Geplaatst op

Boer en natuur de dupe van twijfels over nieuwe stikstoftechniek

Technische innovaties zoals emissiearme stalvloeren en de Lely Sphere zouden dé oplossing zijn voor de stikstofcrisis. Maar uit nieuw onderzoek van Wageningen Livestock Research blijkt dat deze technieken in de praktijk nauwelijks werken. Sommige innovatieve stalvloeren stoten zelfs méér stikstof uit dan een traditionele roostervloer.

Ondertussen zijn er ook in Fryslân forse bedragen aan subsidie uitgekeerd voor deze systemen. Boeren zijn op basis van te rooskleurige labresultaten verleid tot hoge investeringen. De natuur schiet er niets mee op, maar producenten en financiers hebben wél winst geboekt. Daarom hebben wij als GrienLinks Fryslân samen met de PvdA schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten.

Wij willen onder andere weten:
• hoeveel gemeenschapsgeld is er in Fryslân uitgegeven aan technieken waarvan nu blijkt dat ze niet werken?
• wordt er tot op het heden nog steeds subsidie verleend voor deze technieken in Fryslân?
• wie is verantwoordelijk voor de misgelopen stikstofwinst en de financiële schade bij boeren?
• en: is het college bereid om de subsidiëring van technieken zoals de Lely Sphere te stoppen totdat hun effectiviteit écht bewezen is?

Deze situatie legt een pijnlijk probleem bloot: er wordt ruimschoots geld geïnvesteerd in onvoldoende geteste technologische beloften. Dat is slecht voor de natuur én oneerlijk voor boeren die te goeder trouw hebben geïnvesteerd. GrienLinks vindt dat de provincie moet kiezen voor échte oplossingen: meer natuurherstel en eerlijk beleid voor boeren die wél willen verduurzamen.

Lees hier de antwoorden van het college.

Geplaatst op

Waddenzee verdient daadkracht, geen bestuurlijk getreuzel


De Waddenzee is Werelderfgoed, Natura 2000-gebied en een van de meest unieke natuurgebieden van Nederland. Maar uit de evaluatie van de Beheerautoriteit Waddenzee (BAW), uitgevoerd door Evaluatie Beheerautoriteit Waddenzee, blijkt dat er geen zicht is op een eenduidige en heldere doelstelling en dat nog steeds wordt gepraat over de organisatie en het proces. Concrete stappen om te komen tot beter beheer van de kwetsbare Waddenzee lijken nog niet in beeld. En dat terwijl de natuurwaarden van het Waddengebied onder grote druk staan.

GrienLinks Fryslân en de PvdA maken zich zorgen. Samen hebben we schriftelijke vragen gesteld aan het college van Gedeputeerde Staten. We willen onder andere weten waarom er nog altijd geen bestuurlijke duidelijkheid is en waarom sommige betrokken partijen zelfs de hogere doelstelling – verbetering van de natuurkwaliteit – niet onderschrijven.
De evaluatie van Berenschot spreekt duidelijke taal: op dezelfde voet doorgaan is geen optie. Als opdrachtgevers zich onvoldoende voorbereiden, als er geen draagvlak is voor natuurbescherming en als samenwerking stokt op bestuurlijk niveau, dan moet er wat veranderen. Dáár ligt voor ons als provincie een verantwoordelijkheid.

GrienLinks wil weten: welke kaders stelt de provincie? Hoe zorgen we dat natuur en leefbaarheid in balans zijn? Welke alternatieve bestuursvormen zijn mogelijk om eindelijk wél de natuurkwaliteit te verbeteren? En welke rol neemt Fryslân daarin? De provincie heeft een uitstelbrief gestuurd. Op antwoord zullen we nog even moeten wachten.
Maar de Waddenzee heeft geen tijd voor bestuurlijke stilstand. Het is tijd voor keuzes, voor duidelijke doelen en voor effectieve uitvoering. De natuur wacht niet.

Lees de antwoorden van het college hier.

Geplaatst op

Woo-verzoeken provincie Fryslân blijven liggen


Iedereen heeft het recht om te weten wat de overheid doet, waarom en hoe. Daarom bestaat de Wet open overheid (Woo). Die wet verplicht overheden om informatie actief te delen en informatieverzoeken binnen zes weken af te handelen. In de praktijk blijkt dat echter een probleem—zeker in Fryslân.
Uit onderzoek van o.a. het Instituut Maatschappelijke Innovatie en de Open State Foundation blijkt dat onze provincie in 2024 gemiddeld 139 dagen nodig had voor een Woo-besluit. De wettelijke termijn is 42 dagen. Alleen Zeeland scoorde nog slechter.

Openbaarheid is een grondrecht. Als inwoners maanden moeten wachten op informatie, tast dat het vertrouwen in de overheid aan.
Hierom stelde Charda Kuipers namens GrienLinks het college schriftelijke vragen. Uit de antwoorden) blijkt dat de provincie recentelijk het Woo-team heeft uitgebreid en dat dat team nu uit 6 mensen bestaat. Er is bovendien software aangeschaft om persoonsgegevens sneller te kunnen anonimiseren. Toch blijft de achterstand groot. Sinds de invoering van de wet in 2022 is de provincie in 12 rechtszaken in het ongelijk gesteld. Er werden al voor bijna een ton aan dwangsommen betaald en duizenden euro’s aan juridische kosten gemaakt.

GrienLinks vindt dat het college te lang heeft gewacht met investeren in transparantie. Het werkproces is nog niet op orde en de publieke informatiehuishouding loopt achter. Tegelijk ziet GrienLinks ook kansen: met goed getrainde ambtenaren, betere digitale ondersteuning en duidelijke communicatie kan Fryslân wél een voorbeeldfunctie vervullen.

Geplaatst op

Laat verkeersveiligheid geen papieren ambitie zijn!

Tijdens de Provinciale Statenvergadering op 23 april is nieuwe visie over verkeersveiligheid voor 2026-2040 in de provincie Fryslân besproken. GrienLinks wil dat verkeersveiligheid écht serieus genomen wordt. Het aantal verkeersslachtoffers stijgt en er ligt een duidelijke visie, maar zonder geld blijft het bij woorden. Elsa van der Hoek was duidelijk in haar bijdrage:

“We hebben met elkaar de ambitie uit gesproken dat we streven naar 0 verkeersslachtoffers. Maar hoe gaan we deze ambitie bereiken? Wat hebben we aan een visie die onuitvoerbaar blijkt omdat er geen geld voor wordt vrijgemaakt?”

Ze wees op de eerder aangenomen GrienLinks motie uit 2022, over het aanpakken van onveilige oversteekplekken. Ondanks brede steun is daar nog altijd geen uitvoering aan gegeven. “Er zijn in Fryslân meer dan 100 gevaarlijke oversteken. Hoe zit het met het zoeken naar extra middelen om uitvoering te geven aan wat we hebben afgesproken?”

Samen met de PvdA diende GrienLinks drie moties in:
1. Doen wat nodig is voor minder verkeersongelukken – De bespreking van de kadernota van 2026 is een uitgelegen kans voor het college om met een voorstel te komen voor de middelen die nodig zijn om het eerste uitvoeringsprogramma (2026-2030) wel te halen. Kom maar op met die middelen!
2. Jong geleerd is later veilig – Kinderen van 4-12 jaar zijn niet meegenomen in de visie op verkeersveiligheid terwijl meer verkeerseducatie op jonge leeftijd essentieel is voor het langdurig verlagen van de verkeersslachtoffers.
3. Uitvoeringsprogramma’s aan PS voorleggen – De Provinciale Staten hebben momenteel geen tussentijds zicht op, of besluitvormende rol als het gaat om de uitwerking van de verkeersvisie. Dit voorstel vraagt om uitwerkingen van de visie aan de Provinciale Staten voor te leggen.

Reactie van het college
Gedeputeerde Matthijs de Vries gaf namens het college aan dat het “absoluut de ambitie heeft om het aantal slachtoffers terug te dringen. Elke slachtoffer is er één teveel.”

Toch ontraadde het college de meeste moties, zoals het vijfjaarlijks voorleggen van de voortgang en uitwerking van de verkeersvisie. De Gedeputeerde stelt dat dit ongebruikelijk is en dit een precedent zou scheppen. Dan kunnen de uitwerkingen op visies op andere onderwerpen ook elke vijf jaar worden voorgelegd aan de Provinciale Staten.
De motie over het vrijmaken van meer middelen in de kadernota 2026 wordt ook ontraden, maar de Gedeputeerde heeft wél een toezegging gedaan. Het college wil tijdens dit bespreekpunt een voorzet doen wat betreft de middelen die nodig zijn om het Manifest Verkeersveiligheid Fryslan 2010-2025 voort te zetten.

De motie ‘jong geleerd is later veilig’, over het expliciet benoemen van de leeftijdsgroep 4-12 jaar in de visie werd ook ontraden. De Gedeputeerde geeft aan dat de inzet op deze leeftijdsgroep zeer effectief is gebleken maar kiest ervoor om extra in te zetten op de categorie hierboven: 12-25 jaar. Het aantal dodelijke ongelukken onder die leeftijdsgroep is namelijk de laatste jaren toegenomen. Daarbij wordt er op drie verschillende momenten in het basisonderwijs al educatie gegeven over verkeersveiligheid en dat zal zo blijven.

Wat betreft de vraag over middelen (of het gebrek daarvan) wees de Gedeputeerde op de structurele 1,6 miljoen die begroot wordt voor dit onderwerp. Daarvan is 1 miljoen bestemd voor infrastructuur. Doordat het college zich moet verhouden tot het bestuursakkoord stelt de Gedeputeerde dat het college niet meer middelen kan toezeggen. Hij sluit echter niet uit dat er tot 2040 nog extra geld wordt gerealiseerd. Zo wil de provincie aanspraak maken op incidentele middelen vanuit het Rijk (40 miljoen vanuit Ministerie IenW) gezien dit om een wettelijke taak gaat.

Uitslag van de stemming
De moties ‘Doen wat nodig is’ en ‘Jong geleerd is later veilig’ haalde het niet: 15 voor, 27 tegen.
Alleen de motie ‘Uitvoeringsprogramma’s aan PS voorleggen’ kreeg nét meerderheid: 22 voor, 20 tegen – we zien de uitvoeringsprogramma’s dus graag tegemoet!

Geplaatst op

Geen tijd meer te verliezen voor onze natuur

Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het ruggengraat van het Nederlandse natuurbeleid: een robuust netwerk van beschermde natuurgebieden, essentieel voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving. De afspraak was: klaar in 2027. Maar die afspraak dreigt nu niet alleen te worden uitgesteld, maar ook uitgehold.

“We spelen roulette met onze natuur, onze afspraken én onze provinciale portemonnee.”

Tijdens het debat in Provinciale Staten van 23 april uitte onze woordvoerder Jochem Knol stevige kritiek op het uitblijven van actie. De vrijwillige aanpak loopt vast, cruciale hectares blijven liggen, en geld wordt opgemaakt aan ganzencompensatie in plaats van natuurbescherming. Jochem: “Als we nú niet handelen, worden boeren straks alsnog met keiharde onteigening of zelfs faillissement geconfronteerd. Dat willen wij juist voorkomen.”

Om die reden diende GrienLinks een amendement in dat het college opdraagt om de financiële risico’s, ecologische gevolgen en consequenties voor PAS-melders inzichtelijk te maken. Dit inzicht is essentieel voor zorgvuldige besluitvorming én voor het beschermen van natuur én boerenbelangen.

Daarnaast diende GrienLinks samen een motie in voor een Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA). Hiermee willen we in kaart brengen wat de brede maatschappelijke waarde van het NNN is – voor natuur, klimaat, recreatie én toekomstbestendige landbouw. Deze motie hebben we op een later moment ingetrokken.

Reactie gedeputeerde
De gedeputeerde ontraadde vrijwel alle moties, waaronder ook die van GrienLinks. Hij vond het voorstel om financiële en ecologische risico’s inzichtelijk te maken ‘te complex’ en stelde dat veel al ‘in gang is gezet’. Daarmee liet hij weinig ruimte voor het doortastend optreden dat nu nodig is.

Nog geen definitieve besluitvorming
Een amendement van de BBB, dat onteigening categorisch wil uitsluiten, eindigde in een 21-21 stemming – wat betekent dat het hele besluit over de NNN, inclusief moties en amendementen, op 28 mei opnieuw in stemming wordt gebracht.

Geplaatst op

Volle inzet voor schoon en gezond water

Op 23 april discussieerden de Provinciale Staten over de tussenevaluatie van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze verplicht lidstaten om uiterlijk in 2027 de kwaliteit van ons grond- en oppervlaktewater op orde te hebben. Fryslân boekt vooruitgang, maar de doelen zijn nog lang niet gehaald. Sterker nog: met name de grondwaterkwaliteit gaat juist achteruit. Voor GrienLinks Fryslân is dit onacceptabel. Onze inzet is helder: we willen dat Fryslân verantwoordelijkheid neemt en alles op alles zet voor schoon water – voor natuur, landbouw, drinkwatervoorziening én gezondheid.

“Uiteindelijk komt dit allemaal in het grondwater terecht – en plukken we hier over 50 jaar nog de vruchten van.”

Met die scherpe woorden bracht onze woordvoerder Elsa van der Hoek de urgentie van het KRW-dossier onder de aandacht in de Statenvergadering. Ze verwees naar zorgwekkende verontreiniging van grondwater met PFAS, pesticiden en andere stoffen. En de tijd tikt: grondwatervervuiling werkt traag, maar is nauwelijks te herstellen. Elsa: “Wat we nu lozen, zit over decennia nog in ons drinkwater.”

Voorstellen
Stoppen bij de bron: vermijd chemische vervuiling voordat die überhaupt in het milieu belandt door aan te dringen bij het Rijk en de Europese Commissie deze stoffen beperkter toe te laten en waar nodig te verbieden.
Tegen ongewenste uitbreiding van sierteelt: deze sector gebruikt veel bestrijdingsmiddelen wat schadelijk is voor de kwaliteit van ons grondwater. De motie vraagt het college verdere uitbreiding van de sierteelt tegen te gaan.
Samen integraal werken aan schoon water: naar Brabants voorbeeld pleiten we voor heldere samenwerking met Wetterskip, gemeenten en maatschappelijke partners. Volgens de Raad van Infrastructuur en leefomgeving is er momenteel een gebrek aan deze samenwerking en vormt dit de sleutel om de doelen wél te behalen.
Basis op orde voor vergunningen en toezicht (VTH): Het actualiseren van lozingsvergunningen is noodzakelijk om de omvang van de lozingen en specifieke probleemstoffen te inventariseren. Na uitvraag bij de Provincie blijkt dat maar liefst 13 lozingsvergunningen nog niet op orde zijn – dat moet en kán beter.

Reactie van het College
Helaas kreeg geen van de moties voldoende steun. Gedeputeerde Douwstra ontraadde alle voorstellen, met als voornaamste argument dat de provincie al voldoende doet. Oerstallig dus, in zijn mening. GrienLinks vindt dat onbegrijpelijk. Elsa: “We zien dat er nog steeds gebruik wordt gemaakt van staalslakken, gewasbeschermingsmiddelen en menggranulaat – en dat gaan we op de lange termijn allemaal terugzien in ons grondwater. Het stelt me teleur dat we niet bereid zijn om nu écht harder in te grijpen.”

Stemming
Alle vier moties van GrienLinks haalden het niet.
Samen integraal werken aan schoon water – voor 16 / tegen 26
Ongewenste uitbreiding sierteelt – voor 17 / tegen 25
Basis op orde van het VTH stelsel – voor 16 / tegen 26
Stoppen bij de bron – voor 16 / tegen 26

Een gemiste kans, vindt GrienLinks. “De urgentie is groot. We hebben geen tijd te verliezen – iedereen wil toch gezond water?”