraansluitingen vóór 2030 en richting 2040 te voorkomen?
• In hoeverre vormen mijnbouwactiviteiten – zoals gas- en zoutwinning – een risico voor de drinkwatervoorziening?
• En: wordt er naast voorraadbeheer ook serieus werk gemaakt van waterbesparing?

Daarnaast wordt gevraagd om een overzicht van de grootste drinkwatergebruikers in Fryslân en welke concrete maatregelen per sector genomen worden of gaan worden.

Lees de antwoorden van het college op onze vragen hier.

Geplaatst op

Bij REC worden PFAS en ZZS niet mee geteld


Namens onze fractie stelt Jochem mondelinge vragen tijdens de PS-vergadering over een zorgwekkend krantenartikel van Trouw van 13 juni 2025 over de uitstoot van schadelijke stoffen uit de schoorstenen van de REC in Harlingen. Het is al enige tijd bekend dat uit deze schoorsteen schadelijke stoffen komen, waaronder zware metalen, dioxines en PFAS. Deze stoffen slaan neer in de omgeving van de afvaloven en zijn zeer moeilijk afbreekbaar, waardoor opeenhoping plaatsvindt. In de eieren van hobbykippen rond de centrale komen zeer hoge gehalten aan PFAS voor. En het is zeer aannemelijk dat deze gehalten aan schadelijke stoffen mede afkomstig zijn uit de schoorsteen van de REC.

De mate waarin kan niet worden vastgesteld, omdat continue metingen in de schoorsteen helaas niet worden uitgevoerd. Het nemen van gerichte maatregelen om de verslechtering van de kwaliteit van de bodem en het water in de omgeving van Harlingen en in de Waddenzee wordt door het ontbreken van deze gegevens bemoeilijkt.

Een en ander is aanleiding voor het stellen van de volgende vragen;
1. Waarom worden geen continue metingen van de uitstoot van schadelijke stoffen, zoals zware metalen, dioxines en PFAS in de schoorsteen van de REC in Harlingen uitgevoerd? Zijn hiervoor in de vergunningen voorschriften opgenomen en zo ja welke? Zo nee, waarom niet?

Gedeputeerde Folkerts geeft aan dat dit wel het geval was. Bij de REC en de omgeving van de REC wordt volgens de gedeputeerde veel bemonsterd en gemeten, met name bij storingen. En deze vallen binnen de grenzen die we gesteld hebben, aldus Folkerts . In de afgelopen jaren zijn er diverse keren extra metingen geweest onder anderen door de Fumo en GGD, en de uitkomsten daarvan zijn gepubliceerd. De ZZS-stoffen hebben onze aandacht, ook bij de FUMO, aldus Folkerts.

2. Ook andere sectoren kunnen verantwoordelijk zijn voor diffuse verontreinigingen, maar kunnen nu wellicht ten onrechte worden aangesproken. Kunt u aangeven of, en zo ja op welke wijze inzicht bestaat in de diffuse verontreinigingen in de omgeving van Harlingen en in welke mate dit afkomstig is van de REC?

Volgens gedeputeerde Folkerts zit een aanname in deze vraag. In de omgeving bij de REC wordt zeer intensief gemeten. Er kan volgens Folkerts namelijk nog niet gezegd worden dat er sprake is van een correlatie met de zeer hoge gehalten die worden gemeten in de omgeving van de REC en de uitstoot door REC.

3. Welke rol speelt GS in het in gesprekken met de REC in Harlingen? Hoe vaak vindt overleg plaats en welke (concrete) acties vloeien uit dit overleg voort?

FUMO is verantwoordelijk voor de toezicht en de handhaving, aldus Folkerts. Er is een team die hierop monitort en toezicht houdt. Er is veel ambtelijk contact met elkaar, met name bij incidenten en storingen. College van Harlingen is ook nauw betrokken. En “de petearren binne noflik”.

4. Deelt GS de mening van GrienLinks dat alleen transparantie over de werkelijk uitstoot en een juiste handhaving de zorgen van bewoners en (agrarische) bedrijven in de omgeving van de REC kunnen beteugelen. Zo ja wat gebeurt er om deze informatie te delen en/of te verbeteren?

Fokerts en het college van GS, delen deze mening, en vinden openheid en transparantie van gegeven zeer belangrijk.

Jochem is niet tevreden met de antwoorden en stelt in zijn vervolgvraag aan de orde dat PFAS sinds kort op de ZZS-lijst staan. Dit betekent dat bedrijven de uitstoot moeten minimaliseren en de best beschikbare technieken moeten gebruiken. Immers het gaat hier om de gezondheid van onze inwoners en onze omgeving. Jochem vraagt dan ook of het college van GS bereid is om de metingen uit te breiden naar deze PFAS?

De gedeputeerde geeft aan dat dit klopt, de metingen van PFAS en ZZS worden niet (meer) meegenomen. Echter, “we kunnen deze stoffen nog niet toevoegen aan de metingen”, aldus gedeputeerde Folkerts. En dit is teleurstellend, want hoe kunnen we dan beoordelen of PFAS en ZZS de komende zullen worden geminimaliseerd?