Tijdens de laatste Provinciale Statenvergadering van 2025 staat er een zeer belangrijk bespreekpunt op de agenda, namelijk de Tussenevaluatie Weidevogels van de Nota Weidevogels die in november 2021 is vastgesteld door Provinciale Staten. Hierbij werd door Provinciale Staten gekozen voor ambitieniveau twee: het ombuigen van de neerwaartse trend in een opwaartse trend van veel weidevogelsoorten. Helaas blijkt nu dat de beoogde doelstelling van tienduizend broedparen grutto in 2030 en een stijging van 30% van de broedparen van de overige weidevogels, helaas nog niet gemakkelijk kan worden gehaald.
“Het is triest dat in de commissievergadering partijen aangaven al blij te zijn met een afname van de afname van het aantal weidevogels”, geeft Jochem aan tijdens zijn betoog;

“het lijkt wel een soort berusting…waar is het vuur in deze Staten?!”

De biotoop op orde
Uit de Tussenevaluatie blijkt de eerste voorzichtige conclusies te zijn dat de aantallen broedparen grutto, kievit en kuifeend zich de laatste acht jaar stabiliseren (niet significant) in de weidevogelkerngebieden, de gebieden met (agrarisch) natuurbeheer. In de gebieden zonder beheer is de trend minder gunstig. Voor het behalen van de doelstellingen is het dan ook van belang dat de komende jaren alle maatregelen uit de Nota Weidevogels 2021-2030 worden uitgevoerd en er voldoende middelen beschikbaar zijn. GrienLinks zet tijdens de Provinciale Statenvergadering in op vier pijlers.
“Om weidevogels een serieuze kans te geven zullen we primair moeten zorgen dat de biotoop op orde is. Dat is de eerste pijler van het beleid. Vogels moeten zich ergens thuis voelen en anders is het einde oefening. Dat is een ecologische wet”, aldus Jochem.

Beschermen van onze parels
De tweede pijler waar GrienLinks op wil inzetten is het behouden van wat we hebben. “Naast de weidevogelkerngebieden zijn er de zogenaamde parels, waarvan de Hounspolder er één is. Die parels zijn echter vogelvrij! Dat stoort GrienLinks en daarom komen we met een motie om alle parels beter te beschermen. Een debacle, zoals bij de Hounspolder, is ongewenst en mag nooit weer gebeuren. Wij roepen de gemeente Leeuwarden op, ongeacht de uitspraak van de Raad van State, nog eens naar die plannen te kijken. Maar ook andere gemeenten en grondeigenaren zouden het weidevogelbeleid meer serieus moeten nemen!”.

Weidevogelcompensatie
Weidevogelcompensatie en het uitblijven daarvan is voor GrienLinks een doorn in het oog. Tijdens de Provinciale Statenvergadering van 23 februari 2023 heeft GrienLinks hier al aandacht voor gevraagd middels een motie vreemd. Als blijkt dat aantasting van weidevogelland uiteindelijk onontkoombaar is, dient de compensatie te worden geborgd vóórdat de ingreep of de ruimtelijke ontwikkeling plaatsvindt, middels concrete plannen en afspraken over het tijdig inrichten van het vervangende weidevogelland, vóórdat het oude gebied is verloren. Tijdens de Steatekommisje van 10 december 2025 heeft Jochem gevraagd naar de actuele stand van zaken van dit compensatiebeheer. In het debat ontstaat er een verschil van inzicht over de uitleg van bovenstaande compensatie-motie. Gedeputeerde De Vries geeft in een toezegging aan om met Jochem een gesprek te voeren over wat er gebeurt na het 12-jarige zwaar beheer in combinatie met ANLB.

Gedeputeerde Matthijs de Vries valt verder over het derde punt van het dictum van de motie weidevogelcompensatie. Het zou volgens De Vries ‘passender’ zijn om dit straks integraal af te wegen bij de behandeling van het Provinciale Omgevingsvisie (POVI). Over de eerste twee dictumpunten is het college wel positief. Jochem is het niet eens met deze benadering en geeft aan dat we hier als Staten pragmatischer mee om moeten gaan. Bovendien is het niet een consistente wijze van appreciatie van het college. Ten slotte, door dit pas bij de behandeling van de POVI in te brengen lopen we achter de feiten aan, aldus Jochem. De Vries blijft echter bij het college standpunt.

Na overleg heeft onze fractie de zinsnede over de POVI uit de motie gehaald. Ondanks de zalvende woorden van sommige partijen over het belang en behoud van onze weidevogelparels, heeft de aangepaste motie het niet gehaald.

Stemming:
Tegen 25: BBB, CDA (excl. Alberts), VVD, Ja21, BPF, PVV
Voor 18: GL, PvdA, SP, PvdD, CU, FNP, D66, Jonker, Alberts van het CDA.

Inzet op goed beheer
De derde pijler waar GrienLinks op inzet is goed beheer. GrienLinks heeft deelgenomen aan het zeer informatief overleg met onder anderen Cumula en Bond Friese Vogelwachten. Naar aanleiding van dit overleg hebben we de motie Kampanje foar ús greidefûgels opgesteld. Jochem geeft in zijn betoog aan:

“Veel grondeigenaren en -gebruikers zien de waarde van weidevogels, maar mogen we verwachten dat wettelijke plichten met kennis van zaken nagekomen worden? …Vrijwilligheid is een heilig woord in dit huis. De harde werkers van het land geven zelf aan dat van binnen naar buiten maaien al heel wat oplevert, maar tot hun eigen frustratie, en soms tot tranen toe, lang niet altijd gebeurt: een plus op de campagne om nog meer bewustwording en begrip om dat te stimuleren lijkt ons het minste dat we kunnen doen”.

Gedeputeerde De Vries is kort in zijn reflectie, het is namelijk aan de Staten om te oordelen of zij deze motie wil omarmen of niet.

Stemming:
Voor 20: GrienLinks, PvdA, PvdD, CU, D66, VVD, Jonker en FNP
Tegen 23: BBB, CDA, Ja21, PVV en Van Dijk

Gedegen onderzoek
GrienLinks wil als vierde pijler inzetten op gedegen onderzoek, zodat gericht maatregelen genomen kunnen worden.
“In de evaluatie wordt ook het gebruik van pesticiden als een van de oorzaken van het teruglopen van het aantal broedparen genoemd. In de eieren van grutto’s zijn hoge gehalten aangetroffen”, en Jochem beseft dat deze discussie uitermate gevoelig ligt in onze Staten.

Daarom stuurt Jochem aan om gedegen onderzoek te doen, welke als basis kan dienen voor gerichte maatregelen, maar helaas ontbreken de financiële middelen hiervoor. GrienLinks vraagt in deze motie onderzoek gevolgen pesticiden gebruik en afname aantallen weidevogels van GS om samen met partners het onderzoek, waarvoor al voorstellen klaarliggen bij de RUG en Wetsus, op te pakken. In een motie vragen we hiervoor met een plan van aanpak te komen.

Gedeputeerde De Vries geeft in zijn reactie aan dat deze motie voor nu overbodig is, omdat dit onderzoek zal plaats vinden in 2026 (blz. 54 van de nota). Gedeputeerde De Vries geeft wel een toezegging om de onderzoek(svraag) te delen met de Staten. Onze fractie trekt voor nu deze motie dan ook in en houdt vinger aan de pols.

Aan alle knoppen blijven draaien
Jochem sluit zijn betoog af met de worsteling die wij als fractie ervaren in deze weidevogeldiscussie,
“GrienLinks heeft de weidevogels lief, maar hoe kunnen we rechtvaardigen zoveel andere dieren af te schieten om deze geweldige knuffelvogels te redden? Wij begrijpen de onmacht als je alles op alles hebt gezet om weidevogels op te zien groeien. Het dilemma is en blijft of een marter minder rechten heeft dan onze mooie weidevogels. We beseffen ook dat in ons volle land het natuurlijk evenwicht is verstoord, maar predatie is en blijft een laatste redmiddel”.

Wat GrienLinks betreft pakken we samen de handschoen op en draaien we aan alle knoppen. Alleen dan kunnen we in ons cultuurlandschap van weidevogels blijven genieten!

Mee ingediende moties
– FNP – motie greidefugel edukaasje;
– FNP – motie wylp
– PvdA – motie samen schouders onder integraal weidevogelbeheer
– PvdA – motie financiële consequenties in beeld
– PvdD – motie mens is het probleem niet de predator

Worsteling over voorstel Hounspolder
De motie over het behoud van de hounspolder heeft onze fractie mee geworsteld. Destijds heeft GrienLinks tegen het besluit gestemd en in het betoog van vandaag hebben we uitdrukkelijk onze afkeer geuit. Echter, na het een democratisch gemeentelijk proces ligt het nu voor de rechter. Daardoor is het dubbelop ‘ongebruikelijk’ om ons over dit dossier uit te spreken (het is de bevoegdheid van gemeenten én is onder de rechter). Het bevreemd ons dan wél dat sommige partijen tegen onze motie om de weidevogelpareltjes hebben gestemd. Want juist deze motie zou een debacle als in de Hounspolder voor de toekomst kunnen voorkomen!

De prachtige documentaire waar Jochem Knol namens de fractie GrienLinks aanwezig was kunt u >hier< bekijken.