Meer inzicht in de NOM en grutsk op ons Fryske MBO-onderwijs

Tijdens het agendapunt Strategisch Kader NOM (18-12-’24) voert Jochem namens GrienLinks en PvdA het woord.

“Het is positief dat er een strategisch kader voor de NOM is opgesteld. De Noordelijke Staten krijgen daarmee inzicht in welke rol de NOM speelt en hoe welke keuzes gemaakt worden, want als Staten is de NOM toch wat ongrijpbaar. En omdat er drie Staten over mogen mee praten is richting geven en controle moeilijk”.

Meer inzicht in de uitvoering van de NOM
Vanuit deze Staten zijn er eerder een aantal moties aangenomen die GrienLinks graag terug wil zien in het handelen van de NOM. Het is namelijk niet duidelijk op welke wijze de Staten daarover geïnformeerd wordt. Hierdoor kan PS haar controlerende taak niet of onvoldoende uitoefenen. Jochem geeft in zijn betoog aan, dat “deze vraag niet voortkomt uit wantrouwen, maar we zouden graag zien dat de relatie met bijvoorbeeld het beleid ten aanzien van onze omgeving zoals verwoord in het huidige RO beleid en de op te stellen POVI beter inzichtelijk gemaakt kan worden”. Daarom dient GrienLinks, samen met de PvdA, CU en Ja21 een motie ‘Meer Inzicht in de uitvoering van de NOM’ in. Om wensen en bedenkingen mogelijk te maken, dient GrienLinks samen met de PvdA een technisch amendement in. Controle op samenwerkingsverbanden is lastig en het past naar de mening van GrienLinks ook in de aanbeveling van de Noordelijke Rekenkamer van 22 mei 2023 om dit inzicht te kunnen geven.

In het debat geeft gedeputeerde Douwstra aan dat het college het amendement én de motie ontraden, in het PS-voorstel staat namelijk expliciet dat er geen wensen en bedenkingen mogelijk zijn. En mocht dit amendement door de PS worden omarmd, dan stelt het college zich op het standpunt dat de motie overbodig is. “Provinciale Staten wordt op de hoogte gehouden middels een rapportage, ook met betrekking tot toetsing aan het eigen beleid. Ook zal, zover als mogelijk, worden aangesloten bij de P&C-cyclus”, aldus gedeputeerde Douwstra. Jochem laat het er niet bij zitten en richt zich tot zijn college statenleden:

“PS, er wordt door het college over overbodigheid gesproken. In de stukken wordt geen enkele keer gesproken over de rol van de PS. Met deze motie beogen wij dat de PS beter wordt geïnformeerd, zodat wij als PS zijnde onze kader- en controlerende rol op een goede manier kunnen vervullen”.

Taalgebruik in beleidsstuk kan veel toegankelijker
“Met alle respect voor opstellers van dit strategisch kader, maar de toegankelijkheid kan beter”, aldus Jochem. “Het vele gebruik van Engelstalig management jargon is jammer en doet geen recht aan de Noord-Nederlandse nuchtere cultuur en de wens invulling te geven aan onze Fryske taal en de noordelijke dialecten”. Jochem roept de gedeputeerde dan ook op in de volgende versie meer aandacht te schenken aan toegankelijk taalgebruik. Gedeputeerde Douwstra herkende en erkende dit punt. Ook het college van GS viel dit aspect op en heeft dit punt in de gesprekken al aangegeven bij de directie.

Grutsk op ons MBO-onderwijs
In het Strategisch Kader NOM 2025-2028 wordt terecht (!) aandacht gevraagd voor de relatie met het onderwijs. De fractie van GrienLinks heeft hierover een aantal vragen, omdat in dit strategisch kader de inzet op talent expliciet wordt uitgesloten. En dit terwijl juist onze ondernemers en MKB op zoek zijn naar talent. Jochem geeft in pleidooi aan dat het strategisch kader “vooral gericht wordt op het hoger onderwijs. Echter, in Fryslân zijn we juist gezegend met hoogwaardig middelbaar beroepsonderwijs”.

In de eerdere commissie van 4 december jl. heeft GrienLinks dit belangrijke punt ook aangedragen. Daarom vraagt Jochem nu een duidelijke toezegging van de gedeputeerde Douwstra om voor Fryslân de expliciet de relatie met het middelbaar beroepsonderwijs vast te leggen en deze alsnog te verwerken in de tekst van het Strategisch Kader NOM. In het antwoord geeft gedeputeerde Douwstra aan dat in het gesprekje met Jochem en de directrice van de NOM, na de commissie van 4 december jl., dit punt ook naar voren is gekomen. De gedeputeerde heeft toen ook toegezegd dat een extra alinea wordt toegevoegd, waarin meer aandacht wordt besteed aan het (Fryske) MBO-onderwijs. Grutsk!

De NOM en Nedmag
GrienLinks dient de motie van FNP mee in bij dit agendapunttijdens de Statenvergadering. Het onderwerp is de strategische toekomst van de NOM (Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij) en specifiek hun aandeelhouderschap in Nedmag, een mijnbouwbedrijf in Veendam. De milieu- en economische implicaties van de activiteiten van Nedmag zijn zorgelijk terwijl de Nom het doel heeft niet meer dan 10 jaar aandeelhouder te zijn (revolverend fonds).

Het mijnbouwbedrijf staat notorisch bekend om haar negatieve milieueffecten, waaronder lozingen van giftige stoffen zoals kwik, lood, kobalt en cadmium, met schade aan de Dollard en UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. Evenals veroorzaker van bodemdalingsproblemen door magnesiumzoutwinning, die infrastructuur en waterhuishouding in de regio beschadigen. De noodzaak voor duurzame bedrijfsvoering (zoals PS heeft vastgesteld in de Fryske Beliedsbrief Ekonomy 2025-2028) economische en adequate schadecompensatie voordat de NOM haar investeringen beëindigt.

Stemming
Bij de stemming wordt ons amendement ‘wel wensen en bedenkingen’ unaniem aangenomen. De motie over inzicht in de uitvoering van de NOM kan nu ook in stemming worden gebracht, en heeft het met nipte meerderheid gehaald!

Voor (22): GrienLinks, PvdA, CU, SP, PvdD, D66, FNP, Ja21, Steatelid Jonker en Steatelid Van Dijk.
Tegen (20): BBB, CDA, PVV en PBF.

De mee ingediende motie van de FNP heeft het helaas niet gehaald.

Voor (15): PvdD, SP, GrienLinks, PvdA, Steatelid Jonker en FNP.
Tegen (27): JA21, PBF, PVV, CU, D66, VVD, CDA, Steatelid Van Dijk en BBB.

Oeps! Concept sticker vergeten bij Landbouwbeurs

Op 5 december heeft het college van Gedeputeerde Staten de nieuwe Beleidsbrief Landbouw Provincie Fryslân gepresenteerd. Deze landbouwbrief moet woensdag 29 januari aanstaande nog door de Provinciale Staten worden besproken en vastgesteld. Echter, tijdens de Landbouwbeurs in het WTC van 11 tot 13 december jl. was deze beleidsbrief al uitgedeeld als zijnde het nieuwe beleid, zonder duidelijk daarbij aan te geven wat de status van het stuk is. GrienLinks en VVD dienen de mondelinge vragen van de SP daarom mee in.

In de beantwoording erkend de gedeputeerde Kooistra dat hij de initiatiefnemer is. Samen met het ambtelijk apparaat deelde hij de Landbouwbrief uit aan de aanwezige bezoekers. Op deze manier wilde de gedeputeerde Kooistra “het gesprek aangaan met de stakeholders”. Gedeputeerde Kooistra erkende dat in het begin niet alle beleidsstukken waren voorzien van een ‘concept’ sticker. Wel hebben de aanwezige ambtenaren expliciet (mondeling) aangegeven dat de landbouwbrief nog moest worden vastgesteld door de PS.

“Toen er enige commotie ontstond, hebben we na overleg toch nog alle Landbouwbrieven voorzien van een ‘concept’ sticker”

De indienende partijen stellen dit onderwerp aan de orde, er kunnen immers in de komende Statenvergadering nog belangrijke wijzigingen vastgesteld worden door de Provinciale Staten. In totaal zijn er tijdens de Landbouwbeurs 30 exemplaren uitgedeeld. De Beleidsbrief Landbouw is inmiddels meer dan 175 keer gedownload van de Provinciale site.

Nieuwsbrief GrienLinks Fryslân Statenfractie november 2024

In de maand november heeft de Statenfractie GrienLinks volop gewerkt aan thema’s die Fryslân raken in het hart: natuur, brede welvaart en toekomstbestendige oplossingen. Helaas laat de provinciale begroting volgens ons grote kansen liggen om écht te investeren in natuur, cultuur en economie. We dienden drie moties in om dit te verbeteren, met wisselend succes.

Holwerd aan Zee, ooit een hoopvol project om de Waddenkust te versterken, lijkt nu te stranden door verdeeldheid en gebrek aan regie. Dit roept grote zorgen op over de toekomst van burgerinitiatieven en het vertrouwen in de politiek.

Ook de beleidsbrief Economie bracht veel discussie. Jochem Knol benadrukte dat economische ontwikkeling hand in hand moet gaan met duurzame keuzes en landschappelijke kwaliteit. Geen plek voor blokkendozen, wel voor bedrijven met echte toegevoegde waarde voor Fryslân!

Tijdens diverse werkbezoeken luisterden we naar bewoners en experts, van zorgen over lelieteelt tot innovaties zoals de ROBOTONE. Het bezoek aan De Knipe maakt duidelijk hoe belangrijk bescherming van omwonenden is, terwijl de ROBOTONE een blik in de toekomst biedt: precisielandbouw zonder chemische bestrijdingsmiddelen.

Daarnaast blijven we ons inzetten voor het beschermen van onze unieke natuur. Samen met andere partijen hebben we een belangrijke stap gezet tegen gaswinning in Ternaard. Met een breed gedragen manifest strijden we voor Fryslân en de Waddenzee!

Wil je meer weten over deze onderwerpen? Lees meer in deze nieuwsbrief en luister dan naar onze podcast Berends en Vanderhoek: door een groene bril! Samen maken we Fryslân groener en eerlijker!

Doe mee! Zoals je kunt lezen, kunnen we je steun goed gebruiken… Je vindt meer informatie over ons en onze activiteiten op de website of op facebooktwitter en  instagram. Voor contact met de fractie: grienlinks@fryslan.frl 0582925805.

Word lid

Verder lezen

Uitreiking manifest ‘maak van Fryslân geen mijnbouwparadijs’ aan Gedeputeerde

Voorafgaand de PS vergadering heeft GrienLinks een speciaal moment georganiseerd om het manifest “Maak van Fryslân geen Mijnbouwparadijs” aan te bieden aan gedeputeerde Douwstra. Dit naar aanleiding van het nog te behandelen agendapunt Beroep instellen tegen besluit gaswinning Ternaard. Het manifest is ondersteund door bijna 90 (!) Fryske politieke partijen vanuit de gemeenten, Wetterskip en provincie! Tige grutsk op alle steun. Alle GroenLink- fracties uit onze provincie hebben het manifest ondersteund! Vanuit de Provinciale Staten van Fryslân is het manifest ondertekend door (op alfabetische volgorde) BBB, CDA, ChristenUnie, D66, FNP Fryslân, GrienLinks Fryslân, Provinciaal Belang Fryslân, PvdA Fryslân, PvdD en SP. De oproep van het manifest is heel duidelijk: stop met nieuwe mijnbouwactiviteiten! Fryslân moet geen mijnbouwparadijs worden, maar een regio waarin de bodem, natuur en haar bewoners beschermd worden.
Onder het toeziend oog van Omrop Fryslân overhandigt onze Jochem, samen met Harm Wiegersma (BBB), het manifest aan gedeputeerde Douwstra. En dat de gedeputeerde enthousiast is over dit initiatief, blijkt wel uit zijn verzoek. Onze fractie heeft nog eens ruim 40 extra exemplaren laten drukken, zodat Douwstra de volgende dag het manifest kon uitdelen bij zijn (werk)bezoek aan de Tweede Kamer(leden). Onze eigen Tweede Kamerlid Suzanne Kröger van GroenLinks-PvdA mocht persoonlijk het manifest in ontvangst genomen. Korte lijntjes, daar houden wij van!

Ennuuuu…..mochten nog college-fracties zijn die het manifest willen ondertekenen, dat kan! Geef het door aan onze fractie: i.koopmans@fryslan.frl

Beroep tegen gaswinning in Ternaard

Het is een hele spannende tijd voor de Waddenzee, Ternaard en haar omgeving. De NAM heeft vanaf 2016 bij de minister van Klimaat en Groene Groei meerdere aanvragen ingediend om te kunnen overgaan tot het winnen van aardgas op de mijnbouwlocatie Ternaard. En het aardgas dat gewonnen wordt te kunnen transporteren naar een gasbehandelingsinstallatie in Moddergat. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ABRvS) heeft op 10 oktober 2024 bepaald dat de minister van Klimaat en Groene Groei vóór 1 januari 2025 aanstaande op die aanvragen moet besluiten. GrienLinks heeft zich consequent, samen met andere partijen vanuit de Provinciale Staten, meermaals uitgesproken tegen gaswinning onder de Waddenzee en haar bezorgdheid uitgesproken over de (mogelijke) gevolgen voor de inwoners van Fryslân, de natuurwaarden, het klimaat, de bodem, het verzilten en de status van het Unesco-werelderfgoed.

Het college van Gedeputeerde Staten beoogt met het voorliggende PS-voorstel om samen met het Wetterskip op te trekken en de oprichting van een stichting te faciliteren. Het algemeen bestuur van het Wetterskip Fryslan heeft onlangs het dagelijks bestuur gevraagd om alle juridische paden, voor zover effectief, te onderzoeken om op te komen tegen besluitvorming van de minister die gaswinning bij Ternaard mogelijk maakt. Hierbij komt het faciliteren en subsidiëren van een op te richten rechtspersoon (Stichting) om te procederen als meest kansrijke mogelijkheid naar voren. Deze stichting kan, binnen de grenzen van de statutaire doelstelling, zelfstandig beroep instellen tegen bovengenoemde besluiten en wordt niet belemmerd door de Crisis- en herstelwet (Chw). Deze wet is namelijk op 1 januari 2024 ingetrokken, maar nog wel van toepassing op de procedure gaswinning Ternaard. De Chw voorziet in een beperking van het beroepsrecht van decentrale overheden. Kort gezegd komt dat er in dit geval op neer dat de Chw bepaalt dat de besturen van de gemeente, het wetterskip of provincie geen beroep (bij de bestuursrechter) kan instellen tegen besluiten van de Minister.

GrienLinks ondersteunt dit PS-voorstel om samen met het Wetterskip op te werken en de oprichting van de stichting mee te faciliteren. Er is wel degelijk haast bij, want deze stichting moet statutair zijn opgericht voor de minister haar bestuur sluit voor het einde van dit jaar (!). Ons manifest “Maak van Fryslân geen Mijnbouwparadijs” welke op 15 november door bijna 90 Fryske fracties van onze Provincie, het Wetterskip en de gemeenten zijn ondertekend, zet hier nog eens extra kracht bij. Zie ook het bericht op Omrop Fryslan. Dit manifest is op 16 november jl. per aangetekend schrijven verzonden naar minister Hermans van Klimaat en Groene Groei en voorafgaand deze PS-vergadering persoonlijk aangeboden aan onze gedeputeerde Douwstra. Met enthousiasme heeft Douwstra op donderdag 28 november jl. nog eens ruim 40 exemplaren persoonlijk overhandigd aan de Tweede Kamer(leden). Het PS- voorstel is met ruime meerderheid aangenomen.
VOOR: 40, GrienLinks, PvdA, PvdD, SP, D66, CU, FNP, CDA, VVD, Steatenlid Jonker, BBB, Ja21, Pbf
TEGEN: 3, PVV en Statenlid Van Dijk 

Beleidsbrief economie: mooie ambities, geen duidelijke kaders

Bij de behandeling van de beleidsbrief Economie wordt de economische ontwikkeling in Fryslân besproken. Een interessant onderwerp waar Jochem, namens de fractie, een drietal moties heeft ingediend. Met enthousiasme verwijst Jochem in zijn bijdrage naar het onlangs gepresenteerde koopstromenonderzoek. “In dit onderzoek wordt vooral duidelijk dat inwoners en toeristen bij hun keuzes de schoonheid van hun omgeving enorm waarderen”.

Geen blokkendozen
In de bijdrage benadruk Jochem het belang van een duurzame gastvrijheidssector en pleit voor duidelijke kaders om de ruimtelijke kwaliteit te behouden,

“Wie over de A7 naar Groningen rijdt ziet de gevolgen. Vanaf Leek is er sprake van een blokkendozenlandschap waar je zo snel mogelijk weer uit wilt komen. GrienLinks dient een motie in om bedrijven met een toegevoegde waarde voor onze Fryske economie bij de inpassing in onze schaarse ruimte de landschappelijke kwaliteit te borgen. Je zou ook kunnen zeggen: geen ruimte verslindende distributiecentra en datacentra (blokkendozen) die onze economie vrijwel niets opleveren”.

Circulaire ambities
In de beleidsbrief staat geschreven dat de missie van de provincie Fryslân is om als regio tot de Europese top te behoren op het gebied van circulariteit. Een prachtige ambitie, welke GrienLinks omarmt. Maar “als je tot de top wilt horen vraagt dat keuzes (met een doordacht plan/strategie)”, aldus Jochem. “Laten we inzetten op bedrijven die bijdragen aan schone grondstoffen stimuleren zich hier in Fryslân te vestigen. Kennis bundelen maakt macht en zorgt dat we de top van Europa daadwerkelijk bereiken”. Onze motie schone circulaire ketens roept hiertoe op.

Gastvrijheidseconomie
Ook onze gastvrijheidseconomie verdient veel meer onze focus. De Fryske gastvrijheidseconomie is, zoals uit het koopstromenonderzoek blijkt, afhankelijk van onze mooie groene omgeving. “Die ruimte kunnen beleven, werken aan gezondheid voor jong en oud, contacten leggen tussen burgers en boeren, kansen bieden voor inkomsten aan bedrijven op het platteland en de dorpen”, geeft Jochem in zijn betoog aan. “Een netwerk van boerenlandpaden draagt daaraan bij. Het is zonde dat initiatieven stuk gelopen zijn”. In onze motie ‘boerepaden hearre by Fryslân’ vraagt GrienLinks, samen met de PvdA, om met de betrokken organisaties, zoals de Marrekrite en Merk Fryslân, dit initiatief nieuw leven in te blazen. Dat is toch de basis voor een gezond en fijnmazig midden- en kleinbedrijf. Juist deze vorm van recreatie is betaalbaar, ook voor de lytse beurs, en bereikbaar voor iedereen en verdient daarom naar de mening van GrienLinks alle aandacht. Ten slotte steunt GrienLinks de prioriteit om de Watercampus te verstreken en uit te bouwen tot een bodem- en watercampus. Jochem spreekt zijn zorgen uit dat de middelen hiervoor echter zeer beperkt zijn.

Onze inzet
Motie ‘Zuinig op schaarse Fryske ruimte’: GrienLinks, dient deze motie samen met de PvdA, PvdD, SP, CDA, D66 en Cu in. Jochem verzoekt namens GrienLinks, het college bij de uitwerking van de provinciale omgevingsvisie in te zetten op bedrijven die een grote toegevoegde (circulaire) waarde hebben en bijdragen aan een toekomstbestendige en gezonde regionale economie. Die passen binnen de schaarse ruimte en de ruimtelijke kwaliteit van het Fryske landschap. De gedeputeerde Douwstra kan de motie ondersteunen. Deze motie heeft het dan ook met ruime meerderheid gehaald.
VOOR: 38 PvdD, SP, GL, PvdA, CU, D66, VVD, Steatelid Jonker, FNP, CDA, BBB
TEGEN: 5 Ja21, pbf, PVV, Steatelid Van Dijk

Ook de motie ‘Circulaire ketens’ kan rekenen op de steun van het college. GrienLinks roept met deze motie op om bij de uitvoering van de acties in de beleidsbrief Economie en de uitwerking van de provinciale omgevingsvisie bedrijven die bijdragen aan hoogwaardige circulariteit actief te stimuleren. Bij de werving van nieuwe bedrijven de bijdrage aan een circulair Fryslân mee te laten wegen en hiervoor criteria op te stellen. Met grote meerderheid is deze motie aangenomen!
VOOR: 38 PvdD, GL, SP, PvdA, CU, D66, VVD, Steatelid Jonker, FNP, CDA, BBB
TEGEN: 4 Ja21, PVV, Steatelid Van Dijk

In de motie ‘boerepaden hearre by Fryslân’ roept GrienLinks samen met de PvdA op om de mogelijkheden voor de aanleg en ontsluiting van een netwerk van boerenlandpaden verder op te pakken en hiervoor in samenwerking met alle maatschappelijke partners een voorstel nader uit te werken. Gedeputeerde Douwstra geeft in het debat aan deze motie te ontraden, omdat er bij de betrokken partijen geen (structurele) financiële ruimte is. Wel ziet het college de meerwaarde van deze boerepaden. Na het debat is in overleg met collega partijen besloten om nog even te wachten met deze motie en niet in te dienen. Dit heeft met name te maken met financiering (structurele lasten van het onderhoud), aldus de gedeputeerde Douwstra. Met een aantal partijen gaat GrienLinks nu overleggen op welke punten het voorstel nog moet worden aangepast. De gedeputeerde Douwstra heeft in het debat toegezegd om het nieuwe voorstel met een integrale blik te bekijken. Wordt vervolgd!

Mee ingediend door GrienLinks
Motie Iedereen aan het werk PvdA, GL, CDA en D66 Fryslân zal er dit jaar en in 2025 volgens de prognose van het UWV in totaal 3000 banen bij krijgen. Echter, het aantal potentiële werknemers neemt komende jaren flink af. Het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2022 becijferde dat minder dan één op de vijf werkgevers iemand met een arbeidsbeperking in dienst heeft. Als mensen met een arbeidsbeperking dezelfde baankansen zouden hebben als andere werknemers, bedrijven in Nederland over 600.000 extra werknemers kunnen beschikken. Deze motie roept het college op om te monitoren hoeveel onbenut arbeidspotentieel Fryslân heeft en hoeveel werkgevers in Fryslân mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst heeft. De gedeputeerde geeft aan dat er voor nu geen financiële middelen zijn, maar wil wel het gesprek hierover voeren. De motie is aangenomen.
VOOR (36): PvdA, GL, D66, PvdD, SP, CU, CDA, FNP (Van der Mei), BBB, Ja21, VVD
TEGEN (7): PVV, FNP en Steatelid Alberts

Motie bedrijven betrekken bij taalondersteuning voor werkzoekenden D66, GL, PvdA, SP roept het college op om in gesprek te gaan met gemeenten, bedrijven en werkgevers in de regio om samenwerkingsmogelijkheden te verkennen voor het aanbieden van werkgerelateerde taalondersteuning voor op de werkvloer aan laaggeletterden en statushouders in de arbeidsmarktregio. College onderkent de uitdaging die we gezamenlijk hebben en zit aan tafel bij de gesprekken, echter de Provincie heeft hier geen financiële middelen voor. De motie heeft het helaas net niet gehaald.
VOOR (20): D66, GL, PvdA, SP, FNP, CU, VVD en Steatelid Jonker
TEGEN (23): BBB, CDA, PVV, Ja21,PBF en Steatelid Alberts