Geplaatst op

Afhandeling funderingsschade evalueren door de NRK


Dertien woningen/bedrijven in de Groote Veenpolder hebben lang niet altijd duidelijkheid over de afhandelingen van vastgestelde funderingsschade na waterpeilverlagingen. In 2022 en 2023 zijn er in de Provinciale Staten voorstellen aangenomen om deze inwoners te helpen. Na het stellen van schriftelijke vragen op 23 juli 2025 is het voor onze fractie Grienlinks, de BBB en de FNP onduidelijk waarom de afhandeling lang duurt. Met een landelijke aanpak in het vooruitzicht lijkt het de fracties hierom verstandig een evaluatie uit te laten voeren door een onafhankelijk orgaan: de noordelijke rekenkamer.

Om dit voor te leggen aan de Provinciale Staten buiten de geagendeerde onderwerpen dienen we een motie vreemd in: een voorstel dat zowel urgent als actueel is maar niet past in één van de agendaonderwerpen. Het voorstel geeft namens de Provinciale Staten de opdracht aan de Noordelijke Rekenkamer een evaluatie uit te laten voeren.

Tijdens de behandeling van de motie geeft de Gedeputeerde Douwstra aan dat hij de motie, en het proces voorafgaand als prettig heeft ervaren. Hij is verder blij met het NRI rapport van afgelopen jaar maar hij is waakzaam voor de voorbeeldfunctie die Fryslân hierin speelt. Er valt immers op dit dossier nog wat te leren. Hierom verwelkomt hij een onafhankelijk onderzoek, al wordt er ook intern onderzoek naar de afhandeling gedaan. Daarbij kan het College van Gedeputeerde Staten geen opdracht geven aan de Noordelijke Rekenkamer, deze bevoegdheid ligt bij de Provinciale Staten.

Met een kleine aanpassing in het dictum van de motie, waarin de Provinciale Staten de opdracht uitzetten naar de Noordelijke Rekenkamer kan deze in stemming worden gebracht.

Met 29 stemmen voor (JA21, PvdD, PBF, SP, GrienLinks, CU, D66, VVD, FNP en BBB) en 13 stemmen tegen (PVV, PvdA, Jonker, CDA, Van Dijk) is de motie vreemd aangenomen.

Geplaatst op

Vragen over zoutwinning in Harlingen: Fryslân


Nieuwe signalen over verdere uitbreiding van zoutwinning onder de Waddenzee baren ons grote zorgen. Terwijl de Tweede Kamer het onderwerp controversieel heeft verklaard, lijken de voorbereidingen op Rijksniveau door te gaan. Dat is onbegrijpelijk en onacceptabel.

Zoutwinning heeft nu al zichtbare gevolgen: bodemdaling, schade aan woningen, risico’s voor dijken en natuurwaarden. Organisaties als de Waddenvereniging, Vogelbescherming en Natuurmonumenten trekken terecht aan de bel. De Waddenzee is UNESCO Werelderfgoed – en dat brengt internationale verantwoordelijkheid met zich mee.

GrienLinks, samen met PvdA, PvdD, SP en D66, stelt daarom schriftelijke vragen aan Gedeputeerde Staten. Wij willen weten:

1. Welke mogelijkheden de provincie heeft om verdere zoutwinning tegen te houden.

2. Of uitbreiding wel strookt met de Natuurherstelwet.

3. Welke cumulatieve bedreigingen de Waddenzee momenteel treffen.

4. Wat het verlies van de UNESCO-status zou betekenen voor toerisme en leefbaarheid.

5. Of lozingen van PFAS in of nabij de Waddenzee plaatsvinden en hoe dit wordt gehandhaafd.

6. Waarom inwoners met bestaande schade nog steeds wachten op compensatie.

Voor GrienLinks staat één ding vast: de Waddenzee is geen wingewest. De toekomst van het gebied, de veiligheid van inwoners en het behoud van onze unieke natuurwaarden moeten zwaarder wegen dan de belangen van bedrijven die blijven winnen zonder de volle kosten te dragen.

Geplaatst op

12 miljoen aan mestvergister, waar is inspraak PS?


Het provinciebestuur heeft 12 miljoen euro subsidie toegekend aan een grote mestvergistingsinstallatie bij Wijnjewoude. Een enorm bedrag, verstrekt zonder dat Provinciale Staten vooraf goed zijn geïnformeerd. Dat is voor GrienLinks – en voor onze collega’s van PvdA, SP, PvdD en D66 – onacceptabel.
Het project roept bovendien veel vragen op. De risico’s voor omwonenden, natuur, verkeersveiligheid en de bredere leefomgeving zijn nog helemaal niet inzichtelijk. Ook zijn er twijfels over de noodzaak van centrale mestvergisting, zeker nu duidelijk is dat kleinschalige varianten vaak minder risico’s kennen en efficiënter zijn.

Hierom stellen we de volgende schriftelijke vragen:
1. Hoe verhoudt deze miljoeneninjectie zich tot het gelijke speelveld binnen de landbouw?
2. Is hier sprake van (ongeoorloofde) staatssteun?
3. Waarom is het m.e.r.-advies niet afgewacht voordat de vergunning werd gepubliceerd?
4. Wat betekent dit project voor de doelen rond dierwaardige veehouderij, natuur en waterkwaliteit?
5. Wie draait op voor de risico’s wanneer de plannen anders uitpakken dan gehoopt?

Bewoners van de nabijgelegen wijk Klein Groningen maken zich al jaren zorgen over de impact van de fabriek. Ook zij verdienen transparantie en een overheid die zorgvuldig handelt. GrienLinks vindt dat de provincie niet de aanjager moet worden van risicovolle mestfabrieken, maar moet inzetten op echte toekomstbestendige landbouw: grondgebonden, natuurvriendelijk en gezond voor mens en dier. Daarom eisen wij volledige duidelijkheid en verantwoord bestuur.

Geplaatst op

Zijn recreatievaarders nog voldoende veilig?

Afbeelding met Watermarkering in een vaarweg
Het afgelopen jaar kregen we in Fryslân te maken met meerdere ernstige ongelukken op het water – met zelfs dodelijke slachtoffers. Van Earnewâld tot het Prinses Margrietkanaal en Heerenveen: steeds opnieuw blijkt dat recreatievaart, roeiers en grote binnenvaartschepen elkaar op gevaarlijke punten ontmoeten.

GrienLinks maakt zich al langer zorgen over de veiligheid op onze vaarwegen. We horen van roeiverenigingen, beroepsvaart én recreanten dat er te hard wordt gevaren, dat regels worden genegeerd en dat sommige vaarwegen simpelweg niet zijn ingericht op grote schepen die er nu mét ontheffing mogen varen.

Daarom heeft GrienLinks, samen met PvdA, SP en D66, schriftelijke vragen gesteld aan Gedeputeerde Staten. We willen onder meer weten:
• of de provincie eindelijk onderzoek gaat doen naar de oorzaken van de toename van ongevallen;
• of er maatregelen komen, zoals stoplichten, handhaving en betere waarschuwingen;
• waarom er nog steeds geen actie is ondernomen ondanks eerdere signalen;
• of de ontheffingsstatus voor grote Va-schepen opnieuw wordt beoordeeld.

Onze boodschap is helder: veiligheid op het water mag nooit afhankelijk zijn van toeval. Fryslân heeft een unieke watercultuur – maar die vraagt om beleid dat meegroeit met het gebruik van onze vaarwegen.

Geplaatst op

Kwaliteit van bestuur – belofte maakt schuld


Het kwaliteit van bestuur: de voorwaarde voor een goede behandeling van alle kerntaken waar de Provincie mee is gemoeid. Wat is de visie en missie van de Provincie op het gebied van bestuur? De laatste beleidsnota over de kwaliteit openbaar bestuur was in 2013 vastgesteld. Dat is, met alle huidige maatschappelijke vraagstukken van de overheid, veel te lang geleden.
Tijdens het debat stonden drie grote vragen over dit stuk centraal. De SP pleitte voor een meer begrijpelijke taal in de beleidsstukken. Verder vraagt de VVD zich af waar de concrete acties uit dit stuk blijven. GrienLinks pleitte samen met de PvdA voor een regelmatige reflectie van de Gedeputeerde Staten op de kwaliteit van ons openbaar bestuur. Daarbij mist GrienLinks de algemene ‘hoe?’ in dit vraagstuk. Zo stelt dit stuk dat de mienskip een grote rol heeft in de kwaliteit van bestuur. GrienLinks woordvoeder Elsa:

“Dat ondersteunen wij, maar belofte maakt schuld: als we inwoners meer invloed beloven, moeten we er ook voor zorgen dat die invloed echt voelt en werkt. Dat vraagt om duidelijke processen, goede ondersteuning en een open houding. Denkt u dat u dit ook daadwerkelijk kunt waarmaken?”

Geplaatst op

Rapport van de Noordelijke Rekenkamer: ‘Af-en-toezicht: Een onderzoek naar de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijk en provinciaal toezicht’


Energie is vrijwel dagelijks in het nieuws: netcongestie, hoge kosten, energiecrisis en de energietransitie. Maar volgens onze Jochem blijft er één cruciale oplossing blijft vaak onderbelicht

“energie die we niet gebruiken, hoeven we ook niet op te wekken, te transporteren en te betalen. En juist daarom is energiebesparing zo’n krachtig instrument!”.

De Noordelijke Rekenkamer bracht recent het rapport Af-en-toezicht uit, over de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijk en provinciaal toezicht. Een degelijk en scherp rapport, dat laat zien dat veel bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen, maar dat toezicht en handhaving nodig blijven om de wettelijke energiebesparingsplicht ook daadwerkelijk effect te laten hebben.

Toezicht als ondersteuning, niet als straf
Voor GrienLinks is toezicht, zoals Jochem het in zijn betoog mooi aangaf “geen doel op zich. Het gaat niet om “het mes op de keel”, maar om ondersteunen, helpen en het creëren van een gelijk speelveld. Goedwillende bedrijven mogen niet de dupe worden van minder welwillenden. Juist daarom is effectief toezicht nodig”. De FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing) wil die rol actief en ondersteunend invullen en GrienLinks is blij dat het college van Gedeputeerde Staten alle aanbevelingen van de Noordelijke Rekenkamer heeft overgenomen.
Het bijbehorende PS-voorstel onderstreept dat energietoezicht een wettelijke taak is binnen vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De Rekenkamer laat zien dat het effectiever kan en moet. Dat vraagt om duidelijke prioritering, betere informatie en samenwerking tussen provincie, gemeenten en uitvoeringsdiensten.

Zorgen over transparantie en democratische controle
Tijdens het betoog en in het debat maakte Jochem de zorgen van GrienLinks kenbaar over de opstelling van enkele Friese gemeenten. “Twee gemeenten weigerden zonder toelichting informatie aan te leveren aan de FUMO, waardoor de Rekenkamer haar onderzoeksrol niet goed kon uitvoeren. Dat vinden wij zorgelijk”, aldus Jochem. En daarom diende Jochem samen met D66, SP en PvdD een toch wel bijzondere motie in, waarin Provinciale Staten van Fryslan zich uitspreekt:
• dat het van essentieel belang is dat de provincie Fryslân en alle Friese gemeenten in gezamenlijkheid meewerken aan het leveren van informatie om het onderzoekswerk van de Noordelijke Rekenkamer mogelijk te maken;
• Dat als de provincie Fryslân en de Friese gemeenten dit niet doen, dit gedegen dient te worden onderbouwd en gemotiveerd.

Vertrouwen én verantwoordelijkheid
In het debat werd ook gepleit voor terughoudendheid door onder anderen de BBB in haar amendementVertrouwen in Friese bedrijven, waarin de aanbeveling van de Rekenkamer wordt geschrapt in het besluitstuk. Om concurrerend te blijven hebben bedrijven voortdurend aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. En daarom is het volgens de indienende partijen dan ook legitiem om te vertrouwen in onze ondernemers en het huidige energietoezicht vanuit de provincie geen hogere prioriteit te geven.

Jochem kiest namens onze fractie voor een andere balans: “vertrouwen waar het kan, toezicht waar het moet”. Energiebesparing is geen vrijblijvende ambitie, maar een wettelijke plicht en een noodzakelijke stap richting een duurzaam en eerlijk energiesysteem.

Stemming
Gedeputeerde De Vries reageert terecht op onze motie terughoudend, omdat het een oproep is van de Provinciale Staten. Echter, de gedeputeerde doet wel de toezegging dat hij tijdens de eerstkomende vergadering van de FUMO het punt wat GrienLinks aandraagt in de motie zal benoemen tijdens de rondvraag. En de Provinciale Staten spreekt haar helaas tegen de oproep uit, met:
18 Voor: GL, PvdA, PvdD, SP, CU, D66, VVD en FNP
24 Tegen: BBB, CDA, PVV, JA21 en Steatelid Jonker.

Lees hier het betoog van Statenlid Jochem Knol