Geplaatst op

Vragen over zoutwinning in Harlingen: Fryslân


Nieuwe signalen over verdere uitbreiding van zoutwinning onder de Waddenzee baren ons grote zorgen. Terwijl de Tweede Kamer het onderwerp controversieel heeft verklaard, lijken de voorbereidingen op Rijksniveau door te gaan. Dat is onbegrijpelijk en onacceptabel.

Zoutwinning heeft nu al zichtbare gevolgen: bodemdaling, schade aan woningen, risico’s voor dijken en natuurwaarden. Organisaties als de Waddenvereniging, Vogelbescherming en Natuurmonumenten trekken terecht aan de bel. De Waddenzee is UNESCO Werelderfgoed – en dat brengt internationale verantwoordelijkheid met zich mee.

GrienLinks, samen met PvdA, PvdD, SP en D66, stelt daarom schriftelijke vragen aan Gedeputeerde Staten. Wij willen weten:

1. Welke mogelijkheden de provincie heeft om verdere zoutwinning tegen te houden.

2. Of uitbreiding wel strookt met de Natuurherstelwet.

3. Welke cumulatieve bedreigingen de Waddenzee momenteel treffen.

4. Wat het verlies van de UNESCO-status zou betekenen voor toerisme en leefbaarheid.

5. Of lozingen van PFAS in of nabij de Waddenzee plaatsvinden en hoe dit wordt gehandhaafd.

6. Waarom inwoners met bestaande schade nog steeds wachten op compensatie.

Voor GrienLinks staat één ding vast: de Waddenzee is geen wingewest. De toekomst van het gebied, de veiligheid van inwoners en het behoud van onze unieke natuurwaarden moeten zwaarder wegen dan de belangen van bedrijven die blijven winnen zonder de volle kosten te dragen.

Geplaatst op

12 miljoen aan mestvergister, waar is inspraak PS?


Het provinciebestuur heeft 12 miljoen euro subsidie toegekend aan een grote mestvergistingsinstallatie bij Wijnjewoude. Een enorm bedrag, verstrekt zonder dat Provinciale Staten vooraf goed zijn geïnformeerd. Dat is voor GrienLinks – en voor onze collega’s van PvdA, SP, PvdD en D66 – onacceptabel.
Het project roept bovendien veel vragen op. De risico’s voor omwonenden, natuur, verkeersveiligheid en de bredere leefomgeving zijn nog helemaal niet inzichtelijk. Ook zijn er twijfels over de noodzaak van centrale mestvergisting, zeker nu duidelijk is dat kleinschalige varianten vaak minder risico’s kennen en efficiënter zijn.

Hierom stellen we de volgende schriftelijke vragen:
1. Hoe verhoudt deze miljoeneninjectie zich tot het gelijke speelveld binnen de landbouw?
2. Is hier sprake van (ongeoorloofde) staatssteun?
3. Waarom is het m.e.r.-advies niet afgewacht voordat de vergunning werd gepubliceerd?
4. Wat betekent dit project voor de doelen rond dierwaardige veehouderij, natuur en waterkwaliteit?
5. Wie draait op voor de risico’s wanneer de plannen anders uitpakken dan gehoopt?

Bewoners van de nabijgelegen wijk Klein Groningen maken zich al jaren zorgen over de impact van de fabriek. Ook zij verdienen transparantie en een overheid die zorgvuldig handelt. GrienLinks vindt dat de provincie niet de aanjager moet worden van risicovolle mestfabrieken, maar moet inzetten op echte toekomstbestendige landbouw: grondgebonden, natuurvriendelijk en gezond voor mens en dier. Daarom eisen wij volledige duidelijkheid en verantwoord bestuur.

Geplaatst op

Zijn recreatievaarders nog voldoende veilig?

Afbeelding met Watermarkering in een vaarweg
Het afgelopen jaar kregen we in Fryslân te maken met meerdere ernstige ongelukken op het water – met zelfs dodelijke slachtoffers. Van Earnewâld tot het Prinses Margrietkanaal en Heerenveen: steeds opnieuw blijkt dat recreatievaart, roeiers en grote binnenvaartschepen elkaar op gevaarlijke punten ontmoeten.

GrienLinks maakt zich al langer zorgen over de veiligheid op onze vaarwegen. We horen van roeiverenigingen, beroepsvaart én recreanten dat er te hard wordt gevaren, dat regels worden genegeerd en dat sommige vaarwegen simpelweg niet zijn ingericht op grote schepen die er nu mét ontheffing mogen varen.

Daarom heeft GrienLinks, samen met PvdA, SP en D66, schriftelijke vragen gesteld aan Gedeputeerde Staten. We willen onder meer weten:
• of de provincie eindelijk onderzoek gaat doen naar de oorzaken van de toename van ongevallen;
• of er maatregelen komen, zoals stoplichten, handhaving en betere waarschuwingen;
• waarom er nog steeds geen actie is ondernomen ondanks eerdere signalen;
• of de ontheffingsstatus voor grote Va-schepen opnieuw wordt beoordeeld.

Onze boodschap is helder: veiligheid op het water mag nooit afhankelijk zijn van toeval. Fryslân heeft een unieke watercultuur – maar die vraagt om beleid dat meegroeit met het gebruik van onze vaarwegen.

Geplaatst op

Kwaliteit van bestuur – belofte maakt schuld


Het kwaliteit van bestuur: de voorwaarde voor een goede behandeling van alle kerntaken waar de Provincie mee is gemoeid. Wat is de visie en missie van de Provincie op het gebied van bestuur? De laatste beleidsnota over de kwaliteit openbaar bestuur was in 2013 vastgesteld. Dat is, met alle huidige maatschappelijke vraagstukken van de overheid, veel te lang geleden.
Tijdens het debat stonden drie grote vragen over dit stuk centraal. De SP pleitte voor een meer begrijpelijke taal in de beleidsstukken. Verder vraagt de VVD zich af waar de concrete acties uit dit stuk blijven. GrienLinks pleitte samen met de PvdA voor een regelmatige reflectie van de Gedeputeerde Staten op de kwaliteit van ons openbaar bestuur. Daarbij mist GrienLinks de algemene ‘hoe?’ in dit vraagstuk. Zo stelt dit stuk dat de mienskip een grote rol heeft in de kwaliteit van bestuur. GrienLinks woordvoeder Elsa:

“Dat ondersteunen wij, maar belofte maakt schuld: als we inwoners meer invloed beloven, moeten we er ook voor zorgen dat die invloed echt voelt en werkt. Dat vraagt om duidelijke processen, goede ondersteuning en een open houding. Denkt u dat u dit ook daadwerkelijk kunt waarmaken?”

Geplaatst op

Rapport van de Noordelijke Rekenkamer: ‘Af-en-toezicht: Een onderzoek naar de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijk en provinciaal toezicht’


Energie is vrijwel dagelijks in het nieuws: netcongestie, hoge kosten, energiecrisis en de energietransitie. Maar volgens onze Jochem blijft er één cruciale oplossing blijft vaak onderbelicht

“energie die we niet gebruiken, hoeven we ook niet op te wekken, te transporteren en te betalen. En juist daarom is energiebesparing zo’n krachtig instrument!”.

De Noordelijke Rekenkamer bracht recent het rapport Af-en-toezicht uit, over de energiebesparingsplicht bij bedrijven onder gemeentelijk en provinciaal toezicht. Een degelijk en scherp rapport, dat laat zien dat veel bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen, maar dat toezicht en handhaving nodig blijven om de wettelijke energiebesparingsplicht ook daadwerkelijk effect te laten hebben.

Toezicht als ondersteuning, niet als straf
Voor GrienLinks is toezicht, zoals Jochem het in zijn betoog mooi aangaf “geen doel op zich. Het gaat niet om “het mes op de keel”, maar om ondersteunen, helpen en het creëren van een gelijk speelveld. Goedwillende bedrijven mogen niet de dupe worden van minder welwillenden. Juist daarom is effectief toezicht nodig”. De FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing) wil die rol actief en ondersteunend invullen en GrienLinks is blij dat het college van Gedeputeerde Staten alle aanbevelingen van de Noordelijke Rekenkamer heeft overgenomen.
Het bijbehorende PS-voorstel onderstreept dat energietoezicht een wettelijke taak is binnen vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De Rekenkamer laat zien dat het effectiever kan en moet. Dat vraagt om duidelijke prioritering, betere informatie en samenwerking tussen provincie, gemeenten en uitvoeringsdiensten.

Zorgen over transparantie en democratische controle
Tijdens het betoog en in het debat maakte Jochem de zorgen van GrienLinks kenbaar over de opstelling van enkele Friese gemeenten. “Twee gemeenten weigerden zonder toelichting informatie aan te leveren aan de FUMO, waardoor de Rekenkamer haar onderzoeksrol niet goed kon uitvoeren. Dat vinden wij zorgelijk”, aldus Jochem. En daarom diende Jochem samen met D66, SP en PvdD een toch wel bijzondere motie in, waarin Provinciale Staten van Fryslan zich uitspreekt:
• dat het van essentieel belang is dat de provincie Fryslân en alle Friese gemeenten in gezamenlijkheid meewerken aan het leveren van informatie om het onderzoekswerk van de Noordelijke Rekenkamer mogelijk te maken;
• Dat als de provincie Fryslân en de Friese gemeenten dit niet doen, dit gedegen dient te worden onderbouwd en gemotiveerd.

Vertrouwen én verantwoordelijkheid
In het debat werd ook gepleit voor terughoudendheid door onder anderen de BBB in haar amendementVertrouwen in Friese bedrijven, waarin de aanbeveling van de Rekenkamer wordt geschrapt in het besluitstuk. Om concurrerend te blijven hebben bedrijven voortdurend aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. En daarom is het volgens de indienende partijen dan ook legitiem om te vertrouwen in onze ondernemers en het huidige energietoezicht vanuit de provincie geen hogere prioriteit te geven.

Jochem kiest namens onze fractie voor een andere balans: “vertrouwen waar het kan, toezicht waar het moet”. Energiebesparing is geen vrijblijvende ambitie, maar een wettelijke plicht en een noodzakelijke stap richting een duurzaam en eerlijk energiesysteem.

Stemming
Gedeputeerde De Vries reageert terecht op onze motie terughoudend, omdat het een oproep is van de Provinciale Staten. Echter, de gedeputeerde doet wel de toezegging dat hij tijdens de eerstkomende vergadering van de FUMO het punt wat GrienLinks aandraagt in de motie zal benoemen tijdens de rondvraag. En de Provinciale Staten spreekt haar helaas tegen de oproep uit, met:
18 Voor: GL, PvdA, PvdD, SP, CU, D66, VVD en FNP
24 Tegen: BBB, CDA, PVV, JA21 en Steatelid Jonker.

Lees hier het betoog van Statenlid Jochem Knol

Geplaatst op

Na zeven magere jaren, nu eindelijk 7 vette jaren?

Een afbeelding van een portemonnee met een overvloed aan eurobiljetten

Elke Provinciale Statenvergadering over de begroting is een bijzonder moment. Maar deze keer is toch wel een hele bijzondere, want het financieel perspectief van de provincie is namelijk aanzienlijk versterkt, aldus het college van Gedeputeerde Staten. Zou dan na zeven magere jaren, toch eindelijk de 7 vette jaren zijn aangebroken?
Volgens het college is dit te danken aan onvoorziene meevallers en aan het solide financieel beleid dat het college van GS de afgelopen jaren heeft gevoerd. “De begroting voor 2026 had het kroonjaar van deze coalitie kunnen zijn”, aldus Charda namens onze fractie. HAD, inderdaad…. Want in de ogen van GrienLinks zou dit hét moment zijn om grote stappen te zetten met visie én middelen, maar dit is helaas (weer) niet tot stand gekomen.

Daarnaast is het nog steeds niet transparant op welke wijze het extra geld over de dossiers verdeeld zal worden.

“Komt er bijvoorbeeld genoeg capaciteit om de uitvoering en handhaving te verstevigen en eindelijk PFAS serieus op te pakken? Gaan we concrete positieve effecten zien rond natuurontwikkeling en biodiversiteitsherstel? Gaan we doelen halen op de kaderrichtlijnwater en stappen zetten in de energietransitie?”

, aldus Charda.

We willen ons richten op de 7 vette jaren en hebben daar als fractie al concrete plannen voor. Wel zien wij dat deze begroting niet het juiste moment is om deze plannen uit te dragen, en daarom beginnen wij bij het begin: het corrigeren van fikse bezuinigingen!

Amendement Maatschappelijke organisaties gelijk behandelen
Charda dient hiertoe dan ook samen met PvdD, SP en D66 een amendement in, om de subsidie voor IFG, IVN en FMF met 50% terug te draaien. Bij de aanvang van de nieuwe bestuursperiode stond de structurele begrotingsruimte nog onder grote druk en het college van Gedeputeerde Staten is toen gestart met Zero Based Budgeting (ZBB). Op tal van beleidsvelden werden ingrijpende bezuinigingen doorgevoerd. Hiervoor was niet altijd een goede onderbouwing aanwezig en de gevolgen waren niet goed te overzien. Binnen het taakveld natuur zijn lt Fryske Gea, het IVN en de Friese Milieu Federatie structureel op de boekjaarsubsidie gekort met € 300.000,-. Nu de financiële positie van de provincie weer enige ruimte laat zien is, zoals indertijd ook is toegezegd aan de betrokken organisaties, een heroverweging van de in 2022 doorgevoerde bezuinigen in alle taakvelden op z’n plaats.
De reactie van gedeputeerde De Vries was helder. Het college ontraadde het amendement, er is immers middels de Zero Based Budgeting uitvoering aan gegeven. Het is aan de Provinciale Staten zelf om een andere (politieke) afweging te maken.

Stemming:
En de Provinciale Staten maakte geen andere afweging en stemde tegen onze motie.
16 Voor: GL, PvdA, SP, PvdD, D66 en FNP
27 Tegen: CDA, BBB, CU, Ja21, PVV, PBF, VVD en Steatelid Van Dijk.

Motie Plan mear lèze en dus mear skriuwe
En in motie vraagt Charda namens de fractie weer aandacht voor het plan van de Fryske Skriuwerbûn. Vorig jaar is er door dit college fiks bezuinigd op de Fryske taal. Tijdens de PS van 19 juni 2024 heeft GrienLinks geprobeerd iets van deze bezuinigingen terug te draaien en hebben wij onder meer deze motie ingediend. Helaas werd tijdens deze vergadering duidelijk dat er geen voorstellen werden aangenomen die extra middelen vragen. Elsa van der Hoek heeft toen besloten de motie in te trekken, maar… met de toezegging dat we hierop terugkomen. En onze fractie hield woord! Immers er is nu meer financieel perspectief en de Fryske taal verdient onze aandacht. Met behulp van deze motie wil onze fractie samen met de FNP en Statenlid Van Dijk, de negatieve vicieuze cirkel doorbreken: meer Fryske boeken, meer promotie, meer Frysk lezen!

Gedeputeerde Folkerts gaf in haar reactie te kennen dat er bij Tresoar inmiddels een vergelijkbaar project ligt. De gedeputeerde Folkerts doet daarom dan ook het voorstel om voor nu even te wachten met deze motie (tot 2028). Wel doet gedeputeerde Folkerts de volgende toezegging: “It kolleezje ljochtet de resultaten fan it inisjatyf (Mear léze en skriuwe) fan Tresoar mei it Letterenfûns yn it Steatekomitee Frysk, dit kin dan yn 2028 plakfine.”

Als fractie werden wij hiermee overvallen en hebben direct intern gecheckt of dit inderdaad zo was. Bij geen enkele fractie was dit bekend en uiteindelijk heeft onze fractie een ‘concept’ aanvraag onder ogen gekregen. Na wikken en wegen heeft de fractie opnieuw moeten besluiten om de motie (voorlopig) in te trekken. Onze fractie gaat de komende tijd vinger aan de pols houden en in gesprek met de Skriuwersbûn, Tresoar en andere stakeholders. De afspraken zijn al ingepland!

Motie Fryske Generatietoets
Charda dient samen met D66 daarom als eerste voorstel een motie in om een Fryske Generatietoets te ontwikkelen. “Wij zijn tevreden met de voorzet die het college en collega’s doen voor een bredere afweging waar de provincie inhoudelijk en financieel een positief verschil kan maken.
Hierom dienen we de motie: op weg naar brede investeringen in de friese welvaart van de CDA ook mee in. Maar wat GrienLinks betreft hoort daar ook bij dat we de lange termijn in ogenschouw nemen, en niet laten verleiden door snel en kortdurig gewin. We zijn er getuige van dat het afwentelen van negatieve effecten op de toekomstige generaties nu al zichtbaar wordt. Waarbij we zijdelings alvast de European Youth Capitol, die mogelijk naar Fryslan komt, alvast benoemd willen hebben.”

Gedeputeerde Folkerts was positief over deze motie, “wij werken integraal voor betreft de brede welvaart en op andere thema’s welke vandaag worden besproken. De generatietoets zou ook hierbij passen. We laten het dan ook oordeel staten’’.

Motie risicofonds Fryske evenementen
In onze tweede motie vragen wij om een onderzoek naar een zogenaamd risicofonds voor Fryske evenementen. Want onze mienskip bruist! GrienLinks ziet dat ook dat steeds meer evenementen het moeilijk hebben om te kunnen blijven bestaan, “kleinere evenementen in dorpen die soms letterlijk door het weer en soms figuurlijk in het water vallen”, aldus Charda in haar betoog. GrienLinks wil samen met BBB en CDA onderzoeken hoe een “risicofonds” voor onze Fryske evenementen kan worden gevormd. Om zo de organisatoren van evenementen in onze dorpen te ondersteunen voor de risico’s als gevolg van eisen ten aanzien van veiligheid, verzekeringen, slecht weer en onevenredige hoge kosten voor beveiliging.

De reactie van gedeputeerde Knol gaf aan dat het een ‘harstikke sympathiek voorstel’ is, echter er zijn wel veel vergelijkingen met de eerder aangenomen ‘hier is het feestje’. Naar aanleiding van deze motie heeft het college diverse gesprekken gevoerd met onder meer de gemeenten en een aantal burgemeesters. Uit deze gesprekken blijkt dat de gemeenten in the lead zijn (o.a. categorisering van evenementen en de beveiliging). Daarom stelt gedeputeerde Knol voor om eerst de resultaten af te wachten van de motie “hier is het feestje”.

Jochem benadrukt aan dat de college het niet te ingewikkeld maken, ‘onze motie gaat juist om de vraag die leeft vanuit de organisaties. En kijk naar de mogelijkheden hoe we dit met elkaar kunnen oplossen’’. En Charda geeft tijdens het debat nog het allerlaatste zetje aan het college met het dringende verzoek “College, hup, handen uit de mouwen en meedenken en niet doemdenken!’’

Stemming:
En dat allerlaatste zetje heeft in ieder geval de Provinciale Staten aan het ‘meedenken’ gezet, want de motie is met grote meerderheid aangenomen!
34 Voor: GL, BBB, CDA, SP, PvdA, CU, D66, FNP en PBF.
8 Tegen: Ja21, PvdD, PVV, VVD en Steatelid Van Dijk.

Motie Vervolg op het initiatiefvoorstel “Naar een schone en gezonde leefomgeving”
En last but not least vraagt GrienLinks in de motie samen met PvdD, SP, FNP en D66 aandacht voor het toegezegde vervolg op het initiatiefvoorstel ‘naar een schone en gezonde leefomgeving. “Samen met onze partners in het Wetterskip willen we graag dat de uitkomsten van de evaluatie worden opgepakt. We zien goede kansen om op de langere termijn aansluiting gevonden kan worden bij de agenda natuurinclusief om op die manier een plus te zetten op de acties”, aldus Charda.

De reactie van gedeputeerde Douwstra was zeer positief en constructief: “Ik zou deze motie bijna helemaal zelf schreven kunnen hebben, dus een positief oordeel ook aan de Staten”.

Stemming:
Onze fractie was dan ook verbaasd én zeer teleurgesteld dat de stemming heel anders uitpakte, namelijk:
19 voor GL, SP, D66, PvD, PvdA, VVD en FNP.
23 tegen CDA, BBB, Ja21, PBF, PVV en Steatelid van Dijk